23 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततस्तं निश्चितात्मानं युद्धाय यदुनन्दनः
उवाच वाग्मी राजानं जरासंधम् अधोक्षजः
vaiśaṃpāyana uvāca
tatastaṃ niścitātmānaṃ yuddhāya yadunandanaḥ
uvāca vāgmī rājānaṃ jarāsaṃdham adhokṣajaḥ
- 2
त्रयाणां केन ते राजन्योद्धुं वितरते मनः
अस्मद् अन्यतमेनेह सज्जीभवतु को युधि
trayāṇāṃ kena te rājanyoddhuṃ vitarate manaḥ
asmad anyatameneha sajjībhavatu ko yudhi
- 3
एवम् उक्तः स कृष्णेन युद्धं वव्रे महाद्युतिः
जरासंधस्ततो राजन्भीमसेनेन मागधः
evam uktaḥ sa kṛṣṇena yuddhaṃ vavre mahādyutiḥ
jarāsaṃdhastato rājanbhīmasenena māgadhaḥ
- 4
धारयन्न् अगदान्मुख्यान्निर्वृतीर्वेदनानि च
उपतस्थे जरासंधं युयुत्सुं वै पुरोहितः
dhārayann agadānmukhyānnirvṛtīrvedanāni ca
upatasthe jarāsaṃdhaṃ yuyutsuṃ vai purohitaḥ
- 5
कृतस्वस्त्ययनो विद्वान्ब्राह्मणेन यशस्विना
समनह्यज्जरासंधः क्षत्रधर्मम् अनुव्रतः
kṛtasvastyayano vidvānbrāhmaṇena yaśasvinā
samanahyajjarāsaṃdhaḥ kṣatradharmam anuvrataḥ
- 6
अवमुच्य किरीटं स केशान्समनुमृज्य च
उदतिष्ठज्जरासंधो वेलातिग इवार्णवः
avamucya kirīṭaṃ sa keśānsamanumṛjya ca
udatiṣṭhajjarāsaṃdho velātiga ivārṇavaḥ
- 7
उवाच मतिमान्राजा भीमं भीमपराक्रमम्
भीम योत्स्ये त्वया सार्धं श्रेयसा निर्जितं वरम्
uvāca matimānrājā bhīmaṃ bhīmaparākramam
bhīma yotsye tvayā sārdhaṃ śreyasā nirjitaṃ varam
- 8
एवम् उक्त्वा जरासंधो भीमसेनम् अरिंदमः
प्रत्युद्ययौ महातेजाः शक्रं बलिर् इवासुरः
evam uktvā jarāsaṃdho bhīmasenam ariṃdamaḥ
pratyudyayau mahātejāḥ śakraṃ balir ivāsuraḥ
- 9
ततः संमन्त्र्य कृष्णेन कृतस्वस्त्ययनो बली
भीमसेनो जरासंधम् आससाद युयुत्सया
tataḥ saṃmantrya kṛṣṇena kṛtasvastyayano balī
bhīmaseno jarāsaṃdham āsasāda yuyutsayā
- 10
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुशस्त्रौ समीयतुः
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ
tatastau naraśārdūlau bāhuśastrau samīyatuḥ
vīrau paramasaṃhṛṣṭāvanyonyajayakāṅkṣiṇau
- 11
तयोर् अथ भुजाघातान्निग्रहप्रग्रहात्तथा
आसीत्सुभीमसंह्रादो वज्रपर्वतयोर् इव
tayor atha bhujāghātānnigrahapragrahāttathā
āsītsubhīmasaṃhrādo vajraparvatayor iva
- 12
उभौ परमसंहृष्टौ बलेनातिबलावुभौ
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ
ubhau paramasaṃhṛṣṭau balenātibalāvubhau
anyonyasyāntaraṃ prepsū parasparajayaiṣiṇau
- 13
तद्भीमम् उत्सार्य जनं युद्धम् आसीद् उपह्वरे
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोर् इव
tadbhīmam utsārya janaṃ yuddham āsīd upahvare
balinoḥ saṃyuge rājanvṛtravāsavayor iva
- 14
प्रकर्षणाकर्षणाभ्याम् अभ्याकर्षविकर्षणैः
आकर्षेतां तथान्योन्यं जानुभिश्चाभिजघ्नतुः
prakarṣaṇākarṣaṇābhyām abhyākarṣavikarṣaṇaiḥ
ākarṣetāṃ tathānyonyaṃ jānubhiścābhijaghnatuḥ
- 15
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम्
पाषाणसंघातनिभैः प्रहारैर् अभिजघ्नतुः
tataḥ śabdena mahatā bhartsayantau parasparam
pāṣāṇasaṃghātanibhaiḥ prahārair abhijaghnatuḥ
- 16
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ
बाहुभिः समसज्जेताम् आयसैः परिघैर् इव
vyūḍhoraskau dīrghabhujau niyuddhakuśalāvubhau
bāhubhiḥ samasajjetām āyasaiḥ parighair iva
- 17
कार्त्तिकस्य तु मासस्य प्रवृत्तं प्रथमे ऽहनि
अनारतं दिवारात्रम् अविश्रान्तम् अवर्तत
kārttikasya tu māsasya pravṛttaṃ prathame 'hani
anārataṃ divārātram aviśrāntam avartata
- 18
तद्वृत्तं तु त्रयोदश्यां समवेतं महात्मनोः
चतुर्दश्यां निशायां तु निवृत्तो मागधः क्लमात्
tadvṛttaṃ tu trayodaśyāṃ samavetaṃ mahātmanoḥ
caturdaśyāṃ niśāyāṃ tu nivṛtto māgadhaḥ klamāt
- 19
तं राजानं तथा क्लान्तं दृष्ट्वा राजञ्जनार्दनः
उवाच भीमकर्माणं भीमं संबोधयन्न् इव
taṃ rājānaṃ tathā klāntaṃ dṛṣṭvā rājañjanārdanaḥ
uvāca bhīmakarmāṇaṃ bhīmaṃ saṃbodhayann iva
- 20
क्लान्तः शत्रुर्न कौन्तेय लभ्यः पीडयितुं रणे
पीड्यमानो हि कार्त्स्न्येन जह्याज्जीवितम् आत्मनः
klāntaḥ śatrurna kaunteya labhyaḥ pīḍayituṃ raṇe
pīḍyamāno hi kārtsnyena jahyājjīvitam ātmanaḥ
- 21
तस्मात्ते नैव कौन्तेय पीडनीयो नराधिपः
समम् एतेन युध्यस्व बाहुभ्यां भरतर्षभ
tasmātte naiva kaunteya pīḍanīyo narādhipaḥ
samam etena yudhyasva bāhubhyāṃ bharatarṣabha
- 22
एवम् उक्तः स कृष्णेन पाण्डवः परवीरहा
जरासंधस्य तद्रन्ध्रं ज्ञात्वा चक्रे मतिं वधे
evam uktaḥ sa kṛṣṇena pāṇḍavaḥ paravīrahā
jarāsaṃdhasya tadrandhraṃ jñātvā cakre matiṃ vadhe
- 23
ततस्तम् अजितं जेतुं जरासंधं वृकोदरः
संरभ्य बलिनां मुख्यो जग्राह कुरुनन्दनः
tatastam ajitaṃ jetuṃ jarāsaṃdhaṃ vṛkodaraḥ
saṃrabhya balināṃ mukhyo jagrāha kurunandanaḥ

