23 shlokas
- 1
उक्तवाक्यं तु राजानं कृपया कुशिकात्मजः
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं साक्षाच्चण्डालरूपिणम्
uktavākyaṃ tu rājānaṃ kṛpayā kuśikātmajaḥ
abravīnmadhuraṃ vākyaṃ sākṣāccaṇḍālarūpiṇam
- 2
इक्ष्वाको स्वागतं वत्स जानामि त्वां सुधार्मिकम्
शरणं ते भविष्यामि मा भैषीर्नृपपुंगव
ikṣvāko svāgataṃ vatsa jānāmi tvāṃ sudhārmikam
śaraṇaṃ te bhaviṣyāmi mā bhaiṣīrnṛpapuṃgava
- 3
अहमामन्त्रये सर्वान्महर्षीन्पुण्यकर्मणः
यज्ञसाह्यकरान्राजंस्ततो यक्ष्यसि निर्वृतः
ahamāmantraye sarvānmaharṣīnpuṇyakarmaṇaḥ
yajñasāhyakarānrājaṃstato yakṣyasi nirvṛtaḥ
- 4
गुरुशापकृतं रूपं यदिदं त्वयि वर्तते
अनेन सह रूपेण सशरीरो गमिष्यसि
guruśāpakṛtaṃ rūpaṃ yadidaṃ tvayi vartate
anena saha rūpeṇa saśarīro gamiṣyasi
- 5
हस्तप्राप्तमहं मन्ये स्वर्गं तव नरेश्वर
यस्त्वं कौशिकमागम्य शरण्यं शरणं गतः
hastaprāptamahaṃ manye svargaṃ tava nareśvara
yastvaṃ kauśikamāgamya śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gataḥ
- 6
एवमुक्त्वा महातेजाः पुत्रान्परमधार्मिकान्
व्यादिदेश महाप्राज्ञान्यज्ञसम्भारकारणात्
evamuktvā mahātejāḥ putrānparamadhārmikān
vyādideśa mahāprājñānyajñasambhārakāraṇāt
- 7
सर्वाञ्शिष्यान्समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह
sarvāñśiṣyānsamāhūya vākyametaduvāca ha
- 8
सर्वानृषिवरान्वत्सा आनयध्वं ममाज्ञया
सशिष्यान्सुहृदश्चैव सर्त्विजः सुबहुश्रुतान्
sarvānṛṣivarānvatsā ānayadhvaṃ mamājñayā
saśiṣyānsuhṛdaścaiva sartvijaḥ subahuśrutān
- 9
यदन्यो वचनं ब्रूयान्मद्वाक्यबलचोदितः
तत्सर्वमखिलेनोक्तं ममाख्येयमनादृतम्
yadanyo vacanaṃ brūyānmadvākyabalacoditaḥ
tatsarvamakhilenoktaṃ mamākhyeyamanādṛtam
- 10
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दिशो जग्मुस्तदाज्ञया
आजग्मुरथ देशेभ्यः सर्वेभ्यो ब्रह्मवादिनः
tasya tadvacanaṃ śrutvā diśo jagmustadājñayā
ājagmuratha deśebhyaḥ sarvebhyo brahmavādinaḥ
- 11
ते च शिष्याः समागम्य मुनिं ज्वलिततेजसम्
ऊचुश्च वचनं सर्वे सर्वेषां ब्रह्मवादिनाम्
te ca śiṣyāḥ samāgamya muniṃ jvalitatejasam
ūcuśca vacanaṃ sarve sarveṣāṃ brahmavādinām
- 12
श्रुत्वा ते वचनं सर्वे समायान्ति द्विजातयः
सर्वदेशेषु चागच्छन्वर्जयित्वा महोदयम्
śrutvā te vacanaṃ sarve samāyānti dvijātayaḥ
sarvadeśeṣu cāgacchanvarjayitvā mahodayam
- 13
वासिष्ठं तच्छतं सर्वं क्रोधपर्याकुलाक्षरम्
यदाह वचनं सर्वं शृणु त्वं मुनिपुंगव
vāsiṣṭhaṃ tacchataṃ sarvaṃ krodhaparyākulākṣaram
yadāha vacanaṃ sarvaṃ śṛṇu tvaṃ munipuṃgava
- 14
क्षत्रियो याजको यस्य चण्डालस्य विशेषतः
कथं सदसि भोक्तारो हविस्तस्य सुरर्षयः
kṣatriyo yājako yasya caṇḍālasya viśeṣataḥ
kathaṃ sadasi bhoktāro havistasya surarṣayaḥ
- 15
ब्राह्मणा वा महात्मानो भुक्त्वा चण्डालभोजनम्
कथं स्वर्गं गमिष्यन्ति विश्वामित्रेण पालिताः
brāhmaṇā vā mahātmāno bhuktvā caṇḍālabhojanam
kathaṃ svargaṃ gamiṣyanti viśvāmitreṇa pālitāḥ
- 16
एतद्वचनं नैष्ठुर्यमूचुः संरक्तलोचनाः
वासिष्ठा मुनिशार्दूल सर्वे ते समहोदयाः
etadvacanaṃ naiṣṭhuryamūcuḥ saṃraktalocanāḥ
vāsiṣṭhā muniśārdūla sarve te samahodayāḥ
- 17
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सर्वेषां मुनिपुंगवः
क्रोधसंरक्तनयनः सरोषमिदमब्रवीत्
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā sarveṣāṃ munipuṃgavaḥ
krodhasaṃraktanayanaḥ saroṣamidamabravīt
- 18
यद्दूषयन्त्यदुष्टं मां तप उग्रं समास्थितम्
भस्मीभूता दुरात्मानो भविष्यन्ति न संशयः
yaddūṣayantyaduṣṭaṃ māṃ tapa ugraṃ samāsthitam
bhasmībhūtā durātmāno bhaviṣyanti na saṃśayaḥ
- 19
अद्य ते कालपाशेन नीता वैवस्वतक्षयम्
सप्तजातिशतान्येव मृतपाः सन्तु सर्वशः
adya te kālapāśena nītā vaivasvatakṣayam
saptajātiśatānyeva mṛtapāḥ santu sarvaśaḥ
- 20
श्वमांसनियताहारा मुष्टिका नाम निर्घृणाः
विकृताश्च विरूपाश्च लोकाननुचरन्त्विमान्
śvamāṃsaniyatāhārā muṣṭikā nāma nirghṛṇāḥ
vikṛtāśca virūpāśca lokānanucarantvimān
- 21
महोदयश्च दुर्बुद्धिर्मामदूष्यं ह्यदूषयत्
दूषितः सर्वलोकेषु निषादत्वं गमिष्यति
mahodayaśca durbuddhirmāmadūṣyaṃ hyadūṣayat
dūṣitaḥ sarvalokeṣu niṣādatvaṃ gamiṣyati
- 22
प्राणातिपातनिरतो निरनुक्रोशतां गतः
दीर्घकालं मम क्रोधाद्दुर्गतिं वर्तयिष्यति
prāṇātipātanirato niranukrośatāṃ gataḥ
dīrghakālaṃ mama krodhāddurgatiṃ vartayiṣyati
- 23
एतावदुक्त्वा वचनं विश्वामित्रो महातपाः
विरराम महातेजा ऋषिमध्ये महामुनिः
etāvaduktvā vacanaṃ viśvāmitro mahātapāḥ
virarāma mahātejā ṛṣimadhye mahāmuniḥ