26 shlokas
- 1
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्नुभौ राघवलक्ष्मणौ
प्रतिनन्द्य कथां वीरावूचतुर्मुनिपुंगवम्
uktavākye munau tasminnubhau rāghavalakṣmaṇau
pratinandya kathāṃ vīrāvūcaturmunipuṃgavam
- 2
धर्मयुक्तमिदं ब्रह्मन्कथितं परमं त्वया
दुहितुः शैलराजस्य ज्येष्ठाय वक्तुमर्हसि
dharmayuktamidaṃ brahmankathitaṃ paramaṃ tvayā
duhituḥ śailarājasya jyeṣṭhāya vaktumarhasi
- 3
विस्तरं विस्तरज्ञोऽसि दिव्यमानुषसम्भवम्
त्रीन्पथो हेतुना केन पावयेल्लोकपावनी
vistaraṃ vistarajño'si divyamānuṣasambhavam
trīnpatho hetunā kena pāvayellokapāvanī
- 4
कथं गङ्गा त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा
त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभिः कैः समन्विता
kathaṃ gaṅgā tripathagā viśrutā sariduttamā
triṣu lokeṣu dharmajña karmabhiḥ kaiḥ samanvitā
- 5
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रस्तपोधनः
निखिलेन कथां सर्वामृषिमध्ये न्यवेदयत्
tathā bruvati kākutsthe viśvāmitrastapodhanaḥ
nikhilena kathāṃ sarvāmṛṣimadhye nyavedayat
- 6
पुरा राम कृतोद्वाहः शितिकण्ठो महातपाः
दृष्ट्वा च स्पृहया देवीं मैथुनायोपचक्रमे
purā rāma kṛtodvāhaḥ śitikaṇṭho mahātapāḥ
dṛṣṭvā ca spṛhayā devīṃ maithunāyopacakrame
- 7
शितिकण्ठस्य देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम्
न चापि तनयो राम तस्यामासीत्परंतप
śitikaṇṭhasya devasya divyaṃ varṣaśataṃ gatam
na cāpi tanayo rāma tasyāmāsītparaṃtapa
- 8
ततो देवाः समुद्विग्नाः पितामहपुरोगमाः
यदिहोत्पद्यते भूतं कस्तत्प्रतिसहिष्यते
tato devāḥ samudvignāḥ pitāmahapurogamāḥ
yadihotpadyate bhūtaṃ kastatpratisahiṣyate
- 9
अभिगम्य सुराः सर्वे प्रणिपत्येदमब्रुवन्
देवदेव महादेव लोकस्यास्य हिते रत
सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुमर्हसि
abhigamya surāḥ sarve praṇipatyedamabruvan
devadeva mahādeva lokasyāsya hite rata
surāṇāṃ praṇipātena prasādaṃ kartumarhasi
- 10
न लोका धारयिष्यन्ति तव तेजः सुरोत्तम
ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश्चर
na lokā dhārayiṣyanti tava tejaḥ surottama
brāhmeṇa tapasā yukto devyā saha tapaścara
- 11
त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय
रक्ष सर्वानिमांल्लोकान्नालोकं कर्तुमर्हसि
trailokyahitakāmārthaṃ tejastejasi dhāraya
rakṣa sarvānimāṃllokānnālokaṃ kartumarhasi
- 12
देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकमहेश्वरः
बाढमित्यब्रवीत्सर्वान्पुनश्चेदमुवाच ह
devatānāṃ vacaḥ śrutvā sarvalokamaheśvaraḥ
bāḍhamityabravītsarvānpunaścedamuvāca ha
- 13
धारयिष्याम्यहं तेजस्तेजस्येव सहोमया
त्रिदशाः पृथिवी चैव निर्वाणमधिगच्छतु
dhārayiṣyāmyahaṃ tejastejasyeva sahomayā
tridaśāḥ pṛthivī caiva nirvāṇamadhigacchatu
- 14
यदिदं क्षुभितं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम्
