Sarga 27

30 shlokas

1. 1

   निहतं दूषणं दृष्ट्वा रणे त्रिशिरसा सह

   खरस्याप्यभवत्त्रासो दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम्

   nihataṃ dūṣaṇaṃ dṛṣṭvā raṇe triśirasā saha

   kharasyāpyabhavattrāso dṛṣṭvā rāmasya vikramam

2. 2

   स दृष्ट्वा राक्षसं सैन्यमविषह्यं महाबलम्

   हतमेकेन रामेण दूषणस्त्रिशिरा अपि

   sa dṛṣṭvā rākṣasaṃ sainyamaviṣahyaṃ mahābalam

   hatamekena rāmeṇa dūṣaṇastriśirā api

3. 3

   तद्बलं हतभूयिष्ठं विमनाः प्रेक्ष्य राक्षसः

   आससाद खरो रामं नमुचिर्वासवं यथा

   tadbalaṃ hatabhūyiṣṭhaṃ vimanāḥ prekṣya rākṣasaḥ

   āsasāda kharo rāmaṃ namucirvāsavaṃ yathā

4. 4

   विकृष्य बलवच्चापं नाराचान्रक्तभोजनान्

   खरश्चिक्षेप रामाय क्रुद्धानाशीविषानिव

   vikṛṣya balavaccāpaṃ nārācānraktabhojanān

   kharaścikṣepa rāmāya kruddhānāśīviṣāniva

5. 5

   ज्यां विधुन्वन्सुबहुशः शिक्षयास्त्राणि दर्शयन्

   चचार समरे मार्गाञ्शरै रथगतः खरः

   jyāṃ vidhunvansubahuśaḥ śikṣayāstrāṇi darśayan

   cacāra samare mārgāñśarai rathagataḥ kharaḥ

6. 6

   स सर्वाश्च दिशो बाणैः प्रदिशश्च महारथः

   पूरयामास तं दृष्ट्वा रामोऽपि सुमहद्धनुः

   sa sarvāśca diśo bāṇaiḥ pradiśaśca mahārathaḥ

   pūrayāmāsa taṃ dṛṣṭvā rāmo'pi sumahaddhanuḥ

7. 7

   स सायकैर्दुर्विषहैः सस्फुलिङ्गैरिवाग्निभिः

   नभश्चकाराविवरं पर्जन्य इव वृष्टिभिः

   sa sāyakairdurviṣahaiḥ sasphuliṅgairivāgnibhiḥ

   nabhaścakārāvivaraṃ parjanya iva vṛṣṭibhiḥ

8. 8

   तद्बभूव शितैर्बाणैः खररामविसर्जितैः

   पर्याकाशमनाकाशं सर्वतः शरसंकुलम्

   tadbabhūva śitairbāṇaiḥ khararāmavisarjitaiḥ

   paryākāśamanākāśaṃ sarvataḥ śarasaṃkulam

9. 9

   शरजालावृतः सूर्यो न तदा स्म प्रकाशते

   अन्योन्यवधसंरम्भादुभयोः सम्प्रयुध्यतोः

   śarajālāvṛtaḥ sūryo na tadā sma prakāśate

   anyonyavadhasaṃrambhādubhayoḥ samprayudhyatoḥ

10. 10

    ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः

    आजघान रणे रामं तोत्रैरिव महाद्विपम्

    tato nālīkanārācaistīkṣṇāgraiśca vikarṇibhiḥ

    ājaghāna raṇe rāmaṃ totrairiva mahādvipam

11. 11

    तं रथस्थं धनुष्पाणिं राक्षसं पर्यवस्थितम्

    ददृशुः सर्वभूतानि पाशहस्तमिवान्तकम्

    taṃ rathasthaṃ dhanuṣpāṇiṃ rākṣasaṃ paryavasthitam

    dadṛśuḥ sarvabhūtāni pāśahastamivāntakam

12. 12

    तं सिंहमिव विक्रान्तं सिंहविक्रान्तगामिनम्

    दृष्ट्वा नोद्विजते रामः सिंहः क्षुद्रमृगं यथा

    taṃ siṃhamiva vikrāntaṃ siṃhavikrāntagāminam

    dṛṣṭvā nodvijate rāmaḥ siṃhaḥ kṣudramṛgaṃ yathā

13. 13

    ततः सूर्यनिकाशेन रथेन महता खरः

    आससाद रणे रामं पतंग इव पावकम्

    tataḥ sūryanikāśena rathena mahatā kharaḥ

    āsasāda raṇe rāmaṃ pataṃga iva pāvakam

14. 14

    ततोऽस्य सशरं चापं मुष्टिदेशे महात्मनः

    खरश्चिच्छेद रामस्य दर्शयन्पाणिलाघवम्

    tato'sya saśaraṃ cāpaṃ muṣṭideśe mahātmanaḥ

    kharaściccheda rāmasya darśayanpāṇilāghavam

15. 15

    स पुनस्त्वपरान्सप्त शरानादाय वर्मणि

    निजघान रणे क्रुद्धः शक्राशनिसमप्रभान्

    sa punastvaparānsapta śarānādāya varmaṇi

    nijaghāna raṇe kruddhaḥ śakrāśanisamaprabhān

16. 16

    ततस्तत्प्रहतं बाणैः खरमुक्तैः सुपर्वभिः

    पपात कवचं भूमौ रामस्यादित्यवर्चसः

    tatastatprahataṃ bāṇaiḥ kharamuktaiḥ suparvabhiḥ

    papāta kavacaṃ bhūmau rāmasyādityavarcasaḥ

17. 17

