Sarga 65

27 shlokas

1. 1

   ततः प्रभाते विमले कृतकर्मा नराधिपः

   विश्वामित्रं महात्मानमाजुहाव सराघवम्

   tataḥ prabhāte vimale kṛtakarmā narādhipaḥ

   viśvāmitraṃ mahātmānamājuhāva sarāghavam

2. 2

   तमर्चयित्वा धर्मात्मा शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

   राघवौ च महात्मानौ तदा वाक्यमुवाच ह

   tamarcayitvā dharmātmā śāstradṛṣṭena karmaṇā

   rāghavau ca mahātmānau tadā vākyamuvāca ha

3. 3

   भगवन्स्वागतं तेऽस्तु किं करोमि तवानघ

   भवानाज्ञापयतु मामाज्ञाप्यो भवता ह्यहम्

   bhagavansvāgataṃ te'stu kiṃ karomi tavānagha

   bhavānājñāpayatu māmājñāpyo bhavatā hyaham

4. 4

   एवमुक्तः स धर्मात्मा जनकेन महात्मना

   प्रत्युवाच मुनिर्वीरं वाक्यं वाक्यविशारदः

   evamuktaḥ sa dharmātmā janakena mahātmanā

   pratyuvāca munirvīraṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ

5. 5

   पुत्रौ दशरथस्येमौ क्षत्रियौ लोकविश्रुतौ

   द्रष्टुकामौ धनुः श्रेष्ठं यदेतत्त्वयि तिष्ठति

   putrau daśarathasyemau kṣatriyau lokaviśrutau

   draṣṭukāmau dhanuḥ śreṣṭhaṃ yadetattvayi tiṣṭhati

6. 6

   एतद्दर्शय भद्रं ते कृतकामौ नृपात्मजौ

   दर्शनादस्य धनुषो यथेष्टं प्रतियास्यतः

   etaddarśaya bhadraṃ te kṛtakāmau nṛpātmajau

   darśanādasya dhanuṣo yatheṣṭaṃ pratiyāsyataḥ

7. 7

   एवमुक्तस्तु जनकः प्रत्युवाच महामुनिम्

   श्रूयतामस्य धनुषो यदर्थमिह तिष्ठति

   evamuktastu janakaḥ pratyuvāca mahāmunim

   śrūyatāmasya dhanuṣo yadarthamiha tiṣṭhati

8. 8

   देवरात इति ख्यातो निमेः षष्ठो महीपतिः

   न्यासोऽयं तस्य भगवन्हस्ते दत्तो महात्मना

   devarāta iti khyāto nimeḥ ṣaṣṭho mahīpatiḥ

   nyāso'yaṃ tasya bhagavanhaste datto mahātmanā

9. 9

   दक्षयज्ञवधे पूर्वं धनुरायम्य वीर्यवान्

   रुद्रस्तु त्रिदशान्रोषात्सलीलमिदमब्रवीत्

   dakṣayajñavadhe pūrvaṃ dhanurāyamya vīryavān

   rudrastu tridaśānroṣātsalīlamidamabravīt

10. 10

    यस्माद्भागार्थिनो भागान्नाकल्पयत मे सुराः

    वराङ्गानि महार्हाणि धनुषा शातयामि वः

    yasmādbhāgārthino bhāgānnākalpayata me surāḥ

    varāṅgāni mahārhāṇi dhanuṣā śātayāmi vaḥ

11. 11

    ततो विमनसः सर्वे देवा वै मुनिपुंगव

    प्रसादयन्ति देवेशं तेषां प्रीतोऽभवद्भवः

    tato vimanasaḥ sarve devā vai munipuṃgava

    prasādayanti deveśaṃ teṣāṃ prīto'bhavadbhavaḥ

12. 12

    प्रीतियुक्तः स सर्वेषां ददौ तेषां महात्मनाम्

    prītiyuktaḥ sa sarveṣāṃ dadau teṣāṃ mahātmanām

13. 13

    तदेतद्देवदेवस्य धनूरत्नं महात्मनः

    न्यासभूतं तदा न्यस्तमस्माकं पूर्वके विभो

    tadetaddevadevasya dhanūratnaṃ mahātmanaḥ

    nyāsabhūtaṃ tadā nyastamasmākaṃ pūrvake vibho

14. 14

    अथ मे कृषतः क्षेत्रं लाङ्गलादुत्थिता मम

    क्षेत्रं शोधयता लब्ध्वा नाम्ना सीतेति विश्रुता

