Sarga 20

19 shlokas

1. 1

   तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य स्नेहपर्याकुलाक्षरम्

   समन्युः कौशिको वाक्यं प्रत्युवाच महीपतिम्

   tacchrutvā vacanaṃ tasya snehaparyākulākṣaram

   samanyuḥ kauśiko vākyaṃ pratyuvāca mahīpatim

2. 2

   पूर्वमर्थं प्रतिश्रुत्य प्रतिज्ञां हातुमिच्छसि

   राघवाणामयुक्तोऽयं कुलस्यास्य विपर्ययः

   pūrvamarthaṃ pratiśrutya pratijñāṃ hātumicchasi

   rāghavāṇāmayukto'yaṃ kulasyāsya viparyayaḥ

3. 3

   यदिदं ते क्षमं राजन्गमिष्यामि यथागतम्

   मिथ्याप्रतिज्ञः काकुत्स्थ सुखी भव सबान्धवः

   yadidaṃ te kṣamaṃ rājangamiṣyāmi yathāgatam

   mithyāpratijñaḥ kākutstha sukhī bhava sabāndhavaḥ

4. 4

   तस्य रोषपरीतस्य विश्वामित्रस्य धीमतः

   चचाल वसुधा कृत्स्ना विवेश च भयं सुरान्

   tasya roṣaparītasya viśvāmitrasya dhīmataḥ

   cacāla vasudhā kṛtsnā viveśa ca bhayaṃ surān

5. 5

   त्रस्तरूपं तु विज्ञाय जगत्सर्वं महानृषिः

   नृपतिं सुव्रतो धीरो वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत्

   trastarūpaṃ tu vijñāya jagatsarvaṃ mahānṛṣiḥ

   nṛpatiṃ suvrato dhīro vasiṣṭho vākyamabravīt

6. 6

   इक्ष्वाकूणां कुले जातः साक्षाद्धर्म इवापरः

   धृतिमान्सुव्रतः श्रीमान्न धर्मं हातुमर्हसि

   ikṣvākūṇāṃ kule jātaḥ sākṣāddharma ivāparaḥ

   dhṛtimānsuvrataḥ śrīmānna dharmaṃ hātumarhasi

7. 7

   त्रिषु लोकेषु विख्यातो धर्मात्मा इति राघवः

   स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व नाधर्मं वोढुमर्हसि

   triṣu lokeṣu vikhyāto dharmātmā iti rāghavaḥ

   svadharmaṃ pratipadyasva nādharmaṃ voḍhumarhasi

8. 8

   संश्रुत्यैवं करिष्यामीत्यकुर्वाणस्य राघव

   इष्टापूर्तवधो भूयात्तस्माद्रामं विसर्जय

   saṃśrutyaivaṃ kariṣyāmītyakurvāṇasya rāghava

   iṣṭāpūrtavadho bhūyāttasmādrāmaṃ visarjaya

9. 9

   कृतास्त्रमकृतास्त्रं वा नैनं शक्ष्यन्ति राक्षसाः

   गुप्तं कुशिकपुत्रेण ज्वलनेनामृतं यथा

   kṛtāstramakṛtāstraṃ vā nainaṃ śakṣyanti rākṣasāḥ

   guptaṃ kuśikaputreṇa jvalanenāmṛtaṃ yathā

10. 10

    एष विग्रहवान्धर्म एष वीर्यवतां वरः

    एष बुद्ध्याधिको लोके तपसश्च परायणम्

    eṣa vigrahavāndharma eṣa vīryavatāṃ varaḥ

    eṣa buddhyādhiko loke tapasaśca parāyaṇam

11. 11

    एषोऽस्त्रान्विविधान्वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे

    नैनमन्यः पुमान्वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन

    eṣo'strānvividhānvetti trailokye sacarācare

    nainamanyaḥ pumānvetti na ca vetsyanti kecana

12. 12

    न देवा नर्षयः केचिन्नासुरा न च राक्षसाः

    गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिंनरमहोरगाः

    na devā narṣayaḥ kecinnāsurā na ca rākṣasāḥ

    gandharvayakṣapravarāḥ sakiṃnaramahoragāḥ

13. 13

    सर्वास्त्राणि कृशाश्वस्य पुत्राः परमधार्मिकाः

    कौशिकाय पुरा दत्ता यदा राज्यं प्रशासति

    sarvāstrāṇi kṛśāśvasya putrāḥ paramadhārmikāḥ

    kauśikāya purā dattā yadā rājyaṃ praśāsati

14. 14

    तेऽपि पुत्राः कृशाश्वस्य प्रजापतिसुतासुताः

    नैकरूपा महावीर्या दीप्तिमन्तो जयावहाः

    te'pi putrāḥ kṛśāśvasya prajāpatisutāsutāḥ

    naikarūpā mahāvīryā dīptimanto jayāvahāḥ

15. 15

    जया च सुप्रभा चैव दक्षकन्ये सुमध्यमे

    ते सुवातेऽस्त्रशस्त्राणि शतं परमभास्वरम्

    jayā ca suprabhā caiva dakṣakanye sumadhyame

    te suvāte'straśastrāṇi śataṃ paramabhāsvaram

16. 16

    पञ्चाशतं सुतांल्लेभे जया नाम वरान्पुरा

    वधायासुरसैन्यानाममेयान्कामरूपिणः

    pañcāśataṃ sutāṃllebhe jayā nāma varānpurā

    vadhāyāsurasainyānāmameyānkāmarūpiṇaḥ

17. 17

    सुप्रभाजनयच्चापि पुत्रान्पञ्चाशतं पुनः

    संहारान्नाम दुर्धर्षान्दुराक्रामान्बलीयसः

    suprabhājanayaccāpi putrānpañcāśataṃ punaḥ

    saṃhārānnāma durdharṣāndurākrāmānbalīyasaḥ

18. 18

    तानि चास्त्राणि वेत्त्येष यथावत्कुशिकात्मजः

    अपूर्वाणां च जनने शक्तो भूयश्च धर्मवित्

    tāni cāstrāṇi vettyeṣa yathāvatkuśikātmajaḥ

    apūrvāṇāṃ ca janane śakto bhūyaśca dharmavit

19. 19

    एवंवीर्यो महातेजा विश्वामित्रो महातपाः

    न रामगमने राजन्संशयं गन्तुमर्हसि

    evaṃvīryo mahātejā viśvāmitro mahātapāḥ

    na rāmagamane rājansaṃśayaṃ gantumarhasi