22 shlokas
- 1
शकुनिर् उवाच
दुर्योधन न ते ऽमर्षः कार्यः प्रति युधिष्ठिरम्
भागधेयानि हि स्वानि पाण्डवा भुञ्जते सदा
śakunir uvāca
duryodhana na te 'marṣaḥ kāryaḥ prati yudhiṣṭhiram
bhāgadheyāni hi svāni pāṇḍavā bhuñjate sadā
- 2
अनेकैर् अभ्युपायैश्च त्वयारब्धाः पुरासकृत्
विमुक्ताश्च नरव्याघ्रा भागधेयपुरस्कृताः
anekair abhyupāyaiśca tvayārabdhāḥ purāsakṛt
vimuktāśca naravyāghrā bhāgadheyapuraskṛtāḥ
- 3
तैर्लब्धा द्रौपदी भार्या द्रुपदश्च सुतैः सह
सहायः पृथिवीलाभे वासुदेवश्च वीर्यवान्
tairlabdhā draupadī bhāryā drupadaśca sutaiḥ saha
sahāyaḥ pṛthivīlābhe vāsudevaśca vīryavān
- 4
लब्धश्च नाभिभूतो ऽर्थः पित्र्यो ऽंशः पृथिवीपते
विवृद्धस्तेजसा तेषां तत्र का परिदेवना
labdhaśca nābhibhūto 'rthaḥ pitryo 'ṃśaḥ pṛthivīpate
vivṛddhastejasā teṣāṃ tatra kā paridevanā
- 5
धनंजयेन गाण्डीवम् अक्षय्यौ च महेषुधी
लब्धान्यस्त्राणि दिव्यानि तर्पयित्वा हुताशनम्
dhanaṃjayena gāṇḍīvam akṣayyau ca maheṣudhī
labdhānyastrāṇi divyāni tarpayitvā hutāśanam
- 6
तेन कार्मुकमुख्येन बाहुवीर्येण चात्मनः
कृता वशे महीपालास्तत्र का परिदेवना
tena kārmukamukhyena bāhuvīryeṇa cātmanaḥ
kṛtā vaśe mahīpālāstatra kā paridevanā
- 7
अग्निदाहान्मयं चापि मोक्षयित्वा स दानवम्
सभां तां कारयामास सव्यसाची परंतपः
agnidāhānmayaṃ cāpi mokṣayitvā sa dānavam
sabhāṃ tāṃ kārayāmāsa savyasācī paraṃtapaḥ
- 8
तेन चैव मयेनोक्ताः किंकरा नाम राक्षसाः
वहन्ति तां सभां भीमास्तत्र का परिदेवना
tena caiva mayenoktāḥ kiṃkarā nāma rākṣasāḥ
vahanti tāṃ sabhāṃ bhīmāstatra kā paridevanā
- 9
यच्चासहायतां राजन्न् उक्तवान् असि भारत
तन्मिथ्या भ्रातरो हीमे सहायास्ते महारथाः
yaccāsahāyatāṃ rājann uktavān asi bhārata
tanmithyā bhrātaro hīme sahāyāste mahārathāḥ
- 10
द्रोणस्तव महेष्वासः सह पुत्रेण धीमता
सूतपुत्रश्च राधेयो गौतमश्च महारथः
droṇastava maheṣvāsaḥ saha putreṇa dhīmatā
sūtaputraśca rādheyo gautamaśca mahārathaḥ
- 11
अहं च सह सोदर्यैः सौमदत्तिश्च वीर्यवान्
एतैस्त्वं सहितः सर्वैर्जय कृत्स्नां वसुंधराम्
ahaṃ ca saha sodaryaiḥ saumadattiśca vīryavān
etaistvaṃ sahitaḥ sarvairjaya kṛtsnāṃ vasuṃdharām
- 12
दुर्योधन उवाच
त्वया च सहितो राजन्न् एतैश्चान्यैर्महारथैः
एतान् एव विजेष्यामि यदि त्वम् अनुमन्यसे
duryodhana uvāca
tvayā ca sahito rājann etaiścānyairmahārathaiḥ
etān eva vijeṣyāmi yadi tvam anumanyase
- 13
एतेषु विजितेष्वद्य भविष्यति मही मम
सर्वे च पृथिवीपालाः सभा सा च महाधना
eteṣu vijiteṣvadya bhaviṣyati mahī mama
sarve ca pṛthivīpālāḥ sabhā sā ca mahādhanā
- 14
शकुनिर् उवाच
धनंजयो वासुदेवो भीमसेनो युधिष्ठिरः
नकुलः सहदेवश्च द्रुपदश्च सहात्मजैः
śakunir uvāca
dhanaṃjayo vāsudevo bhīmaseno yudhiṣṭhiraḥ
nakulaḥ sahadevaśca drupadaśca sahātmajaiḥ
- 15
नैते युधि बलाज्जेतुं शक्याः सुरगणैर् अपि
महारथा महेष्वासाः कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः
naite yudhi balājjetuṃ śakyāḥ suragaṇair api
mahārathā maheṣvāsāḥ kṛtāstrā yuddhadurmadāḥ
- 16
अहं तु तद्विजानामि विजेतुं येन शक्यते
युधिष्ठिरं स्वयं राजंस्तन्निबोध जुषस्व च
ahaṃ tu tadvijānāmi vijetuṃ yena śakyate
yudhiṣṭhiraṃ svayaṃ rājaṃstannibodha juṣasva ca
- 17
दुर्योधन उवाच
अप्रमादेन सुहृदाम् अन्येषां च महात्मनाम्
यदि शक्या विजेतुं ते तन्ममाचक्ष्व मातुल
duryodhana uvāca
apramādena suhṛdām anyeṣāṃ ca mahātmanām
yadi śakyā vijetuṃ te tanmamācakṣva mātula
- 18
शकुनिर् उवाच
द्यूतप्रियश्च कौन्तेयो न च जानाति देवितुम्
समाहूतश्च राजेन्द्रो न शक्ष्यति निवर्तितुम्
śakunir uvāca
dyūtapriyaśca kaunteyo na ca jānāti devitum
samāhūtaśca rājendro na śakṣyati nivartitum
- 19
देवने कुशलश्चाहं न मे ऽस्ति सदृशो भुवि
त्रिषु लोकेषु कौन्तेयं तं त्वं द्यूते समाह्वय
devane kuśalaścāhaṃ na me 'sti sadṛśo bhuvi
triṣu lokeṣu kaunteyaṃ taṃ tvaṃ dyūte samāhvaya
- 20
तस्याक्षकुशलो राजन्न् आदास्ये ऽहम् असंशयम्
राज्यं श्रियं च तां दीप्तां त्वदर्थं पुरुषर्षभ
tasyākṣakuśalo rājann ādāsye 'ham asaṃśayam
rājyaṃ śriyaṃ ca tāṃ dīptāṃ tvadarthaṃ puruṣarṣabha
- 21
इदं तु सर्वं त्वं राज्ञे दुर्योधन निवेदय
अनुज्ञातस्तु ते पित्रा विजेष्ये तं न संशयः
idaṃ tu sarvaṃ tvaṃ rājñe duryodhana nivedaya
anujñātastu te pitrā vijeṣye taṃ na saṃśayaḥ
- 22
दुर्योधन उवाच
त्वम् एव कुरुमुख्याय धृतराष्ट्राय सौबल
निवेदय यथान्यायं नाहं शक्ष्ये निशंसितुम्
duryodhana uvāca
tvam eva kurumukhyāya dhṛtarāṣṭrāya saubala
nivedaya yathānyāyaṃ nāhaṃ śakṣye niśaṃsitum