    atha me kṛṣataḥ kṣetraṃ lāṅgalādutthitā mama

    kṣetraṃ śodhayatā labdhvā nāmnā sīteti viśrutā

15. 15

    भूतलादुत्थिता सा तु व्यवर्धत ममात्मजा

    वीर्यशुल्केति मे कन्या स्थापितेयमयोनिजा

    bhūtalādutthitā sā tu vyavardhata mamātmajā

    vīryaśulketi me kanyā sthāpiteyamayonijā

16. 16

    भूतलादुत्थितां तां तु वर्धमानां ममात्मजाम्

    वरयामासुरागम्य राजानो मुनिपुंगव

    bhūtalādutthitāṃ tāṃ tu vardhamānāṃ mamātmajām

    varayāmāsurāgamya rājāno munipuṃgava

17. 17

    तेषां वरयतां कन्यां सर्वेषां पृथिवीक्षिताम्

    वीर्यशुल्केति भगवन्न ददामि सुतामहम्

    teṣāṃ varayatāṃ kanyāṃ sarveṣāṃ pṛthivīkṣitām

    vīryaśulketi bhagavanna dadāmi sutāmaham

18. 18

    ततः सर्वे नृपतयः समेत्य मुनिपुंगव

    मिथिलामभ्युपागम्य वीर्यं जिज्ञासवस्तदा

    tataḥ sarve nṛpatayaḥ sametya munipuṃgava

    mithilāmabhyupāgamya vīryaṃ jijñāsavastadā

19. 19

    तेषां जिज्ञासमानानां वीर्यं धनुरुपाहृतम्

    न शेकुर्ग्रहणे तस्य धनुषस्तोलनेऽपि वा

    teṣāṃ jijñāsamānānāṃ vīryaṃ dhanurupāhṛtam

    na śekurgrahaṇe tasya dhanuṣastolane'pi vā

20. 20

    तेषां वीर्यवतां वीर्यमल्पं ज्ञात्वा महामुने

    प्रत्याख्याता नृपतयस्तन्निबोध तपोधन

    teṣāṃ vīryavatāṃ vīryamalpaṃ jñātvā mahāmune

    pratyākhyātā nṛpatayastannibodha tapodhana

21. 21

    ततः परमकोपेन राजानो मुनिपुंगव

    अरुन्धन्मिथिलां सर्वे वीर्यसंदेहमागताः

    tataḥ paramakopena rājāno munipuṃgava

    arundhanmithilāṃ sarve vīryasaṃdehamāgatāḥ

22. 22

    आत्मानमवधूतं ते विज्ञाय मुनिपुंगव

    रोषेण महताविष्टाः पीडयन्मिथिलां पुरीम्

    ātmānamavadhūtaṃ te vijñāya munipuṃgava

    roṣeṇa mahatāviṣṭāḥ pīḍayanmithilāṃ purīm

23. 23

    ततः संवत्सरे पूर्णे क्षयं यातानि सर्वशः

    साधनानि मुनिश्रेष्ठ ततोऽहं भृशदुःखितः

    tataḥ saṃvatsare pūrṇe kṣayaṃ yātāni sarvaśaḥ

    sādhanāni muniśreṣṭha tato'haṃ bhṛśaduḥkhitaḥ

24. 24

    ततो देवगणान्सर्वांस्तपसाहं प्रसादयम्

    ददुश्च परमप्रीताश्चतुरङ्गबलं सुराः

    tato devagaṇānsarvāṃstapasāhaṃ prasādayam

    daduśca paramaprītāścaturaṅgabalaṃ surāḥ

25. 25

    ततो भग्ना नृपतयो हन्यमाना दिशो ययुः

    अवीर्या वीर्यसंदिग्धाः सामात्याः पापकारिणः

    tato bhagnā nṛpatayo hanyamānā diśo yayuḥ

    avīryā vīryasaṃdigdhāḥ sāmātyāḥ pāpakāriṇaḥ

26. 26

    तदेतन्मुनिशार्दूल धनुः परमभास्वरम्

    रामलक्ष्मणयोश्चापि दर्शयिष्यामि सुव्रत

    tadetanmuniśārdūla dhanuḥ paramabhāsvaram

    rāmalakṣmaṇayoścāpi darśayiṣyāmi suvrata

27. 27

    यद्यस्य धनुषो रामः कुर्यादारोपणं मुने

    सुतामयोनिजां सीतां दद्यां दाशरथेरहम्

    yadyasya dhanuṣo rāmaḥ kuryādāropaṇaṃ mune

    sutāmayonijāṃ sītāṃ dadyāṃ dāśaratheraham