Sarga 35

23 shlokas

1. 1

   तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदः

   प्रत्युवाच महाप्राज्ञो मारीचो राक्षसेश्वरम्

   tacchrutvā rākṣasendrasya vākyaṃ vākyaviśāradaḥ

   pratyuvāca mahāprājño mārīco rākṣaseśvaram

2. 2

   सुलभाः पुरुषा राजन्सततं प्रियवादिनः

   अप्रियस्य च पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः

   sulabhāḥ puruṣā rājansatataṃ priyavādinaḥ

   apriyasya ca pathyasya vaktā śrotā ca durlabhaḥ

3. 3

   न नूनं बुध्यसे रामं महावीर्यं गुणोन्नतम्

   अयुक्तचारश्चपलो महेन्द्रवरुणोपमम्

   na nūnaṃ budhyase rāmaṃ mahāvīryaṃ guṇonnatam

   ayuktacāraścapalo mahendravaruṇopamam

4. 4

   अपि स्वस्ति भवेत्तात सर्वेषां भुवि रक्षसाम्

   अपि रामो न संक्रुद्धः कुर्याल्लोकमराक्षसम्

   api svasti bhavettāta sarveṣāṃ bhuvi rakṣasām

   api rāmo na saṃkruddhaḥ kuryāllokamarākṣasam

5. 5

   अपि ते जीवितान्ताय नोत्पन्ना जनकात्मजा

   अपि सीता निमित्तं च न भवेद्व्यसनं महत्

   api te jīvitāntāya notpannā janakātmajā

   api sītā nimittaṃ ca na bhavedvyasanaṃ mahat

6. 6

   अपि त्वामीश्वरं प्राप्य कामवृत्तं निरङ्कुशम्

   न विनश्येत्पुरी लङ्का त्वया सह सराक्षसा

   api tvāmīśvaraṃ prāpya kāmavṛttaṃ niraṅkuśam

   na vinaśyetpurī laṅkā tvayā saha sarākṣasā

7. 7

   त्वद्विधः कामवृत्तो हि दुःशीलः पापमन्त्रितः

   आत्मानं स्वजनं राष्ट्रं स राजा हन्ति दुर्मतिः

   tvadvidhaḥ kāmavṛtto hi duḥśīlaḥ pāpamantritaḥ

   ātmānaṃ svajanaṃ rāṣṭraṃ sa rājā hanti durmatiḥ

8. 8

   न च पित्रा परित्यक्तो नामर्यादः कथंचन

   न लुब्धो न च दुःशीलो न च क्षत्रियपांसनः

   na ca pitrā parityakto nāmaryādaḥ kathaṃcana

   na lubdho na ca duḥśīlo na ca kṣatriyapāṃsanaḥ

9. 9

   न च धर्मगुणैर्हीनः कौसल्यानन्दवर्धनः

   न च तीक्ष्णो हि भूतानां सर्वेषां च हिते रतः

   na ca dharmaguṇairhīnaḥ kausalyānandavardhanaḥ

   na ca tīkṣṇo hi bhūtānāṃ sarveṣāṃ ca hite rataḥ

10. 10

    वञ्चितं पितरं दृष्ट्वा कैकेय्या सत्यवादिनम्

    करिष्यामीति धर्मात्मा ततः प्रव्रजितो वनम्

    vañcitaṃ pitaraṃ dṛṣṭvā kaikeyyā satyavādinam

    kariṣyāmīti dharmātmā tataḥ pravrajito vanam

11. 11

    कैकेय्याः प्रियकामार्थं पितुर्दशरथस्य च

    हित्वा राज्यं च भोगांश्च प्रविष्टो दण्डकावनम्

    kaikeyyāḥ priyakāmārthaṃ piturdaśarathasya ca

    hitvā rājyaṃ ca bhogāṃśca praviṣṭo daṇḍakāvanam

12. 12

    न रामः कर्कशस्तात नाविद्वान्नाजितेन्द्रियः

    अनृतं न श्रुतं चैव नैव त्वं वक्तुमर्हसि

    na rāmaḥ karkaśastāta nāvidvānnājitendriyaḥ

    anṛtaṃ na śrutaṃ caiva naiva tvaṃ vaktumarhasi

13. 13

