Sarga 72

27 shlokas

1. 1

   यस्मिंस्तु दिवसे राजा चक्रे गोदानमुत्तमम्

   तस्मिंस्तु दिवसे शूरो युधाजित्समुपेयिवान्

   yasmiṃstu divase rājā cakre godānamuttamam

   tasmiṃstu divase śūro yudhājitsamupeyivān

2. 2

   पुत्रः केकयराजस्य साक्षाद्भरतमातुलः

   दृष्ट्वा पृष्ट्वा च कुशलं राजानमिदमब्रवीत्

   putraḥ kekayarājasya sākṣādbharatamātulaḥ

   dṛṣṭvā pṛṣṭvā ca kuśalaṃ rājānamidamabravīt

3. 3

   केकयाधिपती राजा स्नेहात्कुशलमब्रवीत्

   येषां कुशलकामोऽसि तेषां सम्प्रत्यनामयम्

   kekayādhipatī rājā snehātkuśalamabravīt

   yeṣāṃ kuśalakāmo'si teṣāṃ sampratyanāmayam

4. 4

   स्वस्रीयं मम राजेन्द्र द्रष्टुकामो महीपते

   तदर्थमुपयातोऽहमयोध्यां रघुनन्दन

   svasrīyaṃ mama rājendra draṣṭukāmo mahīpate

   tadarthamupayāto'hamayodhyāṃ raghunandana

5. 5

   श्रुत्वा त्वहमयोध्यायां विवाहार्थं तवात्मजान्

   मिथिलामुपयातास्तु त्वया सह महीपते

   त्वरयाभ्युपयातोऽहं द्रष्टुकामः स्वसुः सुतम्

   śrutvā tvahamayodhyāyāṃ vivāhārthaṃ tavātmajān

   mithilāmupayātāstu tvayā saha mahīpate

   tvarayābhyupayāto'haṃ draṣṭukāmaḥ svasuḥ sutam

6. 6

   अथ राजा दशरथः प्रियातिथिमुपस्थितम्

   दृष्ट्वा परमसत्कारैः पूजार्हं समपूजयत्

   atha rājā daśarathaḥ priyātithimupasthitam

   dṛṣṭvā paramasatkāraiḥ pūjārhaṃ samapūjayat

7. 7

   ततस्तामुषितो रात्रिं सह पुत्रैर्महात्मभिः

   ऋषींस्तदा पुरस्कृत्य यज्ञवाटमुपागमत्

   tatastāmuṣito rātriṃ saha putrairmahātmabhiḥ

   ṛṣīṃstadā puraskṛtya yajñavāṭamupāgamat

8. 8

   युक्ते मुहूर्ते विजये सर्वाभरणभूषितैः

   भ्रातृभिः सहितो रामः कृतकौतुकमङ्गलः

   वसिष्ठं पुरतः कृत्वा महर्षीनपरानपि

   yukte muhūrte vijaye sarvābharaṇabhūṣitaiḥ

   bhrātṛbhiḥ sahito rāmaḥ kṛtakautukamaṅgalaḥ

   vasiṣṭhaṃ purataḥ kṛtvā maharṣīnaparānapi

9. 9

   वसिष्ठो भगवानेत्य वैदेहमिदमब्रवीत्

   vasiṣṭho bhagavānetya vaidehamidamabravīt

10. 10

    राजा दशरथो राजन्कृतकौतुकमङ्गलैः

    पुत्रैर्नरवरश्रेष्ठ दातारमभिकाङ्क्षते

    rājā daśaratho rājankṛtakautukamaṅgalaiḥ

    putrairnaravaraśreṣṭha dātāramabhikāṅkṣate

11. 11

    दातृप्रतिग्रहीतृभ्यां सर्वार्थाः प्रभवन्ति हि

    स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व कृत्वा वैवाह्यमुत्तमम्

    dātṛpratigrahītṛbhyāṃ sarvārthāḥ prabhavanti hi

    svadharmaṃ pratipadyasva kṛtvā vaivāhyamuttamam

12. 12

    इत्युक्तः परमोदारो वसिष्ठेन महात्मना

    प्रत्युवाच महातेजा वाक्यं परमधर्मवित्

    ityuktaḥ paramodāro vasiṣṭhena mahātmanā

    pratyuvāca mahātejā vākyaṃ paramadharmavit

13. 13

    कः स्थितः प्रतिहारो मे कस्याज्ञा सम्प्रतीक्ष्यते

    स्वगृहे को विचारोऽस्ति यथा राज्यमिदं तव

    kaḥ sthitaḥ pratihāro me kasyājñā sampratīkṣyate

    svagṛhe ko vicāro'sti yathā rājyamidaṃ tava

14. 14

    कृतकौतुकसर्वस्वा वेदिमूलमुपागताः

    मम कन्या मुनिश्रेष्ठ दीप्ता वह्नेरिवार्चिषः

    kṛtakautukasarvasvā vedimūlamupāgatāḥ

    mama kanyā muniśreṣṭha dīptā vahnerivārciṣaḥ

15. 15

    सज्जोऽहं त्वत्प्रतीक्षोऽस्मि वेद्यामस्यां प्रतिष्ठितः

