Sarga 53

35 shlokas

1. 1

   संदिश्य राक्षसान्घोरान्रावणोऽष्टौ महाबलान्

   आत्मानं बुद्धिवैक्लव्यात्कृतकृत्यममन्यत

   saṃdiśya rākṣasānghorānrāvaṇo'ṣṭau mahābalān

   ātmānaṃ buddhivaiklavyātkṛtakṛtyamamanyata

2. 2

   स चिन्तयानो वैदेहीं कामबाणसमर्पितः

   प्रविवेश गृहं रम्यं सीतां द्रष्टुमभित्वरन्

   sa cintayāno vaidehīṃ kāmabāṇasamarpitaḥ

   praviveśa gṛhaṃ ramyaṃ sītāṃ draṣṭumabhitvaran

3. 3

   स प्रविश्य तु तद्वेश्म रावणो राक्षसाधिपः

   अपश्यद्राक्षसीमध्ये सीतां शोकपरायणाम्

   sa praviśya tu tadveśma rāvaṇo rākṣasādhipaḥ

   apaśyadrākṣasīmadhye sītāṃ śokaparāyaṇām

4. 4

   अश्रुपूर्णमुखीं दीनां शोकभारावपीडिताम्

   वायुवेगैरिवाक्रान्तां मज्जन्तीं नावमर्णवे

   aśrupūrṇamukhīṃ dīnāṃ śokabhārāvapīḍitām

   vāyuvegairivākrāntāṃ majjantīṃ nāvamarṇave

5. 5

   मृगयूथपरिभ्रष्टां मृगीं श्वभिरिवावृताम्

   अधोमुखमुखीं दीनामभ्येत्य च निशाचरः

   mṛgayūthaparibhraṣṭāṃ mṛgīṃ śvabhirivāvṛtām

   adhomukhamukhīṃ dīnāmabhyetya ca niśācaraḥ

6. 6

   तां तु शोकवशां दीनामवशां राक्षसाधिपः

   स बलाद्दर्शयामास गृहं देवगृहोपमम्

   tāṃ tu śokavaśāṃ dīnāmavaśāṃ rākṣasādhipaḥ

   sa balāddarśayāmāsa gṛhaṃ devagṛhopamam

7. 7

   हर्म्यप्रासादसम्बाधं स्त्रीसहस्रनिषेवितम्

   नानापक्षिगणैर्जुष्टं नानारत्नसमन्वितम्

   harmyaprāsādasambādhaṃ strīsahasraniṣevitam

   nānāpakṣigaṇairjuṣṭaṃ nānāratnasamanvitam

8. 8

   काञ्चनैस्तापनीयैश्च स्फाटिकै राजतैस्तथा

   वज्रवैदूर्यचित्रैश्च स्तम्भैर्दृष्टिमनोहरैः

   kāñcanaistāpanīyaiśca sphāṭikai rājataistathā

   vajravaidūryacitraiśca stambhairdṛṣṭimanoharaiḥ

9. 9

   दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादं तप्तकाञ्चनतोरणम्

   सोपानं काञ्चनं चित्रमारुरोह तया सह

   divyadundubhinirhrādaṃ taptakāñcanatoraṇam

   sopānaṃ kāñcanaṃ citramāruroha tayā saha

10. 10

    दान्तका राजताश्चैव गवाक्षाः प्रियदर्शनाः

    हेमजालावृताश्चासंस्तत्र प्रासादपङ्क्तयः

    dāntakā rājatāścaiva gavākṣāḥ priyadarśanāḥ

    hemajālāvṛtāścāsaṃstatra prāsādapaṅktayaḥ

11. 11

    सुधामणिविचित्राणि भूमिभागानि सर्वशः

    दशग्रीवः स्वभवने प्रादर्शयत मैथिलीम्

    sudhāmaṇivicitrāṇi bhūmibhāgāni sarvaśaḥ

    daśagrīvaḥ svabhavane prādarśayata maithilīm

12. 12

    दीर्घिकाः पुष्करिण्यश्च नानापुष्पसमावृताः

    रावणो दर्शयामास सीतां शोकपरायणाम्

    dīrghikāḥ puṣkariṇyaśca nānāpuṣpasamāvṛtāḥ

    rāvaṇo darśayāmāsa sītāṃ śokaparāyaṇām

13. 13

    दर्शयित्वा तु वैदेहीं कृत्स्नं तद्भवनोत्तमम्

    उवाच वाक्यं पापात्मा रावणो जनकात्मजाम्

    darśayitvā tu vaidehīṃ kṛtsnaṃ tadbhavanottamam

    uvāca vākyaṃ pāpātmā rāvaṇo janakātmajām

14. 14

    दशराक्षसकोट्यश्च द्वाविंशतिरथापराः

    वर्जयित्वा जरावृद्धान्बालांश्च रजनीचरान्

    daśarākṣasakoṭyaśca dvāviṃśatirathāparāḥ

    varjayitvā jarāvṛddhānbālāṃśca rajanīcarān

15. 15

    तेषां प्रभुरहं सीते सर्वेषां भीमकर्मणाम्

    सहस्रमेकमेकस्य मम कार्यपुरःसरम्

    teṣāṃ prabhurahaṃ sīte sarveṣāṃ bhīmakarmaṇām

    sahasramekamekasya mama kāryapuraḥsaram

16. 16

    यदिदं राज्यतन्त्रं मे त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम्

