23 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
चेदिराजकुले जातस्त्र्यक्ष एष चतुर्भुजः
रासभारावसदृशं रुराव च ननाद च
bhīṣma uvāca
cedirājakule jātastryakṣa eṣa caturbhujaḥ
rāsabhārāvasadṛśaṃ rurāva ca nanāda ca
- 2
तेनास्य मातापितरौ त्रेसतुस्तौ सबान्धवौ
वैकृतं तच्च तौ दृष्ट्वा त्यागाय कुरुतां मतिम्
tenāsya mātāpitarau tresatustau sabāndhavau
vaikṛtaṃ tacca tau dṛṣṭvā tyāgāya kurutāṃ matim
- 3
ततः सभार्यं नृपतिं सामात्यं सपुरोहितम्
चिन्तासंमूढहृदयं वाग् उवाचाशरीरिणी
tataḥ sabhāryaṃ nṛpatiṃ sāmātyaṃ sapurohitam
cintāsaṃmūḍhahṛdayaṃ vāg uvācāśarīriṇī
- 4
एष ते नृपते पुत्रः श्रीमाञ्जातो महाबलः
तस्माद् अस्मान्न भेतव्यम् अव्यग्रः पाहि वै शिशुम्
eṣa te nṛpate putraḥ śrīmāñjāto mahābalaḥ
tasmād asmānna bhetavyam avyagraḥ pāhi vai śiśum
- 5
न चैवैतस्य मृत्युस्त्वं न कालः प्रत्युपस्थितः
मृत्युर्हन्तास्य शस्त्रेण स चोत्पन्नो नराधिप
na caivaitasya mṛtyustvaṃ na kālaḥ pratyupasthitaḥ
mṛtyurhantāsya śastreṇa sa cotpanno narādhipa
- 6
संश्रुत्योदाहृतं वाक्यं भूतम् अन्तर्हितं ततः
पुत्रस्नेहाभिसंतप्ता जननी वाक्यम् अब्रवीत्
saṃśrutyodāhṛtaṃ vākyaṃ bhūtam antarhitaṃ tataḥ
putrasnehābhisaṃtaptā jananī vākyam abravīt
- 7
येनेदम् ईरितं वाक्यं ममैव तनयं प्रति
प्राञ्जलिस्तं नमस्यामि ब्रवीतु स पुनर्वचः
yenedam īritaṃ vākyaṃ mamaiva tanayaṃ prati
prāñjalistaṃ namasyāmi bravītu sa punarvacaḥ
- 8
श्रोतुम् इच्छामि पुत्रस्य को ऽस्य मृत्युर्भविष्यति
अन्तर्हितं ततो भूतम् उवाचेदं पुनर्वचः
śrotum icchāmi putrasya ko 'sya mṛtyurbhaviṣyati
antarhitaṃ tato bhūtam uvācedaṃ punarvacaḥ
- 9
येनोत्सङ्गे गृहीतस्य भुजावभ्यधिकावुभौ
पतिष्यतः क्षितितले पञ्चशीर्षाविवोरगौ
yenotsaṅge gṛhītasya bhujāvabhyadhikāvubhau
patiṣyataḥ kṣititale pañcaśīrṣāvivoragau
- 10
तृतीयम् एतद्बालस्य ललाटस्थं च लोचनम्
निमज्जिष्यति यं दृष्ट्वा सो ऽस्य मृत्युर्भविष्यति
tṛtīyam etadbālasya lalāṭasthaṃ ca locanam
nimajjiṣyati yaṃ dṛṣṭvā so 'sya mṛtyurbhaviṣyati
- 11
त्र्यक्षं चतुर्भुजं श्रुत्वा तथा च समुदाहृतम्
धरण्यां पार्थिवाः सर्वे अभ्यगच्छन्दिदृक्षवः
tryakṣaṃ caturbhujaṃ śrutvā tathā ca samudāhṛtam
dharaṇyāṃ pārthivāḥ sarve abhyagacchandidṛkṣavaḥ
- 12
तान्पूजयित्वा सम्प्राप्तान्यथार्हं स महीपतिः
