Sarga 32

24 shlokas

1. 1

   ततः शूर्पणखां क्रुद्धां ब्रुवतीं परुषं वचः

   अमात्यमध्ये संक्रुद्धः परिपप्रच्छ रावणः

   tataḥ śūrpaṇakhāṃ kruddhāṃ bruvatīṃ paruṣaṃ vacaḥ

   amātyamadhye saṃkruddhaḥ paripapraccha rāvaṇaḥ

2. 2

   कश्च रामः कथंवीर्यः किंरूपः किंपराक्रमः

   किमर्थं दण्डकारण्यं प्रविष्टश्च सुदुश्चरम्

   kaśca rāmaḥ kathaṃvīryaḥ kiṃrūpaḥ kiṃparākramaḥ

   kimarthaṃ daṇḍakāraṇyaṃ praviṣṭaśca suduścaram

3. 3

   आयुधं किं च रामस्य निहता येन राक्षसाः

   खरश्च निहतः संख्ये दूषणस्त्रिशिरास्तथा

   āyudhaṃ kiṃ ca rāmasya nihatā yena rākṣasāḥ

   kharaśca nihataḥ saṃkhye dūṣaṇastriśirāstathā

4. 4

   इत्युक्ता राक्षसेन्द्रेण राक्षसी क्रोधमूर्छिता

   ततो रामं यथान्यायमाख्यातुमुपचक्रमे

   ityuktā rākṣasendreṇa rākṣasī krodhamūrchitā

   tato rāmaṃ yathānyāyamākhyātumupacakrame

5. 5

   दीर्घबाहुर्विशालाक्षश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः

   कन्दर्पसमरूपश्च रामो दशरथात्मजः

   dīrghabāhurviśālākṣaścīrakṛṣṇājināmbaraḥ

   kandarpasamarūpaśca rāmo daśarathātmajaḥ

6. 6

   शक्रचापनिभं चापं विकृष्य कनकाङ्गदम्

   दीप्तान्क्षिपति नाराचान्सर्पानिव महाविषान्

   śakracāpanibhaṃ cāpaṃ vikṛṣya kanakāṅgadam

   dīptānkṣipati nārācānsarpāniva mahāviṣān

7. 7

   नाददानं शरान्घोरान्न मुञ्चन्तं महाबलम्

   न कार्मुकं विकर्षन्तं रामं पश्यामि संयुगे

   nādadānaṃ śarānghorānna muñcantaṃ mahābalam

   na kārmukaṃ vikarṣantaṃ rāmaṃ paśyāmi saṃyuge

8. 8

   हन्यमानं तु तत्सैन्यं पश्यामि शरवृष्टिभिः

   इन्द्रेणेवोत्तमं सस्यमाहतं त्वश्मवृष्टिभिः

   hanyamānaṃ tu tatsainyaṃ paśyāmi śaravṛṣṭibhiḥ

   indreṇevottamaṃ sasyamāhataṃ tvaśmavṛṣṭibhiḥ

9. 9

   रक्षसां भीमवीर्याणां सहस्राणि चतुर्दश

   निहतानि शरैस्तीक्ष्णैस्तेनैकेन पदातिना

   rakṣasāṃ bhīmavīryāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa

   nihatāni śaraistīkṣṇaistenaikena padātinā

10. 10

    अर्धाधिकमुहूर्तेन खरश्च सहदूषणः

    ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दण्डकाः

    ardhādhikamuhūrtena kharaśca sahadūṣaṇaḥ

    ṛṣīṇāmabhayaṃ dattaṃ kṛtakṣemāśca daṇḍakāḥ

11. 11

    एका कथंचिन्मुक्ताहं परिभूय महात्मना

    स्त्रीवधं शङ्कमानेन रामेण विदितात्मना

    ekā kathaṃcinmuktāhaṃ paribhūya mahātmanā

    strīvadhaṃ śaṅkamānena rāmeṇa viditātmanā

12. 12

    भ्राता चास्य महातेजा गुणतस्तुल्यविक्रमः

    अनुरक्तश्च भक्तश्च लक्ष्मणो नाम वीर्यवान्

    bhrātā cāsya mahātejā guṇatastulyavikramaḥ

    anuraktaśca bhaktaśca lakṣmaṇo nāma vīryavān

13. 13

    अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रान्तो बुद्धिमान्बली

