Sarga 37

20 shlokas

1. 1

   एवमस्मि तदा मुक्तः कथंचित्तेन संयुगे

   इदानीमपि यद्वृत्तं तच्छृणुष्व यदुत्तरम्

   evamasmi tadā muktaḥ kathaṃcittena saṃyuge

   idānīmapi yadvṛttaṃ tacchṛṇuṣva yaduttaram

2. 2

   राक्षसाभ्यामहं द्वाभ्यामनिर्विण्णस्तथा कृतः

   सहितो मृगरूपाभ्यां प्रविष्टो दण्डकावनम्

   rākṣasābhyāmahaṃ dvābhyāmanirviṇṇastathā kṛtaḥ

   sahito mṛgarūpābhyāṃ praviṣṭo daṇḍakāvanam

3. 3

   दीप्तजिह्वो महाकायस्तीक्ष्णशृङ्गो महाबलः

   व्यचरं दण्डकारण्यं मांसभक्षो महामृगः

   dīptajihvo mahākāyastīkṣṇaśṛṅgo mahābalaḥ

   vyacaraṃ daṇḍakāraṇyaṃ māṃsabhakṣo mahāmṛgaḥ

4. 4

   अग्निहोत्रेषु तीर्थेषु चैत्यवृक्षेषु रावण

   अत्यन्तघोरो व्यचरं तापसांस्तान्प्रधर्षयन्

   agnihotreṣu tīrtheṣu caityavṛkṣeṣu rāvaṇa

   atyantaghoro vyacaraṃ tāpasāṃstānpradharṣayan

5. 5

   निहत्य दण्डकारण्ये तापसान्धर्मचारिणः

   रुधिराणि पिबंस्तेषां तथा मांसानि भक्षयन्

   nihatya daṇḍakāraṇye tāpasāndharmacāriṇaḥ

   rudhirāṇi pibaṃsteṣāṃ tathā māṃsāni bhakṣayan

6. 6

   ऋषिमांसाशनः क्रूरस्त्रासयन्वनगोचरान्

   तदा रुधिरमत्तोऽहं व्यचरं दण्डकावनम्

   ṛṣimāṃsāśanaḥ krūrastrāsayanvanagocarān

   tadā rudhiramatto'haṃ vyacaraṃ daṇḍakāvanam

7. 7

   तदाहं दण्डकारण्ये विचरन्धर्मदूषकः

   आसादयं तदा रामं तापसं धर्ममाश्रितम्

   tadāhaṃ daṇḍakāraṇye vicarandharmadūṣakaḥ

   āsādayaṃ tadā rāmaṃ tāpasaṃ dharmamāśritam

8. 8

   वैदेहीं च महाभागां लक्ष्मणं च महारथम्

   तापसं नियताहारं सर्वभूतहिते रतम्

   vaidehīṃ ca mahābhāgāṃ lakṣmaṇaṃ ca mahāratham

   tāpasaṃ niyatāhāraṃ sarvabhūtahite ratam

9. 9

   सोऽहं वनगतं रामं परिभूय महाबलम्

   तापसोऽयमिति ज्ञात्वा पूर्ववैरमनुस्मरन्

   so'haṃ vanagataṃ rāmaṃ paribhūya mahābalam

   tāpaso'yamiti jñātvā pūrvavairamanusmaran

10. 10

    अभ्यधावं सुसंक्रुद्धस्तीक्ष्णशृङ्गो मृगाकृतिः

    जिघांसुरकृतप्रज्ञस्तं प्रहारमनुस्मरन्

    abhyadhāvaṃ susaṃkruddhastīkṣṇaśṛṅgo mṛgākṛtiḥ

    jighāṃsurakṛtaprajñastaṃ prahāramanusmaran

11. 11

    तेन मुक्तास्त्रयो बाणाः शिताः शत्रुनिबर्हणाः

    विकृष्य बलवच्चापं सुपर्णानिलतुल्यगाः

    tena muktāstrayo bāṇāḥ śitāḥ śatrunibarhaṇāḥ

    vikṛṣya balavaccāpaṃ suparṇānilatulyagāḥ

12. 12

    ते बाणा वज्रसंकाशाः सुघोरा रक्तभोजनाः

    आजग्मुः सहिताः सर्वे त्रयः संनतपर्वणः

    te bāṇā vajrasaṃkāśāḥ sughorā raktabhojanāḥ

    ājagmuḥ sahitāḥ sarve trayaḥ saṃnataparvaṇaḥ

13. 13

    पराक्रमज्ञो रामस्य शठो दृष्टभयः पुरा

    समुत्क्रान्तस्ततो मुक्तस्तावुभौ राक्षसौ हतौ

    parākramajño rāmasya śaṭho dṛṣṭabhayaḥ purā

    samutkrāntastato muktastāvubhau rākṣasau hatau

14. 14

    शरेण मुक्तो रामस्य कथंचित्प्राप्य जीवितम्

    इह प्रव्राजितो युक्तस्तापसोऽहं समाहितः

    śareṇa mukto rāmasya kathaṃcitprāpya jīvitam

    iha pravrājito yuktastāpaso'haṃ samāhitaḥ

15. 15

    वृक्षे वृक्षे हि पश्यामि चीरकृष्णाजिनाम्बरम्

    गृहीतधनुषं रामं पाशहस्तमिवान्तकम्

    vṛkṣe vṛkṣe hi paśyāmi cīrakṛṣṇājināmbaram

    gṛhītadhanuṣaṃ rāmaṃ pāśahastamivāntakam

16. 16

    अपि रामसहस्राणि भीतः पश्यामि रावण

    रामभूतमिदं सर्वमरण्यं प्रतिभाति मे

    api rāmasahasrāṇi bhītaḥ paśyāmi rāvaṇa

    rāmabhūtamidaṃ sarvamaraṇyaṃ pratibhāti me

17. 17

    राममेव हि पश्यामि रहिते राक्षसेश्वर

    दृष्ट्वा स्वप्नगतं राममुद्भ्रमामि विचेतनः

    rāmameva hi paśyāmi rahite rākṣaseśvara

    dṛṣṭvā svapnagataṃ rāmamudbhramāmi vicetanaḥ

18. 18

    रकारादीनि नामानि रामत्रस्तस्य रावण

    रत्नानि च रथाश्चैव त्रासं संजनयन्ति मे

    rakārādīni nāmāni rāmatrastasya rāvaṇa

    ratnāni ca rathāścaiva trāsaṃ saṃjanayanti me

19. 19

    अहं तस्य प्रभावज्ञो न युद्धं तेन ते क्षमम्

    रणे रामेण युध्यस्व क्षमां वा कुरु राक्षस

    न ते रामकथा कार्या यदि मां द्रष्टुमिच्छसि

    ahaṃ tasya prabhāvajño na yuddhaṃ tena te kṣamam

    raṇe rāmeṇa yudhyasva kṣamāṃ vā kuru rākṣasa

    na te rāmakathā kāryā yadi māṃ draṣṭumicchasi

20. 20

    इदं वचो बन्धुहितार्थिना मया यथोच्यमानं यदि नाभिपत्स्यसे

    सबान्धवस्त्यक्ष्यसि जीवितं रणे हतोऽद्य रामेण शरैरजिह्मगैः

    idaṃ vaco bandhuhitārthinā mayā yathocyamānaṃ yadi nābhipatsyase

    sabāndhavastyakṣyasi jīvitaṃ raṇe hato'dya rāmeṇa śarairajihmagaiḥ