22 shlokas
- 1
विश्वामित्रो महात्माथ प्रस्थितान्प्रेक्ष्य तानृषीन्
अब्रवीन्नरशार्दूल सर्वांस्तान्वनवासिनः
viśvāmitro mahātmātha prasthitānprekṣya tānṛṣīn
abravīnnaraśārdūla sarvāṃstānvanavāsinaḥ
- 2
महाविघ्नः प्रवृत्तोऽयं दक्षिणामास्थितो दिशम्
दिशमन्यां प्रपत्स्यामस्तत्र तप्स्यामहे तपः
mahāvighnaḥ pravṛtto'yaṃ dakṣiṇāmāsthito diśam
diśamanyāṃ prapatsyāmastatra tapsyāmahe tapaḥ
- 3
पश्चिमायां विशालायां पुष्करेषु महात्मनः
सुखं तपश्चरिष्यामः परं तद्धि तपोवनम्
paścimāyāṃ viśālāyāṃ puṣkareṣu mahātmanaḥ
sukhaṃ tapaścariṣyāmaḥ paraṃ taddhi tapovanam
- 4
एवमुक्त्वा महातेजाः पुष्करेषु महामुनिः
तप उग्रं दुराधर्षं तेपे मूलफलाशनः
evamuktvā mahātejāḥ puṣkareṣu mahāmuniḥ
tapa ugraṃ durādharṣaṃ tepe mūlaphalāśanaḥ
- 5
एतस्मिन्नेव काले तु अयोध्याधिपतिर्नृपः
अम्बरीष इति ख्यातो यष्टुं समुपचक्रमे
etasminneva kāle tu ayodhyādhipatirnṛpaḥ
ambarīṣa iti khyāto yaṣṭuṃ samupacakrame
- 6
तस्य वै यजमानस्य पशुमिन्द्रो जहार ह
प्रनष्टे तु पशौ विप्रो राजानमिदमब्रवीत्
tasya vai yajamānasya paśumindro jahāra ha
pranaṣṭe tu paśau vipro rājānamidamabravīt
- 7
पशुरद्य हृतो राजन्प्रनष्टस्तव दुर्नयात्
अरक्षितारं राजानं घ्नन्ति दोषा नरेश्वर
paśuradya hṛto rājanpranaṣṭastava durnayāt
arakṣitāraṃ rājānaṃ ghnanti doṣā nareśvara
- 8
प्रायश्चित्तं महद्ध्येतन्नरं वा पुरुषर्षभ
आनयस्व पशुं शीघ्रं यावत्कर्म प्रवर्तते
prāyaścittaṃ mahaddhyetannaraṃ vā puruṣarṣabha
ānayasva paśuṃ śīghraṃ yāvatkarma pravartate
- 9
उपाध्यायवचः श्रुत्वा स राजा पुरुषर्षभ
अन्वियेष महाबुद्धिः पशुं गोभिः सहस्रशः
upādhyāyavacaḥ śrutvā sa rājā puruṣarṣabha
anviyeṣa mahābuddhiḥ paśuṃ gobhiḥ sahasraśaḥ
- 10
देशाञ्जनपदांस्तांस्तान्नगराणि वनानि च
आश्रमाणि च पुण्यानि मार्गमाणो महीपतिः
deśāñjanapadāṃstāṃstānnagarāṇi vanāni ca
āśramāṇi ca puṇyāni mārgamāṇo mahīpatiḥ
- 11
स पुत्रसहितं तात सभार्यं रघुनन्दन
भृगुतुङ्गे समासीनमृचीकं संददर्श ह
sa putrasahitaṃ tāta sabhāryaṃ raghunandana
bhṛgutuṅge samāsīnamṛcīkaṃ saṃdadarśa ha
- 12
तमुवाच महातेजाः प्रणम्याभिप्रसाद्य च
ब्रह्मर्षिं तपसा दीप्तं राजर्षिरमितप्रभः
पृष्ट्वा सर्वत्र कुशलमृचीकं तमिदं वचः
tamuvāca mahātejāḥ praṇamyābhiprasādya ca
brahmarṣiṃ tapasā dīptaṃ rājarṣiramitaprabhaḥ
pṛṣṭvā sarvatra kuśalamṛcīkaṃ tamidaṃ vacaḥ
- 13
गवां शतसहस्रेण विक्रीणीषे सुतं यदि
पशोरर्थे महाभाग कृतकृत्योऽस्मि भार्गव
gavāṃ śatasahasreṇa vikrīṇīṣe sutaṃ yadi
paśorarthe mahābhāga kṛtakṛtyo'smi bhārgava
- 14
सर्वे परिसृता देशा यज्ञियं न लभे पशुम्
दातुमर्हसि मूल्येन सुतमेकमितो मम
sarve parisṛtā deśā yajñiyaṃ na labhe paśum
dātumarhasi mūlyena sutamekamito mama
- 15
एवमुक्तो महातेजा ऋचीकस्त्वब्रवीद्वचः
नाहं ज्येष्ठं नरश्रेष्ठ विक्रीणीयां कथंचन
evamukto mahātejā ṛcīkastvabravīdvacaḥ
nāhaṃ jyeṣṭhaṃ naraśreṣṭha vikrīṇīyāṃ kathaṃcana
- 16
ऋचीकस्य वचः श्रुत्वा तेषां माता महात्मनाम्
उवाच नरशार्दूलमम्बरीषं तपस्विनी
ṛcīkasya vacaḥ śrutvā teṣāṃ mātā mahātmanām
uvāca naraśārdūlamambarīṣaṃ tapasvinī
- 17
ममापि दयितं विद्धि कनिष्ठं शुनकं नृप
mamāpi dayitaṃ viddhi kaniṣṭhaṃ śunakaṃ nṛpa
- 18
प्रायेण हि नरश्रेष्ठ ज्येष्ठाः पितृषु वल्लभाः
मातॄणां च कनीयांसस्तस्माद्रक्षे कनीयसम्
prāyeṇa hi naraśreṣṭha jyeṣṭhāḥ pitṛṣu vallabhāḥ
mātṝṇāṃ ca kanīyāṃsastasmādrakṣe kanīyasam
- 19
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्मुनिपत्न्यां तथैव च
शुनःशेपः स्वयं राम मध्यमो वाक्यमब्रवीत्
uktavākye munau tasminmunipatnyāṃ tathaiva ca
śunaḥśepaḥ svayaṃ rāma madhyamo vākyamabravīt
- 20
पिता ज्येष्ठमविक्रेयं माता चाह कनीयसम्
विक्रीतं मध्यमं मन्ये राजन्पुत्रं नयस्व माम्
pitā jyeṣṭhamavikreyaṃ mātā cāha kanīyasam
vikrītaṃ madhyamaṃ manye rājanputraṃ nayasva mām
- 21
गवां शतसहस्रेण शुनःशेपं नरेश्वरः
गृहीत्वा परमप्रीतो जगाम रघुनन्दन
gavāṃ śatasahasreṇa śunaḥśepaṃ nareśvaraḥ
gṛhītvā paramaprīto jagāma raghunandana
- 22
अम्बरीषस्तु राजर्षी रथमारोप्य सत्वरः
शुनःशेपं महातेजा जगामाशु महायशाः
ambarīṣastu rājarṣī rathamāropya satvaraḥ
śunaḥśepaṃ mahātejā jagāmāśu mahāyaśāḥ