    स शरैरर्पितः क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राघवः

    रराज समरे रामो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन्

    sa śarairarpitaḥ kruddhaḥ sarvagātreṣu rāghavaḥ

    rarāja samare rāmo vidhūmo'gniriva jvalan

18. 18

    ततो गम्भीरनिर्ह्रादं रामः शत्रुनिबर्हणः

    चकारान्ताय स रिपोः सज्यमन्यन्महद्धनुः

    tato gambhīranirhrādaṃ rāmaḥ śatrunibarhaṇaḥ

    cakārāntāya sa ripoḥ sajyamanyanmahaddhanuḥ

19. 19

    सुमहद्वैष्णवं यत्तदतिसृष्टं महर्षिणा

    वरं तद्धनुरुद्यम्य खरं समभिधावत

    sumahadvaiṣṇavaṃ yattadatisṛṣṭaṃ maharṣiṇā

    varaṃ taddhanurudyamya kharaṃ samabhidhāvata

20. 20

    ततः कनकपुङ्खैस्तु शरैः संनतपर्वभिः

    चिच्छेद रामः संक्रुद्धः खरस्य समरे ध्वजम्

    tataḥ kanakapuṅkhaistu śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ

    ciccheda rāmaḥ saṃkruddhaḥ kharasya samare dhvajam

21. 21

    स दर्शनीयो बहुधा विच्छिन्नः काञ्चनो ध्वजः

    जगाम धरणीं सूर्यो देवतानामिवाज्ञया

    sa darśanīyo bahudhā vicchinnaḥ kāñcano dhvajaḥ

    jagāma dharaṇīṃ sūryo devatānāmivājñayā

22. 22

    तं चतुर्भिः खरः क्रुद्धो रामं गात्रेषु मार्गणैः

    विव्याध हृदि मर्मज्ञो मातंगमिव तोमरैः

    taṃ caturbhiḥ kharaḥ kruddho rāmaṃ gātreṣu mārgaṇaiḥ

    vivyādha hṛdi marmajño mātaṃgamiva tomaraiḥ

23. 23

    स रामो बहुभिर्बाणैः खरकार्मुकनिःसृतैः

    विद्धो रुधिरसिक्ताङ्गो बभूव रुषितो भृशम्

    sa rāmo bahubhirbāṇaiḥ kharakārmukaniḥsṛtaiḥ

    viddho rudhirasiktāṅgo babhūva ruṣito bhṛśam

24. 24

    स धनुर्धन्विनां श्रेष्ठः प्रगृह्य परमाहवे

    मुमोच परमेष्वासः षट्शरानभिलक्षितान्

    sa dhanurdhanvināṃ śreṣṭhaḥ pragṛhya paramāhave

    mumoca parameṣvāsaḥ ṣaṭśarānabhilakṣitān

25. 25

    शिरस्येकेन बाणेन द्वाभ्यां बाह्वोरथार्पयत्

    त्रिभिश्चन्द्रार्धवक्त्रैश्च वक्षस्यभिजघान ह

    śirasyekena bāṇena dvābhyāṃ bāhvorathārpayat

    tribhiścandrārdhavaktraiśca vakṣasyabhijaghāna ha

26. 26

    ततः पश्चान्महातेजा नाराचान्भास्करोपमान्

    जिघांसू राक्षसं क्रुद्धस्त्रयोदश शिलाशितान्

    tataḥ paścānmahātejā nārācānbhāskaropamān

    jighāṃsū rākṣasaṃ kruddhastrayodaśa śilāśitān

27. 27

    ततोऽस्य युगमेकेन चतुर्भिश्चतुरो हयान्

    षष्ठेन च शिरः संख्ये चिच्छेद खरसारथेः

    tato'sya yugamekena caturbhiścaturo hayān

    ṣaṣṭhena ca śiraḥ saṃkhye ciccheda kharasāratheḥ

28. 28

    त्रिभिस्त्रिवेणुं बलवान्द्वाभ्यामक्षं महाबलः

    द्वादशेन तु बाणेन खरस्य सशरं धनुः

    छित्त्वा वज्रनिकाशेन राघवः प्रहसन्निव

    त्रयोदशेनेन्द्रसमो बिभेद समरे खरम्

    tribhistriveṇuṃ balavāndvābhyāmakṣaṃ mahābalaḥ

    dvādaśena tu bāṇena kharasya saśaraṃ dhanuḥ

    chittvā vajranikāśena rāghavaḥ prahasanniva

    trayodaśenendrasamo bibheda samare kharam

29. 29

    प्रभग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः

    गदापाणिरवप्लुत्य तस्थौ भूमौ खरस्तदा

    prabhagnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ

    gadāpāṇiravaplutya tasthau bhūmau kharastadā

30. 30

    तत्कर्म रामस्य महारथस्य समेत्य देवाश्च महर्षयश्च

    अपूजयन्प्राञ्जलयः प्रहृष्टास्तदा विमानाग्रगताः समेताः

    tatkarma rāmasya mahārathasya sametya devāśca maharṣayaśca

    apūjayanprāñjalayaḥ prahṛṣṭāstadā vimānāgragatāḥ sametāḥ