110 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततो ऽभिषेकसंभारान्सर्वान्संभृत्य शास्त्रतः
बृहस्पतिः समिद्धे ऽग्नौ जुहावाज्यं यथाविधि
vaiśaṃpāyana uvāca
tato 'bhiṣekasaṃbhārānsarvānsaṃbhṛtya śāstrataḥ
bṛhaspatiḥ samiddhe 'gnau juhāvājyaṃ yathāvidhi
- 2
ततो हिमवता दत्ते मणिप्रवरशोभिते
दिव्यरत्नाचिते दिव्ये निषण्णः परमासने
tato himavatā datte maṇipravaraśobhite
divyaratnācite divye niṣaṇṇaḥ paramāsane
- 3
सर्वमङ्गलसंभारैर्विधिमन्त्रपुरस्कृतम्
आभिषेचनिकं द्रव्यं गृहीत्वा देवतागणाः
sarvamaṅgalasaṃbhārairvidhimantrapuraskṛtam
ābhiṣecanikaṃ dravyaṃ gṛhītvā devatāgaṇāḥ
- 4
इन्द्राविष्णू महावीर्यौ सूर्याचन्द्रमसौ तथा
धाता चैव विधाता च तथा चैवानिलानलौ
indrāviṣṇū mahāvīryau sūryācandramasau tathā
dhātā caiva vidhātā ca tathā caivānilānalau
- 5
पूष्णा भगेनार्यम्णा च अंशेन च विवस्वता
रुद्रश्च सहितो धीमान्मित्रेण वरुणेन च
pūṣṇā bhagenāryamṇā ca aṃśena ca vivasvatā
rudraśca sahito dhīmānmitreṇa varuṇena ca
- 6
रुद्रैर्वसुभिर् आदित्यैर् अश्विभ्यां च वृतः प्रभुः
विश्वेदेवैर्मरुद्भिश्च साध्यैश्च पितृभिः सह
rudrairvasubhir ādityair aśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ
viśvedevairmarudbhiśca sādhyaiśca pitṛbhiḥ saha
- 7
गन्धर्वैर् अप्सरोभिश्च यक्षराक्षसपन्नगैः
देवर्षिभिर् असंख्येयैस्तथा ब्रह्मर्षिभिर्वरैः
gandharvair apsarobhiśca yakṣarākṣasapannagaiḥ
devarṣibhir asaṃkhyeyaistathā brahmarṣibhirvaraiḥ
- 8
वैखानसैर्वालखिल्यैर्वाय्वाहारैर्मरीचिपैः
भृगुभिश्चाङ्गिरोभिश्च यतिभिश्च महात्मभिः
सर्वैर्विद्याधरैः पुण्यैर्योगसिद्धैस्तथा वृतः
vaikhānasairvālakhilyairvāyvāhārairmarīcipaiḥ
bhṛgubhiścāṅgirobhiśca yatibhiśca mahātmabhiḥ
sarvairvidyādharaiḥ puṇyairyogasiddhaistathā vṛtaḥ
- 9
पितामहः पुलस्त्यश्च पुलहश्च महातपाः
अङ्गिराः कश्यपो ऽत्रिश्च मरीचिर्भृगुर् एव च
pitāmahaḥ pulastyaśca pulahaśca mahātapāḥ
aṅgirāḥ kaśyapo 'triśca marīcirbhṛgur eva ca
- 10
क्रतुर्हरः प्रचेताश्च मनुर्दक्षस्तथैव च
ऋतवश्च ग्रहाश्चैव ज्योतींषि च विशां पते
kraturharaḥ pracetāśca manurdakṣastathaiva ca
ṛtavaśca grahāścaiva jyotīṃṣi ca viśāṃ pate
- 11
मूर्तिमत्यश्च सरितो वेदाश्चैव सनातनाः
समुद्राश्च ह्रदाश्चैव तीर्थानि विविधानि च
पृथिवी द्यौर्दिशश्चैव पादपाश्च जनाधिप
mūrtimatyaśca sarito vedāścaiva sanātanāḥ
samudrāśca hradāścaiva tīrthāni vividhāni ca
pṛthivī dyaurdiśaścaiva pādapāśca janādhipa
- 12
अदितिर्देवमाता च ह्रीः श्रीः स्वाहा सरस्वती
उमा शची सिनीवाली तथा चानुमतिः कुहूः
राका च धिषणा चैव पत्न्यश्चान्या दिवौकसाम्
aditirdevamātā ca hrīḥ śrīḥ svāhā sarasvatī
umā śacī sinīvālī tathā cānumatiḥ kuhūḥ
rākā ca dhiṣaṇā caiva patnyaścānyā divaukasām
- 13
हिमवांश्चैव विन्ध्यश्च मेरुश्चानेकशृङ्गवान्
ऐरावतः सानुचरः कलाः काष्ठास्तथैव च
मासार्धमासा ऋतवस्तथा रात्र्यहनी नृप
himavāṃścaiva vindhyaśca meruścānekaśṛṅgavān
airāvataḥ sānucaraḥ kalāḥ kāṣṭhāstathaiva ca
māsārdhamāsā ṛtavastathā rātryahanī nṛpa
- 14
उच्चैःश्रवा हयश्रेष्ठो नागराजश्च वामनः
अरुणो गरुडश्चैव वृक्षाश्चौषधिभिः सह
uccaiḥśravā hayaśreṣṭho nāgarājaśca vāmanaḥ
aruṇo garuḍaścaiva vṛkṣāścauṣadhibhiḥ saha
- 15
धर्मश्च भगवान्देवः समाजग्मुर्हि संगताः
