21 shlokas
- 1
ततः काले बहुतिथे कस्मिंश्चित्सुमनोहरे
वसन्ते समनुप्राप्ते राज्ञो यष्टुं मनोऽभवत्
tataḥ kāle bahutithe kasmiṃścitsumanohare
vasante samanuprāpte rājño yaṣṭuṃ mano'bhavat
- 2
ततः प्रसाद्य शिरसा तं विप्रं देववर्णिनम्
यज्ञाय वरयामास संतानार्थं कुलस्य वै
tataḥ prasādya śirasā taṃ vipraṃ devavarṇinam
yajñāya varayāmāsa saṃtānārthaṃ kulasya vai
- 3
तथेति च स राजानमुवाच च सुसत्कृतः
सम्भाराः संभ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम्
tatheti ca sa rājānamuvāca ca susatkṛtaḥ
sambhārāḥ saṃbhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām
- 4
ततो राजाब्रवीद्वाक्यं सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम्
सुमन्त्रावाहय क्षिप्रमृत्विजो ब्रह्मवादिनः
tato rājābravīdvākyaṃ sumantraṃ mantrisattamam
sumantrāvāhaya kṣipramṛtvijo brahmavādinaḥ
- 5
ततः सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः
समानयत्स तान्विप्रान्समस्तान्वेदपारगान्
tataḥ sumantrastvaritaṃ gatvā tvaritavikramaḥ
samānayatsa tānviprānsamastānvedapāragān
- 6
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम्
पुरोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये द्विजसत्तमाः
suyajñaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kāśyapam
purohitaṃ vasiṣṭhaṃ ca ye cānye dvijasattamāḥ
- 7
तान्पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा
इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत्
tānpūjayitvā dharmātmā rājā daśarathastadā
idaṃ dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃ vacanamabravīt
- 8
मम लालप्यमानस्य पुत्रार्थं नास्ति वै सुखम्
तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम
mama lālapyamānasya putrārthaṃ nāsti vai sukham
tadarthaṃ hayamedhena yakṣyāmīti matirmama
- 9
तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा
ऋषिपुत्रप्रभावेन कामान्प्राप्स्यामि चाप्यहम्
tadahaṃ yaṣṭumicchāmi śāstradṛṣṭena karmaṇā
ṛṣiputraprabhāvena kāmānprāpsyāmi cāpyaham
- 10
ततः साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन्
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखाच्च्युतम्
tataḥ sādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan
vasiṣṭhapramukhāḥ sarve pārthivasya mukhāccyutam
- 11
ऋश्यशृङ्गपुरोगाश्च प्रत्यूचुर्नृपतिं तदा
सम्भाराः संभ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम्
ṛśyaśṛṅgapurogāśca pratyūcurnṛpatiṃ tadā
sambhārāḥ saṃbhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām
- 12
सर्वथा प्राप्यसे पुत्रांश्चतुरोऽमितविक्रमान्
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता
sarvathā prāpyase putrāṃścaturo'mitavikramān
yasya te dhārmikī buddhiriyaṃ putrārthamāgatā
- 13
ततः प्रीतोऽभवद्राजा श्रुत्वा तद्द्विजभाषितम्
अमात्यांश्चाब्रवीद्राजा हर्षेणेदं शुभाक्षरम्
tataḥ prīto'bhavadrājā śrutvā taddvijabhāṣitam
amātyāṃścābravīdrājā harṣeṇedaṃ śubhākṣaram
- 14
गुरूणां वचनाच्छीघ्रं सम्भाराः संभ्रियन्तु मे
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वः सोपाध्यायो विमुच्यताम्
gurūṇāṃ vacanācchīghraṃ sambhārāḥ saṃbhriyantu me
samarthādhiṣṭhitaścāśvaḥ sopādhyāyo vimucyatām
- 15
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम्
शान्तयश्चाभिवर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि
sarayvāścottare tīre yajñabhūmirvidhīyatām
śāntayaścābhivardhantāṃ yathākalpaṃ yathāvidhi
- 16
शक्यः कर्तुमयं यज्ञः सर्वेणापि महीक्षिता
नापराधो भवेत्कष्टो यद्यस्मिन्क्रतुसत्तमे
śakyaḥ kartumayaṃ yajñaḥ sarveṇāpi mahīkṣitā
nāparādho bhavetkaṣṭo yadyasminkratusattame
- 17
छिद्रं हि मृगयन्तेऽत्र विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः
विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति
chidraṃ hi mṛgayante'tra vidvāṃso brahmarākṣasāḥ
vidhihīnasya yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati
- 18
तद्यथाविधि पूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते
तथाविधानं क्रियतां समर्थाः करणेष्विह
tadyathāvidhi pūrvaṃ me kratureṣa samāpyate
tathāvidhānaṃ kriyatāṃ samarthāḥ karaṇeṣviha
- 19
तथेति च ततः सर्वे मन्त्रिणः प्रत्यपूजयन्
पार्थिवेन्द्रस्य तद्वाक्यं यथाज्ञप्तमकुर्वत
tatheti ca tataḥ sarve mantriṇaḥ pratyapūjayan
pārthivendrasya tadvākyaṃ yathājñaptamakurvata
- 20
ततो द्विजास्ते धर्मज्ञमस्तुवन्पार्थिवर्षभम्
अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम्
tato dvijāste dharmajñamastuvanpārthivarṣabham
anujñātāstataḥ sarve punarjagmuryathāgatam
- 21
गतानां तु द्विजातीनां मन्त्रिणस्तान्नराधिपः
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महाद्युतिः
gatānāṃ tu dvijātīnāṃ mantriṇastānnarādhipaḥ
visarjayitvā svaṃ veśma praviveśa mahādyutiḥ