    रामस्य दक्षिणो बाहुर्नित्यं प्राणो बहिश्चरः

    amarṣī durjayo jetā vikrānto buddhimānbalī

    rāmasya dakṣiṇo bāhurnityaṃ prāṇo bahiścaraḥ

14. 14

    रामस्य तु विशालाक्षी धर्मपत्नी यशस्विनी

    सीता नाम वरारोहा वैदेही तनुमध्यमा

    rāmasya tu viśālākṣī dharmapatnī yaśasvinī

    sītā nāma varārohā vaidehī tanumadhyamā

15. 15

    नैव देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किंनरी

    तथारूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले

    naiva devī na gandharvī na yakṣī na ca kiṃnarī

    tathārūpā mayā nārī dṛṣṭapūrvā mahītale

16. 16

    यस्य सीता भवेद्भार्या यं च हृष्टा परिष्वजेत्

    अतिजीवेत्स सर्वेषु लोकेष्वपि पुरंदरात्

    yasya sītā bhavedbhāryā yaṃ ca hṛṣṭā pariṣvajet

    atijīvetsa sarveṣu lokeṣvapi puraṃdarāt

17. 17

    सा सुशीला वपुःश्लाघ्या रूपेणाप्रतिमा भुवि

    तवानुरूपा भार्या सा त्वं च तस्यास्तथा पतिः

    sā suśīlā vapuḥślāghyā rūpeṇāpratimā bhuvi

    tavānurūpā bhāryā sā tvaṃ ca tasyāstathā patiḥ

18. 18

    तां तु विस्तीर्णजघनां पीनोत्तुङ्गपयोधराम्

    भार्यार्थे तु तवानेतुमुद्यताहं वराननाम्

    tāṃ tu vistīrṇajaghanāṃ pīnottuṅgapayodharām

    bhāryārthe tu tavānetumudyatāhaṃ varānanām

19. 19

    तां तु दृष्ट्वाद्य वैदेहीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम्

    मन्मथस्य शराणां च त्वं विधेयो भविष्यसि

    tāṃ tu dṛṣṭvādya vaidehīṃ pūrṇacandranibhānanām

    manmathasya śarāṇāṃ ca tvaṃ vidheyo bhaviṣyasi

20. 20

    यदि तस्यामभिप्रायो भार्यार्थे तव जायते

    शीघ्रमुद्ध्रियतां पादो जयार्थमिह दक्षिणः

    yadi tasyāmabhiprāyo bhāryārthe tava jāyate

    śīghramuddhriyatāṃ pādo jayārthamiha dakṣiṇaḥ

21. 21

    कुरु प्रियं तथा तेषां रक्षसां राक्षसेश्वर

    वधात्तस्य नृशंसस्य रामस्याश्रमवासिनः

    kuru priyaṃ tathā teṣāṃ rakṣasāṃ rākṣaseśvara

    vadhāttasya nṛśaṃsasya rāmasyāśramavāsinaḥ

22. 22

    तं शरैर्निशितैर्हत्वा लक्ष्मणं च महारथम्

    हतनाथां सुखं सीतां यथावदुपभोक्ष्यसे

    taṃ śarairniśitairhatvā lakṣmaṇaṃ ca mahāratham

    hatanāthāṃ sukhaṃ sītāṃ yathāvadupabhokṣyase

23. 23

    रोचते यदि ते वाक्यं ममैतद्राक्षसेश्वर

    क्रियतां निर्विशङ्केन वचनं मम राघव

    rocate yadi te vākyaṃ mamaitadrākṣaseśvara

    kriyatāṃ nirviśaṅkena vacanaṃ mama rāghava

24. 24

    निशम्य रामेण शरैरजिह्मगैर्हताञ्जनस्थानगतान्निशाचरान्

    खरं च बुद्ध्वा निहतं च दूषणं त्वमद्य कृत्यं प्रतिपत्तुमर्हसि

    niśamya rāmeṇa śarairajihmagairhatāñjanasthānagatānniśācarān

    kharaṃ ca buddhvā nihataṃ ca dūṣaṇaṃ tvamadya kṛtyaṃ pratipattumarhasi