Sarga 7

17 shlokas

1. 1

   अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विनः

   शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यशः

   aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ

   śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ

2. 2

   धृष्टिर्जयन्तो विजयः सिद्धार्थो अर्थसाधकः

   अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽभवत्

   dhṛṣṭirjayanto vijayaḥ siddhārtho arthasādhakaḥ

   aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat

3. 3

   ऋत्विजौ द्वावभिमतौ तस्यास्तामृषिसत्तमौ

   वसिष्ठो वामदेवश्च मन्त्रिणश्च तथापरे

   ṛtvijau dvāvabhimatau tasyāstāmṛṣisattamau

   vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare

4. 4

   श्रीमन्तश्च महात्मानः शास्त्रज्ञा दृढविक्रमाः

   कीर्तिमन्तः प्रणिहिता यथा वचनकारिणः

   śrīmantaśca mahātmānaḥ śāstrajñā dṛḍhavikramāḥ

   kīrtimantaḥ praṇihitā yathā vacanakāriṇaḥ

5. 5

   तेजःक्षमायशःप्राप्ताः स्मितपूर्वाभिभाषिणः

   क्रोधात्कामार्थहेतोर्वा न ब्रूयुरनृतं वचः

   tejaḥkṣamāyaśaḥprāptāḥ smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ

   krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ

6. 6

   तेषामविदितं किंचित्स्वेषु नास्ति परेषु वा

   क्रियमाणं कृतं वापि चारेणापि चिकीर्षितम्

   teṣāmaviditaṃ kiṃcitsveṣu nāsti pareṣu vā

   kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam

7. 7

   कुशला व्यवहारेषु सौहृदेषु परीक्षिताः

   प्राप्तकालं यथा दण्डं धारयेयुः सुतेष्वपि

   kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ

   prāptakālaṃ yathā daṇḍaṃ dhārayeyuḥ suteṣvapi

8. 8

   कोशसंग्रहणे युक्ता बलस्य च परिग्रहे

   अहितं चापि पुरुषं न विहिंस्युरदूषकम्

   kośasaṃgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe

   ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam

9. 9

   वीराश्च नियतोत्साहा राजशास्त्रमनुष्ठिताः

   शुचीनां रक्षितारश्च नित्यं विषयवासिनाम्

   vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ

   śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām

10. 10

    ब्रह्मक्षत्रमहिंसन्तस्ते कोशं समपूरयन्

    सुतीक्ष्णदण्डाः सम्प्रेक्ष्य पुरुषस्य बलाबलम्

    brahmakṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan

    sutīkṣṇadaṇḍāḥ samprekṣya puruṣasya balābalam

11. 11

    शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम्

    नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नरः क्वचित्

    śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām

    nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit

12. 12

    कश्चिन्न दुष्टस्तत्रासीत्परदाररतिर्नरः

    प्रशान्तं सर्वमेवासीद्राष्ट्रं पुरवरं च तत्

    kaścinna duṣṭastatrāsītparadāraratirnaraḥ

    praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat

13. 13

    सुवाससः सुवेशाश्च ते च सर्वे सुशीलिनः

    हितार्थं च नरेन्द्रस्य जाग्रतो नयचक्षुषा

    suvāsasaḥ suveśāśca te ca sarve suśīlinaḥ

    hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā

14. 14

    गुरौ गुणगृहीताश्च प्रख्याताश्च पराक्रमैः

    विदेशेष्वपि विज्ञाताः सर्वतो बुद्धिनिश्चयात्

    gurau guṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākramaiḥ

    videśeṣvapi vijñātāḥ sarvato buddhiniścayāt

15. 15

    ईदृशैस्तैरमात्यैस्तु राजा दशरथोऽनघः

    उपपन्नो गुणोपेतैरन्वशासद्वसुंधराम्

    īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ

    upapanno guṇopetairanvaśāsadvasuṃdharām

16. 16

    अवेक्षमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रञ्जयन्

    नाध्यगच्छद्विशिष्टं वा तुल्यं वा शत्रुमात्मनः

    avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan

    nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ

17. 17

    तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहितैर्निविष्टैर्वृतोऽनुरक्तैः कुशलैः समर्थैः

    स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्तस्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्कः

    tairmantribhirmantrahitairniviṣṭairvṛto'nuraktaiḥ kuśalaiḥ samarthaiḥ

    sa pārthivo dīptimavāpa yuktastejomayairgobhirivodito'rkaḥ