16 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
एतस्मिन्न् एव काले तु भीमसेनो ऽपि वीर्यवान्
धर्मराजम् अनुज्ञाप्य ययौ प्राचीं दिशं प्रति
vaiśaṃpāyana uvāca
etasminn eva kāle tu bhīmaseno 'pi vīryavān
dharmarājam anujñāpya yayau prācīṃ diśaṃ prati
- 2
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना
वृतो भरतशार्दूलो द्विषच्छोकविवर्धनः
mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā
vṛto bharataśārdūlo dviṣacchokavivardhanaḥ
- 3
स गत्वा राजशार्दूलः पाञ्चालानां पुरं महत्
पाञ्चालान्विविधोपायैः सान्त्वयामास पाण्डवः
sa gatvā rājaśārdūlaḥ pāñcālānāṃ puraṃ mahat
pāñcālānvividhopāyaiḥ sāntvayāmāsa pāṇḍavaḥ
- 4
ततः स गण्डकीं शूरो विदेहांश्च नरर्षभः
विजित्याल्पेन कालेन दशार्णान् अगमत्प्रभुः
tataḥ sa gaṇḍakīṃ śūro videhāṃśca nararṣabhaḥ
vijityālpena kālena daśārṇān agamatprabhuḥ
- 5
तत्र दाशार्णको राजा सुधर्मा लोमहर्षणम्
कृतवान्कर्म भीमेन महद्युद्धं निरायुधम्
tatra dāśārṇako rājā sudharmā lomaharṣaṇam
kṛtavānkarma bhīmena mahadyuddhaṃ nirāyudham
- 6
भीमसेनस्तु तद्दृष्ट्वा तस्य कर्म परंतपः
अधिसेनापतिं चक्रे सुधर्माणं महाबलम्
bhīmasenastu taddṛṣṭvā tasya karma paraṃtapaḥ
adhisenāpatiṃ cakre sudharmāṇaṃ mahābalam
- 7
ततः प्राचीं दिशं भीमो ययौ भीमपराक्रमः
सैन्येन महता राजन्कम्पयन्न् इव मेदिनीम्
tataḥ prācīṃ diśaṃ bhīmo yayau bhīmaparākramaḥ
sainyena mahatā rājankampayann iva medinīm
- 8
सो ऽश्वमेधेश्वरं राजन्रोचमानं सहानुजम्
जिगाय समरे वीरो बलेन बलिनां वरः
so 'śvamedheśvaraṃ rājanrocamānaṃ sahānujam
jigāya samare vīro balena balināṃ varaḥ
- 9
स तं निर्जित्य कौन्तेयो नातितीव्रेण कर्मणा
पूर्वदेशं महावीर्यो विजिग्ये कुरुनन्दनः
sa taṃ nirjitya kaunteyo nātitīvreṇa karmaṇā
pūrvadeśaṃ mahāvīryo vijigye kurunandanaḥ
- 10
ततो दक्षिणम् आगम्य पुलिन्दनगरं महत्
सुकुमारं वशे चक्रे सुमित्रं च नराधिपम्
tato dakṣiṇam āgamya pulindanagaraṃ mahat
sukumāraṃ vaśe cakre sumitraṃ ca narādhipam
- 11
ततस्तु धर्मराजस्य शासनाद्भरतर्षभः
शिशुपालं महावीर्यम् अभ्ययाज्जनमेजय
tatastu dharmarājasya śāsanādbharatarṣabhaḥ
śiśupālaṃ mahāvīryam abhyayājjanamejaya
- 12
चेदिराजो ऽपि तच्छ्रुत्वा पाण्डवस्य चिकीर्षितम्
उपनिष्क्रम्य नगरात्प्रत्यगृह्णात्परंतपः
cedirājo 'pi tacchrutvā pāṇḍavasya cikīrṣitam
upaniṣkramya nagarātpratyagṛhṇātparaṃtapaḥ
- 13
तौ समेत्य महाराज कुरुचेदिवृषौ तदा
उभयोर् आत्मकुलयोः कौशल्यं पर्यपृच्छताम्
tau sametya mahārāja kurucedivṛṣau tadā
ubhayor ātmakulayoḥ kauśalyaṃ paryapṛcchatām
- 14
ततो निवेद्य तद्राष्ट्रं चेदिराजो विशां पते
उवाच भीमं प्रहसन्किम् इदं कुरुषे ऽनघ
tato nivedya tadrāṣṭraṃ cedirājo viśāṃ pate
uvāca bhīmaṃ prahasankim idaṃ kuruṣe 'nagha
- 15
तस्य भीमस्तदाचख्यौ धर्मराजचिकीर्षितम्
स च तत्प्रतिगृह्यैव तथा चक्रे नराधिपः
tasya bhīmastadācakhyau dharmarājacikīrṣitam
sa ca tatpratigṛhyaiva tathā cakre narādhipaḥ
- 16
ततो भीमस्तत्र राजन्न् उषित्वा त्रिदशाः क्षपाः
सत्कृतः शिशुपालेन ययौ सबलवाहनः
tato bhīmastatra rājann uṣitvā tridaśāḥ kṣapāḥ
satkṛtaḥ śiśupālena yayau sabalavāhanaḥ

