29 shlokas
- 1
भूय एव च राजेन्द्र शृणु मे वचनं हितम्
यथा स देवप्रवरः कथायामेवमब्रवीत्
bhūya eva ca rājendra śṛṇu me vacanaṃ hitam
yathā sa devapravaraḥ kathāyāmevamabravīt
- 2
इक्ष्वाकूणां कुले जातो भविष्यति सुधार्मिकः
राजा दशरथो नाम्ना श्रीमान्सत्यप्रतिश्रवः
ikṣvākūṇāṃ kule jāto bhaviṣyati sudhārmikaḥ
rājā daśaratho nāmnā śrīmānsatyapratiśravaḥ
- 3
अङ्गराजेन सख्यं च तस्य राज्ञो भविष्यति
कन्या चास्य महाभागा शान्ता नाम भविष्यति
aṅgarājena sakhyaṃ ca tasya rājño bhaviṣyati
kanyā cāsya mahābhāgā śāntā nāma bhaviṣyati
- 4
पुत्रस्त्वङ्गस्य राज्ञस्तु लोमपाद इति श्रुतः
तं स राजा दशरथो गमिष्यति महायशाः
putrastvaṅgasya rājñastu lomapāda iti śrutaḥ
taṃ sa rājā daśaratho gamiṣyati mahāyaśāḥ
- 5
अनपत्योऽस्मि धर्मात्मञ्शान्ताभर्ता मम क्रतुम्
आहरेत त्वयाज्ञप्तः संतानार्थं कुलस्य च
anapatyo'smi dharmātmañśāntābhartā mama kratum
āhareta tvayājñaptaḥ saṃtānārthaṃ kulasya ca
- 6
श्रुत्वा राज्ञोऽथ तद्वाक्यं मनसा स विचिन्त्य च
प्रदास्यते पुत्रवन्तं शान्ताभर्तारमात्मवान्
śrutvā rājño'tha tadvākyaṃ manasā sa vicintya ca
pradāsyate putravantaṃ śāntābhartāramātmavān
- 7
प्रतिगृह्य च तं विप्रं स राजा विगतज्वरः
आहरिष्यति तं यज्ञं प्रहृष्टेनान्तरात्मना
pratigṛhya ca taṃ vipraṃ sa rājā vigatajvaraḥ
āhariṣyati taṃ yajñaṃ prahṛṣṭenāntarātmanā
- 8
तं च राजा दशरथो यष्टुकामः कृताञ्जलिः
ऋश्यशृङ्गं द्विजश्रेष्ठं वरयिष्यति धर्मवित्
taṃ ca rājā daśaratho yaṣṭukāmaḥ kṛtāñjaliḥ
ṛśyaśṛṅgaṃ dvijaśreṣṭhaṃ varayiṣyati dharmavit
- 9
यज्ञार्थं प्रसवार्थं च स्वर्गार्थं च नरेश्वरः
लभते च स तं कामं द्विजमुख्याद्विशांपतिः
yajñārthaṃ prasavārthaṃ ca svargārthaṃ ca nareśvaraḥ
labhate ca sa taṃ kāmaṃ dvijamukhyādviśāṃpatiḥ
- 10
पुत्राश्चास्य भविष्यन्ति चत्वारोऽमितविक्रमाः
वंशप्रतिष्ठानकराः सर्वलोकेषु विश्रुताः
putrāścāsya bhaviṣyanti catvāro'mitavikramāḥ
vaṃśapratiṣṭhānakarāḥ sarvalokeṣu viśrutāḥ
- 11
एवं स देवप्रवरः पूर्वं कथितवान्कथाम्
सनत्कुमारो भगवान्पुरा देवयुगे प्रभुः
evaṃ sa devapravaraḥ pūrvaṃ kathitavānkathām
sanatkumāro bhagavānpurā devayuge prabhuḥ
- 12
स त्वं पुरुषशार्दूल तमानय सुसत्कृतम्
स्वयमेव महाराज गत्वा सबलवाहनः
sa tvaṃ puruṣaśārdūla tamānaya susatkṛtam
svayameva mahārāja gatvā sabalavāhanaḥ
- 13
अनुमान्य वसिष्ठं च सूतवाक्यं निशम्य च
सान्तःपुरः सहामात्यः प्रययौ यत्र स द्विजः
anumānya vasiṣṭhaṃ ca sūtavākyaṃ niśamya ca
sāntaḥpuraḥ sahāmātyaḥ prayayau yatra sa dvijaḥ
- 14
वनानि सरितश्चैव व्यतिक्रम्य शनैः शनैः
अभिचक्राम तं देशं यत्र वै मुनिपुंगवः
vanāni saritaścaiva vyatikramya śanaiḥ śanaiḥ
abhicakrāma taṃ deśaṃ yatra vai munipuṃgavaḥ
- 15
आसाद्य तं द्विजश्रेष्ठं लोमपादसमीपगम्
ऋषिपुत्रं ददर्शादौ दीप्यमानमिवानलम्
āsādya taṃ dvijaśreṣṭhaṃ lomapādasamīpagam
ṛṣiputraṃ dadarśādau dīpyamānamivānalam
- 16
ततो राजा यथान्यायं पूजां चक्रे विशेषतः
