Sarga 19

25 shlokas

1. 1

   ततः शूर्पणखा घोरा राघवाश्रममागता

   रक्षसामाचचक्षे तौ भ्रातरौ सह सीतया

   tataḥ śūrpaṇakhā ghorā rāghavāśramamāgatā

   rakṣasāmācacakṣe tau bhrātarau saha sītayā

2. 2

   ते रामं पर्णशालायामुपविष्टं महाबलम्

   ददृशुः सीतया सार्धं वैदेह्या लक्ष्मणेन च

   te rāmaṃ parṇaśālāyāmupaviṣṭaṃ mahābalam

   dadṛśuḥ sītayā sārdhaṃ vaidehyā lakṣmaṇena ca

3. 3

   तान्दृष्ट्वा राघवः श्रीमानागतां तां च राक्षसीम्

   अब्रवीद्भ्रातरं रामो लक्ष्मणं दीप्ततेजसम्

   tāndṛṣṭvā rāghavaḥ śrīmānāgatāṃ tāṃ ca rākṣasīm

   abravīdbhrātaraṃ rāmo lakṣmaṇaṃ dīptatejasam

4. 4

   मुहूर्तं भव सौमित्रे सीतायाः प्रत्यनन्तरः

   इमानस्या वधिष्यामि पदवीमागतानिह

   muhūrtaṃ bhava saumitre sītāyāḥ pratyanantaraḥ

   imānasyā vadhiṣyāmi padavīmāgatāniha

5. 5

   वाक्यमेतत्ततः श्रुत्वा रामस्य विदितात्मनः

   तथेति लक्ष्मणो वाक्यं रामस्य प्रत्यपूजयत्

   vākyametattataḥ śrutvā rāmasya viditātmanaḥ

   tatheti lakṣmaṇo vākyaṃ rāmasya pratyapūjayat

6. 6

   राघवोऽपि महच्चापं चामीकरविभूषितम्

   चकार सज्यं धर्मात्मा तानि रक्षांसि चाब्रवीत्

   rāghavo'pi mahaccāpaṃ cāmīkaravibhūṣitam

   cakāra sajyaṃ dharmātmā tāni rakṣāṃsi cābravīt

7. 7

   पुत्रौ दशरथस्यावां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ

   प्रविष्टौ सीतया सार्धं दुश्चरं दण्डकावनम्

   putrau daśarathasyāvāṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau

   praviṣṭau sītayā sārdhaṃ duścaraṃ daṇḍakāvanam

8. 8

   फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ धर्मचारिणौ

   वसन्तौ दण्डकारण्ये किमर्थमुपहिंसथ

   phalamūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau

   vasantau daṇḍakāraṇye kimarthamupahiṃsatha

9. 9

   युष्मान्पापात्मकान्हन्तुं विप्रकारान्महावने

   ऋषीणां तु नियोगेन प्राप्तोऽहं सशरासनः

   yuṣmānpāpātmakānhantuṃ viprakārānmahāvane

   ṛṣīṇāṃ tu niyogena prāpto'haṃ saśarāsanaḥ

10. 10

    तिष्ठतैवात्र संतुष्टा नोपसर्पितुमर्हथ

    यदि प्राणैरिहार्थो वो निवर्तध्वं निशाचराः

    tiṣṭhataivātra saṃtuṣṭā nopasarpitumarhatha

    yadi prāṇairihārtho vo nivartadhvaṃ niśācarāḥ

11. 11

    तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते चतुर्दश

    ऊचुर्वाचं सुसंक्रुद्धा ब्रह्मघ्नाः शूलपाणयः

    tasya tadvacanaṃ śrutvā rākṣasāste caturdaśa

    ūcurvācaṃ susaṃkruddhā brahmaghnāḥ śūlapāṇayaḥ

12. 12

    संरक्तनयना घोरा रामं रक्तान्तलोचनम्

    परुषामधुराभाषं हृष्टा दृष्टपराक्रमम्

    saṃraktanayanā ghorā rāmaṃ raktāntalocanam

    paruṣāmadhurābhāṣaṃ hṛṣṭā dṛṣṭaparākramam

13. 13

    क्रोधमुत्पाद्य नो भर्तुः खरस्य सुमहात्मनः

    त्वमेव हास्यसे प्राणानद्यास्माभिर्हतो युधि

    krodhamutpādya no bhartuḥ kharasya sumahātmanaḥ

    tvameva hāsyase prāṇānadyāsmābhirhato yudhi

14. 14

