Sarga 52

24 shlokas

1. 1

   एवमुक्ता वसिष्ठेन शबला शत्रुसूदन

   विदधे कामधुक्कामान्यस्य यस्य यथेप्सितम्

   evamuktā vasiṣṭhena śabalā śatrusūdana

   vidadhe kāmadhukkāmānyasya yasya yathepsitam

2. 2

   इक्षून्मधूंस्तथा लाजान्मैरेयांश्च वरासवान्

   पानानि च महार्हाणि भक्ष्यांश्चोच्चावचांस्तथा

   ikṣūnmadhūṃstathā lājānmaireyāṃśca varāsavān

   pānāni ca mahārhāṇi bhakṣyāṃścoccāvacāṃstathā

3. 3

   उष्णाढ्यस्यौदनस्यापि राशयः पर्वतोपमाः

   मृष्टान्नानि च सूपाश्च दधिकुल्यास्तथैव च

   uṣṇāḍhyasyaudanasyāpi rāśayaḥ parvatopamāḥ

   mṛṣṭānnāni ca sūpāśca dadhikulyāstathaiva ca

4. 4

   नानास्वादुरसानां च षाडवानां तथैव च

   भाजनानि सुपूर्णानि गौडानि च सहस्रशः

   nānāsvādurasānāṃ ca ṣāḍavānāṃ tathaiva ca

   bhājanāni supūrṇāni gauḍāni ca sahasraśaḥ

5. 5

   सर्वमासीत्सुसंतुष्टं हृष्टपुष्टजनाकुलम्

   विश्वामित्रबलं राम वसिष्ठेनाभितर्पितम्

   sarvamāsītsusaṃtuṣṭaṃ hṛṣṭapuṣṭajanākulam

   viśvāmitrabalaṃ rāma vasiṣṭhenābhitarpitam

6. 6

   विश्वामित्रोऽपि राजर्षिर्हृष्टपुष्टस्तदाभवत्

   सान्तःपुरवरो राजा सब्राह्मणपुरोहितः

   viśvāmitro'pi rājarṣirhṛṣṭapuṣṭastadābhavat

   sāntaḥpuravaro rājā sabrāhmaṇapurohitaḥ

7. 7

   सामात्यो मन्त्रिसहितः सभृत्यः पूजितस्तदा

   युक्तः परेण हर्षेण वसिष्ठमिदमब्रवीत्

   sāmātyo mantrisahitaḥ sabhṛtyaḥ pūjitastadā

   yuktaḥ pareṇa harṣeṇa vasiṣṭhamidamabravīt

8. 8

   पूजितोऽहं त्वया ब्रह्मन्पूजार्हेण सुसत्कृतः

   श्रूयतामभिधास्यामि वाक्यं वाक्यविशारद

   pūjito'haṃ tvayā brahmanpūjārheṇa susatkṛtaḥ

   śrūyatāmabhidhāsyāmi vākyaṃ vākyaviśārada

9. 9

   गवां शतसहस्रेण दीयतां शबला मम

   रत्नं हि भगवन्नेतद्रत्नहारी च पार्थिवः

   तस्मान्मे शबलां देहि ममैषा धर्मतो द्विज

   gavāṃ śatasahasreṇa dīyatāṃ śabalā mama

   ratnaṃ hi bhagavannetadratnahārī ca pārthivaḥ

   tasmānme śabalāṃ dehi mamaiṣā dharmato dvija

10. 10

    एवमुक्तस्तु भगवान्वसिष्ठो मुनिसत्तमः

    विश्वामित्रेण धर्मात्मा प्रत्युवाच महीपतिम्

    evamuktastu bhagavānvasiṣṭho munisattamaḥ

    viśvāmitreṇa dharmātmā pratyuvāca mahīpatim

11. 11

    नाहं शतसहस्रेण नापि कोटिशतैर्गवाम्

    राजन्दास्यामि शबलां राशिभी रजतस्य वा

    nāhaṃ śatasahasreṇa nāpi koṭiśatairgavām

    rājandāsyāmi śabalāṃ rāśibhī rajatasya vā

12. 12

    न परित्यागमर्हेयं मत्सकाशादरिंदम

    शाश्वती शबला मह्यं कीर्तिरात्मवतो यथा

    na parityāgamarheyaṃ matsakāśādariṃdama

    śāśvatī śabalā mahyaṃ kīrtirātmavato yathā

13. 13