सखित्वात्तस्य वै राज्ञः प्रहृष्टेनान्तरात्मना
tato rājā yathānyāyaṃ pūjāṃ cakre viśeṣataḥ
sakhitvāttasya vai rājñaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā
- 17
लोमपादेन चाख्यातमृषिपुत्राय धीमते
सख्यं सम्बन्धकं चैव तदा तं प्रत्यपूजयत्
lomapādena cākhyātamṛṣiputrāya dhīmate
sakhyaṃ sambandhakaṃ caiva tadā taṃ pratyapūjayat
- 18
एवं सुसत्कृतस्तेन सहोषित्वा नरर्षभः
सप्ताष्टदिवसान्राजा राजानमिदमब्रवीत्
evaṃ susatkṛtastena sahoṣitvā nararṣabhaḥ
saptāṣṭadivasānrājā rājānamidamabravīt
- 19
शान्ता तव सुता राजन्सह भर्त्रा विशांपते
मदीयं नगरं यातु कार्यं हि महदुद्यतम्
śāntā tava sutā rājansaha bhartrā viśāṃpate
madīyaṃ nagaraṃ yātu kāryaṃ hi mahadudyatam
- 20
तथेति राजा संश्रुत्य गमनं तस्य धीमतः
उवाच वचनं विप्रं गच्छ त्वं सह भार्यया
tatheti rājā saṃśrutya gamanaṃ tasya dhīmataḥ
uvāca vacanaṃ vipraṃ gaccha tvaṃ saha bhāryayā
- 21
ऋषिपुत्रः प्रतिश्रुत्य तथेत्याह नृपं तदा
स नृपेणाभ्यनुज्ञातः प्रययौ सह भार्यया
ṛṣiputraḥ pratiśrutya tathetyāha nṛpaṃ tadā
sa nṛpeṇābhyanujñātaḥ prayayau saha bhāryayā
- 22
तावन्योन्याञ्जलिं कृत्वा स्नेहात्संश्लिष्य चोरसा
ननन्दतुर्दशरथो लोमपादश्च वीर्यवान्
tāvanyonyāñjaliṃ kṛtvā snehātsaṃśliṣya corasā
nanandaturdaśaratho lomapādaśca vīryavān
- 23
ततः सुहृदमापृच्छ्य प्रस्थितो रघुनन्दनः
पौरेभ्यः प्रेषयामास दूतान्वै शीघ्रगामिनः
क्रियतां नगरं सर्वं क्षिप्रमेव स्वलंकृतम्
tataḥ suhṛdamāpṛcchya prasthito raghunandanaḥ
paurebhyaḥ preṣayāmāsa dūtānvai śīghragāminaḥ
kriyatāṃ nagaraṃ sarvaṃ kṣiprameva svalaṃkṛtam
- 24
ततः प्रहृष्टाः पौरास्ते श्रुत्वा राजानमागतम्
तथा प्रचक्रुस्तत्सर्वं राज्ञा यत्प्रेषितं तदा
tataḥ prahṛṣṭāḥ paurāste śrutvā rājānamāgatam
tathā pracakrustatsarvaṃ rājñā yatpreṣitaṃ tadā
- 25
ततः स्वलंकृतं राजा नगरं प्रविवेश ह
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैः पुरस्कृत्य द्विजर्षभम्
tataḥ svalaṃkṛtaṃ rājā nagaraṃ praviveśa ha
śaṅkhadundubhinirghoṣaiḥ puraskṛtya dvijarṣabham
- 26
ततः प्रमुदिताः सर्वे दृष्ट्वा तं नागरा द्विजम्
प्रवेश्यमानं सत्कृत्य नरेन्द्रेणेन्द्रकर्मणा
tataḥ pramuditāḥ sarve dṛṣṭvā taṃ nāgarā dvijam
praveśyamānaṃ satkṛtya narendreṇendrakarmaṇā
- 27
अन्तःपुरं प्रवेश्यैनं पूजां कृत्वा तु शास्त्रतः
कृतकृत्यं तदात्मानं मेने तस्योपवाहनात्
antaḥpuraṃ praveśyainaṃ pūjāṃ kṛtvā tu śāstrataḥ
kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ mene tasyopavāhanāt
- 28
अन्तःपुराणि सर्वाणि शान्तां दृष्ट्वा तथागताम्
सह भर्त्रा विशालाक्षीं प्रीत्यानन्दमुपागमन्
antaḥpurāṇi sarvāṇi śāntāṃ dṛṣṭvā tathāgatām
saha bhartrā viśālākṣīṃ prītyānandamupāgaman
- 29
पूज्यमाना च ताभिः सा राज्ञा चैव विशेषतः
उवास तत्र सुखिता कंचित्कालं सह द्विजा
pūjyamānā ca tābhiḥ sā rājñā caiva viśeṣataḥ
uvāsa tatra sukhitā kaṃcitkālaṃ saha dvijā