20 shlokas
- 1
ततः संतप्तहृदयः स्मरन्निग्रहमात्मनः
विनिःश्वस्य विनिःश्वस्य कृतवैरो महात्मना
tataḥ saṃtaptahṛdayaḥ smarannigrahamātmanaḥ
viniḥśvasya viniḥśvasya kṛtavairo mahātmanā
- 2
स दक्षिणां दिशं गत्वा महिष्या सह राघव
तताप परमं घोरं विश्वामित्रो महातपाः
फलमूलाशनो दान्तश्चचार परमं तपः
sa dakṣiṇāṃ diśaṃ gatvā mahiṣyā saha rāghava
tatāpa paramaṃ ghoraṃ viśvāmitro mahātapāḥ
phalamūlāśano dāntaścacāra paramaṃ tapaḥ
- 3
अथास्य जज्ञिरे पुत्राः सत्यधर्मपरायणाः
हविष्पन्दो मधुष्पन्दो दृढनेत्रो महारथः
athāsya jajñire putrāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ
haviṣpando madhuṣpando dṛḍhanetro mahārathaḥ
- 4
पूर्णे वर्षसहस्रे तु ब्रह्मा लोकपितामहः
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं तपोधनम्
pūrṇe varṣasahasre tu brahmā lokapitāmahaḥ
abravīnmadhuraṃ vākyaṃ viśvāmitraṃ tapodhanam
- 5
जिता राजर्षिलोकास्ते तपसा कुशिकात्मज
अनेन तपसा त्वां हि राजर्षिरिति विद्महे
jitā rājarṣilokāste tapasā kuśikātmaja
anena tapasā tvāṃ hi rājarṣiriti vidmahe
- 6
एवमुक्त्वा महातेजा जगाम सह दैवतैः
त्रिविष्टपं ब्रह्मलोकं लोकानां परमेश्वरः
evamuktvā mahātejā jagāma saha daivataiḥ
triviṣṭapaṃ brahmalokaṃ lokānāṃ parameśvaraḥ
- 7
विश्वामित्रोऽपि तच्छ्रुत्वा ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः
दुःखेन महताविष्टः समन्युरिदमब्रवीत्
viśvāmitro'pi tacchrutvā hriyā kiṃcidavāṅmukhaḥ
duḥkhena mahatāviṣṭaḥ samanyuridamabravīt
- 8
तपश्च सुमहत्तप्तं राजर्षिरिति मां विदुः
देवाः सर्षिगणाः सर्वे नास्ति मन्ये तपःफलम्
tapaśca sumahattaptaṃ rājarṣiriti māṃ viduḥ
devāḥ sarṣigaṇāḥ sarve nāsti manye tapaḥphalam
- 9
एवं निश्चित्य मनसा भूय एव महातपाः
तपश्चचार काकुत्स्थ परमं परमात्मवान्
evaṃ niścitya manasā bhūya eva mahātapāḥ
tapaścacāra kākutstha paramaṃ paramātmavān
- 10
एतस्मिन्नेव काले तु सत्यवादी जितेन्द्रियः
त्रिशङ्कुरिति विख्यात इक्ष्वाकुकुलनन्दनः
etasminneva kāle tu satyavādī jitendriyaḥ
triśaṅkuriti vikhyāta ikṣvākukulanandanaḥ
- 11
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना यजेयमिति राघव
गच्छेयं स्वशरीरेण देवानां परमां गतिम्
tasya buddhiḥ samutpannā yajeyamiti rāghava
gaccheyaṃ svaśarīreṇa devānāṃ paramāṃ gatim
- 12
स वसिष्ठं समाहूय कथयामास चिन्तितम्
अशक्यमिति चाप्युक्तो वसिष्ठेन महात्मना
sa vasiṣṭhaṃ samāhūya kathayāmāsa cintitam
aśakyamiti cāpyukto vasiṣṭhena mahātmanā
- 13
प्रत्याख्यातो वसिष्ठेन स ययौ दक्षिणां दिशम्
वसिष्ठा दीर्घतपसस्तपो यत्र हि तेपिरे
pratyākhyāto vasiṣṭhena sa yayau dakṣiṇāṃ diśam
vasiṣṭhā dīrghatapasastapo yatra hi tepire
- 14
त्रिशङ्कुः सुमहातेजाः शतं परमभास्वरम्
वसिष्ठपुत्रान्ददृशे तप्यमानान्यशस्विनः
triśaṅkuḥ sumahātejāḥ śataṃ paramabhāsvaram
vasiṣṭhaputrāndadṛśe tapyamānānyaśasvinaḥ
- 15
सोऽभिगम्य महात्मनः सर्वानेव गुरोः सुतान्
अभिवाद्यानुपूर्व्येण ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः
अब्रवीत्सुमहातेजाः सर्वानेव कृताञ्जलिः
so'bhigamya mahātmanaḥ sarvāneva guroḥ sutān
abhivādyānupūrvyeṇa hriyā kiṃcidavāṅmukhaḥ
abravītsumahātejāḥ sarvāneva kṛtāñjaliḥ
- 16
शरणं वः प्रपद्येऽहं शरण्याञ्शरणागतः
प्रत्याख्यातोऽस्मि भद्रं वो वसिष्ठेन महात्मना
śaraṇaṃ vaḥ prapadye'haṃ śaraṇyāñśaraṇāgataḥ
pratyākhyāto'smi bhadraṃ vo vasiṣṭhena mahātmanā
- 17
यष्टुकामो महायज्ञं तदनुज्ञातुमर्हथ
गुरुपुत्रानहं सर्वान्नमस्कृत्य प्रसादये
yaṣṭukāmo mahāyajñaṃ tadanujñātumarhatha
guruputrānahaṃ sarvānnamaskṛtya prasādaye
- 18
शिरसा प्रणतो याचे ब्राह्मणांस्तपसि स्थितान्
ते मां भवन्तः सिद्ध्यर्थं याजयन्तु समाहिताः
सशरीरो यथाहं हि देवलोकमवाप्नुयाम्
śirasā praṇato yāce brāhmaṇāṃstapasi sthitān
te māṃ bhavantaḥ siddhyarthaṃ yājayantu samāhitāḥ
saśarīro yathāhaṃ hi devalokamavāpnuyām
- 19
प्रत्याख्यातो वसिष्ठेन गतिमन्यां तपोधनाः
गुरुपुत्रानृते सर्वान्नाहं पश्यामि काञ्चन
pratyākhyāto vasiṣṭhena gatimanyāṃ tapodhanāḥ
guruputrānṛte sarvānnāhaṃ paśyāmi kāñcana
- 20
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां पुरोधाः परमा गतिः
तस्मादनन्तरं सर्वे भवन्तो दैवतं मम
ikṣvākūṇāṃ hi sarveṣāṃ purodhāḥ paramā gatiḥ
tasmādanantaraṃ sarve bhavanto daivataṃ mama