    रामो विग्रहवान्धर्मः साधुः सत्यपराक्रमः

    राजा सर्वस्य लोकस्य देवानामिव वासवः

    rāmo vigrahavāndharmaḥ sādhuḥ satyaparākramaḥ

    rājā sarvasya lokasya devānāmiva vāsavaḥ

14. 14

    कथं त्वं तस्य वैदेहीं रक्षितां स्वेन तेजसा

    इच्छसि प्रसभं हर्तुं प्रभामिव विवस्वतः

    kathaṃ tvaṃ tasya vaidehīṃ rakṣitāṃ svena tejasā

    icchasi prasabhaṃ hartuṃ prabhāmiva vivasvataḥ

15. 15

    शरार्चिषमनाधृष्यं चापखड्गेन्धनं रणे

    रामाग्निं सहसा दीप्तं न प्रवेष्टुं त्वमर्हसि

    śarārciṣamanādhṛṣyaṃ cāpakhaḍgendhanaṃ raṇe

    rāmāgniṃ sahasā dīptaṃ na praveṣṭuṃ tvamarhasi

16. 16

    धनुर्व्यादितदीप्तास्यं शरार्चिषममर्षणम्

    चापबाणधरं वीरं शत्रुसेनापहारिणम्

    dhanurvyāditadīptāsyaṃ śarārciṣamamarṣaṇam

    cāpabāṇadharaṃ vīraṃ śatrusenāpahāriṇam

17. 17

    राज्यं सुखं च संत्यज्य जीवितं चेष्टमात्मनः

    नात्यासादयितुं तात रामान्तकमिहार्हसि

    rājyaṃ sukhaṃ ca saṃtyajya jīvitaṃ ceṣṭamātmanaḥ

    nātyāsādayituṃ tāta rāmāntakamihārhasi

18. 18

    अप्रमेयं हि तत्तेजो यस्य सा जनकात्मजा

    न त्वं समर्थस्तां हर्तुं रामचापाश्रयां वने

    aprameyaṃ hi tattejo yasya sā janakātmajā

    na tvaṃ samarthastāṃ hartuṃ rāmacāpāśrayāṃ vane

19. 19

    प्राणेभ्योऽपि प्रियतरा भार्या नित्यमनुव्रता

    दीप्तस्येव हुताशस्य शिखा सीता सुमध्यमा

    prāṇebhyo'pi priyatarā bhāryā nityamanuvratā

    dīptasyeva hutāśasya śikhā sītā sumadhyamā

20. 20

    किमुद्यमं व्यर्थमिमं कृत्वा ते राक्षसाधिप

    दृष्टश्चेत्त्वं रणे तेन तदन्तं तव जीवितम्

    जीवितं च सुखं चैव राज्यं चैव सुदुर्लभम्

    kimudyamaṃ vyarthamimaṃ kṛtvā te rākṣasādhipa

    dṛṣṭaścettvaṃ raṇe tena tadantaṃ tava jīvitam

    jīvitaṃ ca sukhaṃ caiva rājyaṃ caiva sudurlabham

21. 21

    स सर्वैः सचिवैः सार्धं विभीषणपुरस्कृतैः

    मन्त्रयित्वा तु धर्मिष्ठैः कृत्वा निश्चयमात्मनः

    sa sarvaiḥ sacivaiḥ sārdhaṃ vibhīṣaṇapuraskṛtaiḥ

    mantrayitvā tu dharmiṣṭhaiḥ kṛtvā niścayamātmanaḥ

22. 22

    दोषाणां च गुणानां च सम्प्रधार्य बलाबलम्

    आत्मनश्च बलं ज्ञात्वा राघवस्य च तत्त्वतः

    हितं हि तव निश्चित्य क्षमं त्वं कर्तुमर्हसि

    doṣāṇāṃ ca guṇānāṃ ca sampradhārya balābalam

    ātmanaśca balaṃ jñātvā rāghavasya ca tattvataḥ

    hitaṃ hi tava niścitya kṣamaṃ tvaṃ kartumarhasi

23. 23

    अहं तु मन्ये तव न क्षमं रणे समागमं कोसलराजसूनुना

    इदं हि भूयः शृणु वाक्यमुत्तमं क्षमं च युक्तं च निशाचराधिप

    ahaṃ tu manye tava na kṣamaṃ raṇe samāgamaṃ kosalarājasūnunā

    idaṃ hi bhūyaḥ śṛṇu vākyamuttamaṃ kṣamaṃ ca yuktaṃ ca niśācarādhipa