धारयिष्यति कस्तन्मे ब्रुवन्तु सुरसत्तमाः
yadidaṃ kṣubhitaṃ sthānānmama tejo hyanuttamam
dhārayiṣyati kastanme bruvantu surasattamāḥ
- 15
एवमुक्तास्ततो देवाः प्रत्यूचुर्वृषभध्वजम्
यत्तेजः क्षुभितं ह्येतत्तद्धरा धारयिष्यति
evamuktāstato devāḥ pratyūcurvṛṣabhadhvajam
yattejaḥ kṣubhitaṃ hyetattaddharā dhārayiṣyati
- 16
एवमुक्तः सुरपतिः प्रमुमोच महीतले
तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता सगिरिकानना
evamuktaḥ surapatiḥ pramumoca mahītale
tejasā pṛthivī yena vyāptā sagirikānanā
- 17
ततो देवाः पुनरिदमूचुश्चाथ हुताशनम्
प्रविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वितः
tato devāḥ punaridamūcuścātha hutāśanam
praviśa tvaṃ mahātejo raudraṃ vāyusamanvitaḥ
- 18
तदग्निना पुनर्व्याप्तं संजातः श्वेतपर्वतः
दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसंनिभम्
यत्र जातो महातेजाः कार्तिकेयोऽग्निसंभवः
tadagninā punarvyāptaṃ saṃjātaḥ śvetaparvataḥ
divyaṃ śaravaṇaṃ caiva pāvakādityasaṃnibham
yatra jāto mahātejāḥ kārtikeyo'gnisaṃbhavaḥ
- 19
अथोमां च शिवं चैव देवाः सर्षिगणास्तदा
पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्ततः
athomāṃ ca śivaṃ caiva devāḥ sarṣigaṇāstadā
pūjayāmāsuratyarthaṃ suprītamanasastataḥ
- 20
अथ शैलसुता राम त्रिदशानिदमब्रवीत्
समन्युरशपत्सर्वान्क्रोधसंरक्तलोचना
atha śailasutā rāma tridaśānidamabravīt
samanyuraśapatsarvānkrodhasaṃraktalocanā
- 21
यस्मान्निवारिता चैव संगता पुत्रकाम्यया
अपत्यं स्वेषु दारेषु नोत्पादयितुमर्हथ
अद्य प्रभृति युष्माकमप्रजाः सन्तु पत्नयः
yasmānnivāritā caiva saṃgatā putrakāmyayā
apatyaṃ sveṣu dāreṣu notpādayitumarhatha
adya prabhṛti yuṣmākamaprajāḥ santu patnayaḥ
- 22
एवमुक्त्वा सुरान्सर्वाञ्शशाप पृथिवीमपि
अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि
evamuktvā surānsarvāñśaśāpa pṛthivīmapi
avane naikarūpā tvaṃ bahubhāryā bhaviṣyasi
- 23
न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता
प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधे मम पुत्रमनिच्छती
na ca putrakṛtāṃ prītiṃ matkrodhakaluṣīkṛtā
prāpsyasi tvaṃ sudurmedhe mama putramanicchatī
- 24
तान्सर्वान्व्रीडितान्दृष्ट्वा सुरान्सुरपतिस्तदा
गमनायोपचक्राम दिशं वरुणपालिताम्
tānsarvānvrīḍitāndṛṣṭvā surānsurapatistadā
gamanāyopacakrāma diśaṃ varuṇapālitām
- 25
स गत्वा तप आतिष्ठत्पार्श्वे तस्योत्तरे गिरेः
हिमवत्प्रभवे शृङ्गे सह देव्या महेश्वरः
sa gatvā tapa ātiṣṭhatpārśve tasyottare gireḥ
himavatprabhave śṛṅge saha devyā maheśvaraḥ
- 26
एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदितः
गङ्गायाः प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मणः
eṣa te vistaro rāma śailaputryā niveditaḥ
gaṅgāyāḥ prabhavaṃ caiva śṛṇu me sahalakṣmaṇaḥ