    अविघ्नं कुरुतां राजा किमर्थं हि विलम्ब्यते

    sajjo'haṃ tvatpratīkṣo'smi vedyāmasyāṃ pratiṣṭhitaḥ

    avighnaṃ kurutāṃ rājā kimarthaṃ hi vilambyate

16. 16

    तद्वाक्यं जनकेनोक्तं श्रुत्वा दशरथस्तदा

    प्रवेशयामास सुतान्सर्वानृषिगणानपि

    tadvākyaṃ janakenoktaṃ śrutvā daśarathastadā

    praveśayāmāsa sutānsarvānṛṣigaṇānapi

17. 17

    अब्रवीज्जनको राजा कौसल्यानन्दवर्धनम्

    इयं सीता मम सुता सहधर्मचरी तव

    प्रतीच्छ चैनां भद्रं ते पाणिं गृह्णीष्व पाणिना

    abravījjanako rājā kausalyānandavardhanam

    iyaṃ sītā mama sutā sahadharmacarī tava

    pratīccha caināṃ bhadraṃ te pāṇiṃ gṛhṇīṣva pāṇinā

18. 18

    लक्ष्मणागच्छ भद्रं ते ऊर्मिलामुद्यतां मया

    प्रतीच्छ पाणिं गृह्णीष्व मा भूत्कालस्य पर्ययः

    lakṣmaṇāgaccha bhadraṃ te ūrmilāmudyatāṃ mayā

    pratīccha pāṇiṃ gṛhṇīṣva mā bhūtkālasya paryayaḥ

19. 19

    तमेवमुक्त्वा जनको भरतं चाभ्यभाषत

    गृहाण पाणिं माण्डव्याः पाणिना रघुनन्दन

    tamevamuktvā janako bharataṃ cābhyabhāṣata

    gṛhāṇa pāṇiṃ māṇḍavyāḥ pāṇinā raghunandana

20. 20

    शत्रुघ्नं चापि धर्मात्मा अब्रवीज्जनकेश्वरः

    श्रुतकीर्त्या महाबाहो पाणिं गृह्णीष्व पाणिना

    śatrughnaṃ cāpi dharmātmā abravījjanakeśvaraḥ

    śrutakīrtyā mahābāho pāṇiṃ gṛhṇīṣva pāṇinā

21. 21

    सर्वे भवन्तः सौम्याश्च सर्वे सुचरितव्रताः

    पत्नीभिः सन्तु काकुत्स्था मा भूत्कालस्य पर्ययः

    sarve bhavantaḥ saumyāśca sarve sucaritavratāḥ

    patnībhiḥ santu kākutsthā mā bhūtkālasya paryayaḥ

22. 22

    जनकस्य वचः श्रुत्वा पाणीन्पाणिभिरस्पृशन्

    चत्वारस्ते चतसृणां वसिष्ठस्य मते स्थिताः

    janakasya vacaḥ śrutvā pāṇīnpāṇibhiraspṛśan

    catvāraste catasṛṇāṃ vasiṣṭhasya mate sthitāḥ

23. 23

    अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा वेदिं राजानमेव च

    ऋषींश्चैव महात्मानः सहभार्या रघूत्तमाः

    यथोक्तेन तथा चक्रुर्विवाहं विधिपूर्वकम्

    agniṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā vediṃ rājānameva ca

    ṛṣīṃścaiva mahātmānaḥ sahabhāryā raghūttamāḥ

    yathoktena tathā cakrurvivāhaṃ vidhipūrvakam

24. 24

    पुष्पवृष्टिर्महत्यासीदन्तरिक्षात्सुभास्वरा

    दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैर्गीतवादित्रनिस्वनैः

    puṣpavṛṣṭirmahatyāsīdantarikṣātsubhāsvarā

    divyadundubhinirghoṣairgītavāditranisvanaiḥ

25. 25

    ननृतुश्चाप्सरःसंघा गन्धर्वाश्च जगुः कलम्

    विवाहे रघुमुख्यानां तदद्भुतमिवाभवत्

    nanṛtuścāpsaraḥsaṃghā gandharvāśca jaguḥ kalam

    vivāhe raghumukhyānāṃ tadadbhutamivābhavat

26. 26

    ईदृशे वर्तमाने तु तूर्योद्घुष्टनिनादिते

    त्रिरग्निं ते परिक्रम्य ऊहुर्भार्या महौजसः

    īdṛśe vartamāne tu tūryodghuṣṭaninādite

    triragniṃ te parikramya ūhurbhāryā mahaujasaḥ

27. 27

    अथोपकार्यां जग्मुस्ते सदारा रघुनन्दनाः

    राजाप्यनुययौ पश्यन्सर्षिसंघः सबान्धवः

    athopakāryāṃ jagmuste sadārā raghunandanāḥ

    rājāpyanuyayau paśyansarṣisaṃghaḥ sabāndhavaḥ