कालो यमश्च मृत्युश्च यमस्यानुचराश्च ये
dharmaśca bhagavāndevaḥ samājagmurhi saṃgatāḥ
kālo yamaśca mṛtyuśca yamasyānucarāśca ye
- 16
बहुलत्वाच्च नोक्ता ये विविधा देवतागणाः
ते कुमाराभिषेकार्थं समाजग्मुस्ततस्ततः
bahulatvācca noktā ye vividhā devatāgaṇāḥ
te kumārābhiṣekārthaṃ samājagmustatastataḥ
- 17
जगृहुस्ते तदा राजन्सर्व एव दिवौकसः
आभिषेचनिकं भाण्डं मङ्गलानि च सर्वशः
jagṛhuste tadā rājansarva eva divaukasaḥ
ābhiṣecanikaṃ bhāṇḍaṃ maṅgalāni ca sarvaśaḥ
- 18
दिव्यसंभारसंयुक्तैः कलशैः काञ्चनैर्नृप
सरस्वतीभिः पुण्याभिर्दिव्यतोयाभिर् एव तु
divyasaṃbhārasaṃyuktaiḥ kalaśaiḥ kāñcanairnṛpa
sarasvatībhiḥ puṇyābhirdivyatoyābhir eva tu
- 19
अभ्यषिञ्चन्कुमारं वै सम्प्रहृष्टा दिवौकसः
सेनापतिं महात्मानम् असुराणां भयावहम्
abhyaṣiñcankumāraṃ vai samprahṛṣṭā divaukasaḥ
senāpatiṃ mahātmānam asurāṇāṃ bhayāvaham
- 20
पुरा यथा महाराज वरुणं वै जलेश्वरम्
तथाभ्यषिञ्चद्भगवान्ब्रह्मा लोकपितामहः
कश्यपश्च महातेजा ये चान्ये नानुकीर्तिताः
purā yathā mahārāja varuṇaṃ vai jaleśvaram
tathābhyaṣiñcadbhagavānbrahmā lokapitāmahaḥ
kaśyapaśca mahātejā ye cānye nānukīrtitāḥ
- 21
तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतो बलिनो वातरंहसः
कामवीर्यधरान्सिद्धान्महापारिषदान्प्रभुः
tasmai brahmā dadau prīto balino vātaraṃhasaḥ
kāmavīryadharānsiddhānmahāpāriṣadānprabhuḥ
- 22
नन्दिषेणं लोहिताक्षं घण्टाकर्णं च संमतम्
चतुर्थम् अस्यानुचरं ख्यातं कुमुदमालिनम्
nandiṣeṇaṃ lohitākṣaṃ ghaṇṭākarṇaṃ ca saṃmatam
caturtham asyānucaraṃ khyātaṃ kumudamālinam
- 23
ततः स्थाणुं महावेगं महापारिषदं क्रतुम्
मायाशतधरं कामं कामवीर्यबलान्वितम्
ददौ स्कन्दाय राजेन्द्र सुरारिविनिबर्हणम्
tataḥ sthāṇuṃ mahāvegaṃ mahāpāriṣadaṃ kratum
māyāśatadharaṃ kāmaṃ kāmavīryabalānvitam
dadau skandāya rājendra surārivinibarhaṇam
- 24
स हि देवासुरे युद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम्
जघान दोर्भ्यां संक्रुद्धः प्रयुतानि चतुर्दश
sa hi devāsure yuddhe daityānāṃ bhīmakarmaṇām
jaghāna dorbhyāṃ saṃkruddhaḥ prayutāni caturdaśa
- 25
तथा देवा ददुस्तस्मै सेनां नैरृतसंकुलाम्
देवशत्रुक्षयकरीम् अजय्यां विश्वरूपिणीम्
tathā devā dadustasmai senāṃ nairṛtasaṃkulām
devaśatrukṣayakarīm ajayyāṃ viśvarūpiṇīm
- 26
जयशब्दं ततश्चक्रुर्देवाः सर्वे सवासवाः
गन्धर्वयक्षरक्षांसि मुनयः पितरस्तथा
jayaśabdaṃ tataścakrurdevāḥ sarve savāsavāḥ
gandharvayakṣarakṣāṃsi munayaḥ pitarastathā
- 27
यमः प्रादाद् अनुचरौ यमकालोपमावुभौ
उन्माथं च प्रमाथं च महावीर्यौ महाद्युती
yamaḥ prādād anucarau yamakālopamāvubhau
unmāthaṃ ca pramāthaṃ ca mahāvīryau mahādyutī
- 28
सुभ्राजो भास्करश्चैव यौ तौ सूर्यानुयायिनौ
तौ सूर्यः कार्त्तिकेयाय ददौ प्रीतः प्रतापवान्
subhrājo bhāskaraścaiva yau tau sūryānuyāyinau
tau sūryaḥ kārttikeyāya dadau prītaḥ pratāpavān
- 29
कैलासशृङ्गसंकाशौ श्वेतमाल्यानुलेपनौ
सोमो ऽप्यनुचरौ प्रादान्मणिं सुमणिम् एव च
kailāsaśṛṅgasaṃkāśau śvetamālyānulepanau
somo 'pyanucarau prādānmaṇiṃ sumaṇim eva ca
- 30
ज्वालाजिह्वं तथा ज्योतिर् आत्मजाय हुताशनः
ददावनुचरौ शूरौ परसैन्यप्रमाथिनौ
jvālājihvaṃ tathā jyotir ātmajāya hutāśanaḥ
dadāvanucarau śūrau parasainyapramāthinau

