22 shlokas
- 1
अफलस्तु ततः शक्रो देवानग्निपुरोगमान्
अब्रवीत्त्रस्तवदनः सर्षिसंघान्सचारणान्
aphalastu tataḥ śakro devānagnipurogamān
abravīttrastavadanaḥ sarṣisaṃghānsacāraṇān
- 2
कुर्वता तपसो विघ्नं गौतमस्य महात्मनः
क्रोधमुत्पाद्य हि मया सुरकार्यमिदं कृतम्
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam
- 3
अफलोऽस्मि कृतस्तेन क्रोधात्सा च निराकृता
शापमोक्षेण महता तपोऽस्यापहृतं मया
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā
- 4
तन्मां सुरवराः सर्वे सर्षिसंघाः सचारणाः
सुरसाह्यकरं सर्वे सफलं कर्तुमर्हथ
tanmāṃ suravarāḥ sarve sarṣisaṃghāḥ sacāraṇāḥ
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha
- 5
शतक्रतोर्वचः श्रुत्वा देवाः साग्निपुरोगमाः
पितृदेवानुपेत्याहुः सह सर्वैर्मरुद्गणैः
śatakratorvacaḥ śrutvā devāḥ sāgnipurogamāḥ
pitṛdevānupetyāhuḥ saha sarvairmarudgaṇaiḥ
- 6
अयं मेषः सवृषणः शक्रो ह्यवृषणः कृतः
मेषस्य वृषणौ गृह्य शक्रायाशु प्रयच्छत
ayaṃ meṣaḥ savṛṣaṇaḥ śakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyāśu prayacchata
- 7
अफलस्तु कृतो मेषः परां तुष्टिं प्रदास्यति
भवतां हर्षणार्थाय ये च दास्यन्ति मानवाः
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ
- 8
अग्नेस्तु वचनं श्रुत्वा पितृदेवाः समागताः
उत्पाट्य मेषवृषणौ सहस्राक्षे न्यवेदयन्
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāḥ samāgatāḥ
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyavedayan
- 9
तदा प्रभृति काकुत्स्थ पितृदेवाः समागताः
अफलान्भुञ्जते मेषान्फलैस्तेषामयोजयन्
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāḥ samāgatāḥ
aphalānbhuñjate meṣānphalaisteṣāmayojayan
- 10
इन्द्रस्तु मेषवृषणस्तदा प्रभृति राघव
गौतमस्य प्रभावेन तपसश्च महात्मनः
indrastu meṣavṛṣaṇastadā prabhṛti rāghava
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ
- 11
तदागच्छ महातेज आश्रमं पुण्यकर्मणः
तारयैनां महाभागामहल्यां देवरूपिणीम्
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm
- 12
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य आश्रमं प्रविवेश ह
viśvāmitravacaḥ śrutvā rāghavaḥ sahalakṣmaṇaḥ
viśvāmitraṃ puraskṛtya āśramaṃ praviveśa ha
- 13
ददर्श च महाभागां तपसा द्योतितप्रभाम्
लोकैरपि समागम्य दुर्निरीक्ष्यां सुरासुरैः
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ
- 14
प्रयत्नान्निर्मितां धात्रा दिव्यां मायामयीमिव
धूमेनाभिपरीताङ्गीं पूर्णचन्द्रप्रभामिव
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva
dhūmenābhiparītāṅgīṃ pūrṇacandraprabhāmiva
- 15
सतुषारावृतां साभ्रां पूर्णचन्द्रप्रभामिव
मध्येऽम्भसो दुराधर्षां दीप्तां सूर्यप्रभामिव
satuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva
madhye'mbhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva
- 16
सा हि गौतमवाक्येन दुर्निरीक्ष्या बभूव ह
त्रयाणामपि लोकानां यावद्रामस्य दर्शनम्
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam
- 17
राघवौ तु ततस्तस्याः पादौ जगृहतुस्तदा
स्मरन्ती गौतमवचः प्रतिजग्राह सा च तौ
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau
- 18
पाद्यमर्घ्यं तथातिथ्यं चकार सुसमाहिता
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो विधिदृष्टेन कर्मणा
pādyamarghyaṃ tathātithyaṃ cakāra susamāhitā
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā
- 19
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनैः
गन्धर्वाप्सरसां चापि महानासीत्समागमः
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ
gandharvāpsarasāṃ cāpi mahānāsītsamāgamaḥ
- 20
साधु साध्विति देवास्तामहल्यां समपूजयन्
तपोबलविशुद्धाङ्गीं गौतमस्य वशानुगाम्
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan
tapobalaviśuddhāṅgīṃ gautamasya vaśānugām
- 21
गौतमोऽपि महातेजा अहल्यासहितः सुखी
रामं सम्पूज्य विधिवत्तपस्तेपे महातपाः
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitaḥ sukhī
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ
- 22
रामोऽपि परमां पूजां गौतमस्य महामुनेः
सकाशाद्विधिवत्प्राप्य जगाम मिथिलां ततः
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