    अस्यां हव्यं च कव्यं च प्राणयात्रा तथैव च

    आयत्तमग्निहोत्रं च बलिर्होमस्तथैव च

    asyāṃ havyaṃ ca kavyaṃ ca prāṇayātrā tathaiva ca

    āyattamagnihotraṃ ca balirhomastathaiva ca

14. 14

    स्वाहाकारवषट्कारौ विद्याश्च विविधास्तथा

    आयत्तमत्र राजर्षे सर्वमेतन्न संशयः

    svāhākāravaṣaṭkārau vidyāśca vividhāstathā

    āyattamatra rājarṣe sarvametanna saṃśayaḥ

15. 15

    सर्वस्वमेतत्सत्येन मम तुष्टिकरी सदा

    कारणैर्बहुभी राजन्न दास्ये शबलां तव

    sarvasvametatsatyena mama tuṣṭikarī sadā

    kāraṇairbahubhī rājanna dāsye śabalāṃ tava

16. 16

    वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु विश्वामित्रोऽब्रवीत्ततः

    संरब्धतरमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः

    vasiṣṭhenaivamuktastu viśvāmitro'bravīttataḥ

    saṃrabdhataramatyarthaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ

17. 17

    हैरण्यकक्ष्याग्रैवेयान्सुवर्णाङ्कुशभूषितान्

    ददामि कुञ्जराणां ते सहस्राणि चतुर्दश

    hairaṇyakakṣyāgraiveyānsuvarṇāṅkuśabhūṣitān

    dadāmi kuñjarāṇāṃ te sahasrāṇi caturdaśa

18. 18

    हैरण्यानां रथानां च श्वेताश्वानां चतुर्युजाम्

    ददामि ते शतान्यष्टौ किङ्किणीकविभूषितान्

    hairaṇyānāṃ rathānāṃ ca śvetāśvānāṃ caturyujām

    dadāmi te śatānyaṣṭau kiṅkiṇīkavibhūṣitān

19. 19

    हयानां देशजातानां कुलजानां महौजसाम्

    सहस्रमेकं दश च ददामि तव सुव्रत

    hayānāṃ deśajātānāṃ kulajānāṃ mahaujasām

    sahasramekaṃ daśa ca dadāmi tava suvrata

20. 20

    नानावर्णविभक्तानां वयःस्थानां तथैव च

    ददाम्येकां गवां कोटिं शबला दीयतां मम

    nānāvarṇavibhaktānāṃ vayaḥsthānāṃ tathaiva ca

    dadāmyekāṃ gavāṃ koṭiṃ śabalā dīyatāṃ mama

21. 21

    एवमुक्तस्तु भगवान्विश्वामित्रेण धीमता

    न दास्यामीति शबलां प्राह राजन्कथंचन

    evamuktastu bhagavānviśvāmitreṇa dhīmatā

    na dāsyāmīti śabalāṃ prāha rājankathaṃcana

22. 22

    एतदेव हि मे रत्नमेतदेव हि मे धनम्

    एतदेव हि सर्वस्वमेतदेव हि जीवितम्

    etadeva hi me ratnametadeva hi me dhanam

    etadeva hi sarvasvametadeva hi jīvitam

23. 23

    दर्शश्च पूर्णमासश्च यज्ञाश्चैवाप्तदक्षिणाः

    एतदेव हि मे राजन्विविधाश्च क्रियास्तथा

    darśaśca pūrṇamāsaśca yajñāścaivāptadakṣiṇāḥ

    etadeva hi me rājanvividhāśca kriyāstathā

24. 24

    अदोमूलाः क्रियाः सर्वा मम राजन्न संशयः

    बहूनां किं प्रलापेन न दास्ये कामदोहिनीम्

    adomūlāḥ kriyāḥ sarvā mama rājanna saṃśayaḥ

    bahūnāṃ kiṃ pralāpena na dāsye kāmadohinīm