    का हि ते शक्तिरेकस्य बहूनां रणमूर्धनि

    अस्माकमग्रतः स्थातुं किं पुनर्योद्धुमाहवे

    kā hi te śaktirekasya bahūnāṃ raṇamūrdhani

    asmākamagrataḥ sthātuṃ kiṃ punaryoddhumāhave

15. 15

    एभिर्बाहुप्रयुक्तैर्नः परिघैः शूलपट्टिशैः

    प्राणांस्त्यक्ष्यसि वीर्यं च धनुश्च करपीडितम्

    ebhirbāhuprayuktairnaḥ parighaiḥ śūlapaṭṭiśaiḥ

    prāṇāṃstyakṣyasi vīryaṃ ca dhanuśca karapīḍitam

16. 16

    इत्येवमुक्त्वा संरब्धा राक्षसास्ते चतुर्दश

    उद्यतायुधनिस्त्रिंशा राममेवाभिदुद्रुवुः

    चिक्षिपुस्तानि शूलानि राघवं प्रति दुर्जयम्

    ityevamuktvā saṃrabdhā rākṣasāste caturdaśa

    udyatāyudhanistriṃśā rāmamevābhidudruvuḥ

    cikṣipustāni śūlāni rāghavaṃ prati durjayam

17. 17

    तानि शूलानि काकुत्स्थः समस्तानि चतुर्दश

    तावद्भिरेव चिच्छेद शरैः काञ्चनभूषणैः

    tāni śūlāni kākutsthaḥ samastāni caturdaśa

    tāvadbhireva ciccheda śaraiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ

18. 18

    ततः पश्चान्महातेजा नाराचान्सूर्यसंनिभान्

    जग्राह परमक्रुद्धश्चतुर्दश शिलाशितान्

    tataḥ paścānmahātejā nārācānsūryasaṃnibhān

    jagrāha paramakruddhaścaturdaśa śilāśitān

19. 19

    गृहीत्वा धनुरायम्य लक्ष्यानुद्दिश्य राक्षसान्

    मुमोच राघवो बाणान्वज्रानिव शतक्रतुः

    gṛhītvā dhanurāyamya lakṣyānuddiśya rākṣasān

    mumoca rāghavo bāṇānvajrāniva śatakratuḥ

20. 20

    रुक्मपुङ्खाश्च विशिखाः प्रदीप्ता हेमभूषणाः

    अन्तरिक्षे महोल्कानां बभूवुस्तुल्यवर्चसः

    rukmapuṅkhāśca viśikhāḥ pradīptā hemabhūṣaṇāḥ

    antarikṣe maholkānāṃ babhūvustulyavarcasaḥ

21. 21

    ते भित्त्वा रक्षसां वेगाद्वक्षांसि रुधिराप्लुताः

    विनिष्पेतुस्तदा भूमौ न्यमज्जन्ताशनिस्वनाः

    te bhittvā rakṣasāṃ vegādvakṣāṃsi rudhirāplutāḥ

    viniṣpetustadā bhūmau nyamajjantāśanisvanāḥ

22. 22

    ते भिन्नहृदया भूमौ छिन्नमूला इव द्रुमाः

    निपेतुः शोणितार्द्राङ्गा विकृता विगतासवः

    te bhinnahṛdayā bhūmau chinnamūlā iva drumāḥ

    nipetuḥ śoṇitārdrāṅgā vikṛtā vigatāsavaḥ

23. 23

    तान्भूमौ पतितान्दृष्ट्वा राक्षसी क्रोधमूर्छिता

    परित्रस्ता पुनस्तत्र व्यसृजद्भैरवं रवम्

    tānbhūmau patitāndṛṣṭvā rākṣasī krodhamūrchitā

    paritrastā punastatra vyasṛjadbhairavaṃ ravam

24. 24

    सा नदन्ती महानादं जवाच्छूर्पणखा पुनः

    उपगम्य खरं सा तु किंचित्संशुष्कशोणिता

    पपात पुनरेवार्ता सनिर्यासेव वल्लरी

    sā nadantī mahānādaṃ javācchūrpaṇakhā punaḥ

    upagamya kharaṃ sā tu kiṃcitsaṃśuṣkaśoṇitā

    papāta punarevārtā saniryāseva vallarī

25. 25

    निपातितान्प्रेक्ष्य रणे तु राक्षसान्प्रधाविता शूर्पणखा पुनस्ततः

    वधं च तेषां निखिलेन रक्षसां शशंस सर्वं भगिनी खरस्य सा

    nipātitānprekṣya raṇe tu rākṣasānpradhāvitā śūrpaṇakhā punastataḥ

    vadhaṃ ca teṣāṃ nikhilena rakṣasāṃ śaśaṃsa sarvaṃ bhaginī kharasya sā