Sarga 66

27 shlokas

1. 1

   जनकस्य वचः श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः

   धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम्

   janakasya vacaḥ śrutvā viśvāmitro mahāmuniḥ

   dhanurdarśaya rāmāya iti hovāca pārthivam

2. 2

   ततः स राजा जनकः सचिवान्व्यादिदेश ह

   धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यविभूषितम्

   tataḥ sa rājā janakaḥ sacivānvyādideśa ha

   dhanurānīyatāṃ divyaṃ gandhamālyavibhūṣitam

3. 3

   जनकेन समादिष्टाः सचिवाः प्राविशन्पुरीम्

   तद्धनुः पुरतः कृत्वा निर्जग्मुः पार्थिवाज्ञया

   janakena samādiṣṭāḥ sacivāḥ prāviśanpurīm

   taddhanuḥ purataḥ kṛtvā nirjagmuḥ pārthivājñayā

4. 4

   नृणां शतानि पञ्चाशद्व्यायतानां महात्मनाम्

   मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथंचन

   nṛṇāṃ śatāni pañcāśadvyāyatānāṃ mahātmanām

   mañjūṣāmaṣṭacakrāṃ tāṃ samūhuste kathaṃcana

5. 5

   तामादाय तु मञ्जूषामायतीं यत्र तद्धनुः

   सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः

   tāmādāya tu mañjūṣāmāyatīṃ yatra taddhanuḥ

   suropamaṃ te janakamūcurnṛpatimantriṇaḥ

6. 6

   इदं धनुर्वरं राजन्पूजितं सर्वराजभिः

   मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदीच्छसि

   idaṃ dhanurvaraṃ rājanpūjitaṃ sarvarājabhiḥ

   mithilādhipa rājendra darśanīyaṃ yadīcchasi

7. 7

   तेषां नृपो वचः श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत

   विश्वामित्रं महात्मानं तौ चोभौ रामलक्ष्मणौ

   teṣāṃ nṛpo vacaḥ śrutvā kṛtāñjalirabhāṣata

   viśvāmitraṃ mahātmānaṃ tau cobhau rāmalakṣmaṇau

8. 8

   इदं धनुर्वरं ब्रह्मञ्जनकैरभिपूजितम्

   राजभिश्च महावीर्यैरशक्यं पूरितुं तदा

   idaṃ dhanurvaraṃ brahmañjanakairabhipūjitam

   rājabhiśca mahāvīryairaśakyaṃ pūrituṃ tadā

9. 9

   नैतत्सुरगणाः सर्वे नासुरा न च राक्षसाः

   गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिंनरमहोरगाः

   naitatsuragaṇāḥ sarve nāsurā na ca rākṣasāḥ

   gandharvayakṣapravarāḥ sakiṃnaramahoragāḥ

10. 10

    क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे

    आरोपणे समायोगे वेपने तोलनेऽपि वा

    kva gatirmānuṣāṇāṃ ca dhanuṣo'sya prapūraṇe

    āropaṇe samāyoge vepane tolane'pi vā

11. 11

    तदेतद्धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुंगव

    दर्शयैतन्महाभाग अनयो राजपुत्रयोः

    tadetaddhanuṣāṃ śreṣṭhamānītaṃ munipuṃgava

    darśayaitanmahābhāga anayo rājaputrayoḥ

12. 12

    विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा श्रुत्वा जनकभाषितम्

    वत्स राम धनुः पश्य इति राघवमब्रवीत्

    viśvāmitrastu dharmātmā śrutvā janakabhāṣitam

    vatsa rāma dhanuḥ paśya iti rāghavamabravīt

13. 13

    महर्षेर्वचनाद्रामो यत्र तिष्ठति तद्धनुः

    मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत्

    maharṣervacanādrāmo yatra tiṣṭhati taddhanuḥ

    mañjūṣāṃ tāmapāvṛtya dṛṣṭvā dhanurathābravīt

14. 14

    इदं धनुर्वरं ब्रह्मन्संस्पृशामीह पाणिना

    यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा

    idaṃ dhanurvaraṃ brahmansaṃspṛśāmīha pāṇinā

    yatnavāṃśca bhaviṣyāmi tolane pūraṇe'pi vā

15. 15

    बाढमित्येव तं राजा मुनिश्च समभाषत

    लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुनेः

    bāḍhamityeva taṃ rājā muniśca samabhāṣata

    līlayā sa dhanurmadhye jagrāha vacanānmuneḥ

16. 16

    पश्यतां नृसहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः

    आरोपयत्स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनुः

    paśyatāṃ nṛsahasrāṇāṃ bahūnāṃ raghunandanaḥ

    āropayatsa dharmātmā salīlamiva taddhanuḥ

17. 17

    आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयामास वीर्यवान्

    तद्बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः

    āropayitvā maurvīṃ ca pūrayāmāsa vīryavān

    tadbabhañja dhanurmadhye naraśreṣṭho mahāyaśāḥ

18. 18

    तस्य शब्दो महानासीन्निर्घातसमनिस्वनः

    भूमिकम्पश्च सुमहान्पर्वतस्येव दीर्यतः

    tasya śabdo mahānāsīnnirghātasamanisvanaḥ

    bhūmikampaśca sumahānparvatasyeva dīryataḥ

19. 19

    निपेतुश्च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः

    वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ

    nipetuśca narāḥ sarve tena śabdena mohitāḥ

    varjayitvā munivaraṃ rājānaṃ tau ca rāghavau

20. 20

    प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन्राजा विगतसाध्वसः

    उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम्

    pratyāśvaste jane tasminrājā vigatasādhvasaḥ

    uvāca prāñjalirvākyaṃ vākyajño munipuṃgavam

21. 21

    भगवन्दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः

    अत्यद्भुतमचिन्त्यं च अतर्कितमिदं मया

    bhagavandṛṣṭavīryo me rāmo daśarathātmajaḥ

    atyadbhutamacintyaṃ ca atarkitamidaṃ mayā

22. 22

    जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता

    सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम्

    janakānāṃ kule kīrtimāhariṣyati me sutā

    sītā bhartāramāsādya rāmaṃ daśarathātmajam

23. 23

    मम सत्या प्रतिज्ञा च वीर्यशुल्केति कौशिक

    सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता

    mama satyā pratijñā ca vīryaśulketi kauśika

    sītā prāṇairbahumatā deyā rāmāya me sutā

24. 24

    भवतोऽनुमते ब्रह्मञ्शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिणः

    मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथैः

    bhavato'numate brahmañśīghraṃ gacchantu mantriṇaḥ

    mama kauśika bhadraṃ te ayodhyāṃ tvaritā rathaiḥ

25. 25

    राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम

    प्रदानं वीर्यशुल्कायाः कथयन्तु च सर्वशः

    rājānaṃ praśritairvākyairānayantu puraṃ mama

    pradānaṃ vīryaśulkāyāḥ kathayantu ca sarvaśaḥ

26. 26

    मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै

    प्रीयमाणं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगाः

    muniguptau ca kākutsthau kathayantu nṛpāya vai

    prīyamāṇaṃ tu rājānamānayantu suśīghragāḥ

27. 27

    कौशिकश्च तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिणः

    अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनात्

    kauśikaśca tathetyāha rājā cābhāṣya mantriṇaḥ

    ayodhyāṃ preṣayāmāsa dharmātmā kṛtaśāsanāt