    जीवितं च विशालाक्षि त्वं मे प्राणैर्गरीयसी

    yadidaṃ rājyatantraṃ me tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam

    jīvitaṃ ca viśālākṣi tvaṃ me prāṇairgarīyasī

17. 17

    बहूनां स्त्रीसहस्राणां मम योऽसौ परिग्रहः

    तासां त्वमीश्वरी सीते मम भार्या भव प्रिये

    bahūnāṃ strīsahasrāṇāṃ mama yo'sau parigrahaḥ

    tāsāṃ tvamīśvarī sīte mama bhāryā bhava priye

18. 18

    साधु किं तेऽन्यया बुद्ध्या रोचयस्व वचो मम

    भजस्व माभितप्तस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि

    sādhu kiṃ te'nyayā buddhyā rocayasva vaco mama

    bhajasva mābhitaptasya prasādaṃ kartumarhasi

19. 19

    परिक्षिप्ता समुद्रेण लङ्केयं शतयोजना

    नेयं धर्षयितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः

    parikṣiptā samudreṇa laṅkeyaṃ śatayojanā

    neyaṃ dharṣayituṃ śakyā sendrairapi surāsuraiḥ

20. 20

    न देवेषु न यक्षेषु न गन्धर्वेषु नर्षिषु

    अहं पश्यामि लोकेषु यो मे वीर्यसमो भवेत्

    na deveṣu na yakṣeṣu na gandharveṣu narṣiṣu

    ahaṃ paśyāmi lokeṣu yo me vīryasamo bhavet

21. 21

    राज्यभ्रष्टेन दीनेन तापसेन गतायुषा

    किं करिष्यसि रामेण मानुषेणाल्पतेजसा

    rājyabhraṣṭena dīnena tāpasena gatāyuṣā

    kiṃ kariṣyasi rāmeṇa mānuṣeṇālpatejasā

22. 22

    भजस्व सीते मामेव भर्ताहं सदृशस्तव

    यौवनं ह्यध्रुवं भीरु रमस्वेह मया सह

    bhajasva sīte māmeva bhartāhaṃ sadṛśastava

    yauvanaṃ hyadhruvaṃ bhīru ramasveha mayā saha

23. 23

    दर्शने मा कृथा बुद्धिं राघवस्य वरानने

    कास्य शक्तिरिहागन्तुमपि सीते मनोरथैः

    darśane mā kṛthā buddhiṃ rāghavasya varānane

    kāsya śaktirihāgantumapi sīte manorathaiḥ

24. 24

    न शक्यो वायुराकाशे पाशैर्बद्धं महाजवः

    दीप्यमानस्य वाप्यग्नेर्ग्रहीतुं विमलां शिखाम्

    na śakyo vāyurākāśe pāśairbaddhaṃ mahājavaḥ

    dīpyamānasya vāpyagnergrahītuṃ vimalāṃ śikhām

25. 25

    त्रयाणामपि लोकानां न तं पश्यामि शोभने

    विक्रमेण नयेद्यस्त्वां मद्बाहुपरिपालिताम्

    trayāṇāmapi lokānāṃ na taṃ paśyāmi śobhane

    vikrameṇa nayedyastvāṃ madbāhuparipālitām

26. 26

    लङ्कायां सुमहद्राज्यमिदं त्वमनुपालय

    अभिषेकोदकक्लिन्ना तुष्टा च रमयस्व माम्

    laṅkāyāṃ sumahadrājyamidaṃ tvamanupālaya

    abhiṣekodakaklinnā tuṣṭā ca ramayasva mām

27. 27

    दुष्कृतं यत्पुरा कर्म वनवासेन तद्गतम्

    यश्च ते सुकृतो धर्मस्तस्येह फलमाप्नुहि

    duṣkṛtaṃ yatpurā karma vanavāsena tadgatam

    yaśca te sukṛto dharmastasyeha phalamāpnuhi

28. 28

    इह सर्वाणि माल्यानि दिव्यगन्धानि मैथिलि

    भूषणानि च मुख्यानि तानि सेव मया सह

    iha sarvāṇi mālyāni divyagandhāni maithili

    bhūṣaṇāni ca mukhyāni tāni seva mayā saha

29. 29

    पुष्पकं नाम सुश्रोणि भ्रातुर्वैश्रवणस्य मे

    विमानं रमणीयं च तद्विमानं मनोजवम्

    puṣpakaṃ nāma suśroṇi bhrāturvaiśravaṇasya me

    vimānaṃ ramaṇīyaṃ ca tadvimānaṃ manojavam

30. 30

    तत्र सीते मया सार्धं विहरस्व यथासुखम्

    वदनं पद्मसंकाशं विमलं चारुदर्शनम्

    tatra sīte mayā sārdhaṃ viharasva yathāsukham

    vadanaṃ padmasaṃkāśaṃ vimalaṃ cārudarśanam