एकैकस्य नृपस्याङ्के पुत्रम् आरोपयत्तदा
tānpūjayitvā samprāptānyathārhaṃ sa mahīpatiḥ
ekaikasya nṛpasyāṅke putram āropayattadā
- 13
एवं राजसहस्राणां पृथक्त्वेन यथाक्रमम्
शिशुर् अङ्के समारूढो न तत्प्राप निदर्शनम्
evaṃ rājasahasrāṇāṃ pṛthaktvena yathākramam
śiśur aṅke samārūḍho na tatprāpa nidarśanam
- 14
ततश्चेदिपुरं प्राप्तौ संकर्षणजनार्दनौ
यादवौ यादवीं द्रष्टुं स्वसारं तां पितुस्तदा
tataścedipuraṃ prāptau saṃkarṣaṇajanārdanau
yādavau yādavīṃ draṣṭuṃ svasāraṃ tāṃ pitustadā
- 15
अभिवाद्य यथान्यायं यथाज्येष्ठं नृपांश्च तान्
कुशलानामयं पृष्ट्वा निषण्णौ रामकेशवौ
abhivādya yathānyāyaṃ yathājyeṣṭhaṃ nṛpāṃśca tān
kuśalānāmayaṃ pṛṣṭvā niṣaṇṇau rāmakeśavau
- 16
अभ्यर्चितौ तदा वीरौ प्रीत्या चाभ्यधिकं ततः
पुत्रं दामोदरोत्सङ्गे देवी संन्यदधात्स्वयम्
abhyarcitau tadā vīrau prītyā cābhyadhikaṃ tataḥ
putraṃ dāmodarotsaṅge devī saṃnyadadhātsvayam
- 17
न्यस्तमात्रस्य तस्याङ्के भुजावभ्यधिकावुभौ
पेततुस्तच्च नयनं निममज्ज ललाटजम्
nyastamātrasya tasyāṅke bhujāvabhyadhikāvubhau
petatustacca nayanaṃ nimamajja lalāṭajam
- 18
तद्दृष्ट्वा व्यथिता त्रस्ता वरं कृष्णम् अयाचत
ददस्व मे वरं कृष्ण भयार्ताया महाभुज
taddṛṣṭvā vyathitā trastā varaṃ kṛṣṇam ayācata
dadasva me varaṃ kṛṣṇa bhayārtāyā mahābhuja
- 19
त्वं ह्यार्तानां समाश्वासो भीतानाम् अभयंकरः
पितृष्वसारं मा भैषीर् इत्युवाच जनार्दनः
tvaṃ hyārtānāṃ samāśvāso bhītānām abhayaṃkaraḥ
pitṛṣvasāraṃ mā bhaiṣīr ityuvāca janārdanaḥ
- 20
ददानि कं वरं किं वा करवाणि पितृष्वसः
शक्यं वा यदि वाशक्यं करिष्यामि वचस्तव
dadāni kaṃ varaṃ kiṃ vā karavāṇi pitṛṣvasaḥ
śakyaṃ vā yadi vāśakyaṃ kariṣyāmi vacastava
- 21
एवम् उक्ता ततः कृष्णम् अब्रवीद्यदुनन्दनम्
शिशुपालस्यापराधान्क्षमेथास्त्वं महाबल
evam uktā tataḥ kṛṣṇam abravīdyadunandanam
śiśupālasyāparādhānkṣamethāstvaṃ mahābala
- 22
कृष्ण उवाच
अपराधशतं क्षाम्यं मया ह्यस्य पितृष्वसः
पुत्रस्य ते वधार्हाणां मा त्वं शोके मनः कृथाः
kṛṣṇa uvāca
aparādhaśataṃ kṣāmyaṃ mayā hyasya pitṛṣvasaḥ
putrasya te vadhārhāṇāṃ mā tvaṃ śoke manaḥ kṛthāḥ
- 23
भीष्म उवाच
एवम् एष नृपः पापः शिशुपालः सुमन्दधीः
त्वां समाह्वयते वीर गोविन्दवरदर्पितः
bhīṣma uvāca
evam eṣa nṛpaḥ pāpaḥ śiśupālaḥ sumandadhīḥ
tvāṃ samāhvayate vīra govindavaradarpitaḥ

