19 shlokas
- 1
अथ तस्याप्रमेयस्य मुनेर्वचनमुत्तमम्
श्रुत्वा पुरुषशार्दूलः प्रत्युवाच शुभां गिरम्
atha tasyāprameyasya munervacanamuttamam
śrutvā puruṣaśārdūlaḥ pratyuvāca śubhāṃ giram
- 2
अल्पवीर्या यदा यक्षाः श्रूयन्ते मुनिपुंगव
कथं नागसहस्रस्य धारयत्यबला बलम्
alpavīryā yadā yakṣāḥ śrūyante munipuṃgava
kathaṃ nāgasahasrasya dhārayatyabalā balam
- 3
विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं शृणु येन बलोत्तरा
वरदानकृतं वीर्यं धारयत्यबला बलम्
viśvāmitro'bravīdvākyaṃ śṛṇu yena balottarā
varadānakṛtaṃ vīryaṃ dhārayatyabalā balam
- 4
पूर्वमासीन्महायक्षः सुकेतुर्नाम वीर्यवान्
अनपत्यः शुभाचारः स च तेपे महत्तपः
pūrvamāsīnmahāyakṣaḥ suketurnāma vīryavān
anapatyaḥ śubhācāraḥ sa ca tepe mahattapaḥ
- 5
पितामहस्तु सुप्रीतस्तस्य यक्षपतेस्तदा
कन्यारत्नं ददौ राम ताटकां नाम नामतः
pitāmahastu suprītastasya yakṣapatestadā
kanyāratnaṃ dadau rāma tāṭakāṃ nāma nāmataḥ
- 6
ददौ नागसहस्रस्य बलं चास्याः पितामहः
न त्वेव पुत्रं यक्षाय ददौ ब्रह्मा महायशाः
dadau nāgasahasrasya balaṃ cāsyāḥ pitāmahaḥ
na tveva putraṃ yakṣāya dadau brahmā mahāyaśāḥ
- 7
तां तु जातां विवर्धन्तीं रूपयौवनशालिनीम्
जम्भपुत्राय सुन्दाय ददौ भार्यां यशस्विनीम्
tāṃ tu jātāṃ vivardhantīṃ rūpayauvanaśālinīm
jambhaputrāya sundāya dadau bhāryāṃ yaśasvinīm
- 8
कस्यचित्त्वथ कालस्य यक्षी पुत्रं व्यजायत
मारीचं नाम दुर्धर्षं यः शापाद्राक्षसोऽभवत्
kasyacittvatha kālasya yakṣī putraṃ vyajāyata
mārīcaṃ nāma durdharṣaṃ yaḥ śāpādrākṣaso'bhavat
- 9
सुन्दे तु निहते राम अगस्त्यमृषिसत्तमम्
ताटका सह पुत्रेण प्रधर्षयितुमिच्छति
sunde tu nihate rāma agastyamṛṣisattamam
tāṭakā saha putreṇa pradharṣayitumicchati
- 10
राक्षसत्वं भजस्वेति मारीचं व्याजहार सः
अगस्त्यः परमक्रुद्धस्ताटकामपि शप्तवान्
rākṣasatvaṃ bhajasveti mārīcaṃ vyājahāra saḥ
agastyaḥ paramakruddhastāṭakāmapi śaptavān
- 11
पुरुषादी महायक्षी विरूपा विकृतानना
इदं रूपमपहाय दारुणं रूपमस्तु ते
puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛtānanā
idaṃ rūpamapahāya dāruṇaṃ rūpamastu te
- 12
सैषा शापकृतामर्षा ताटका क्रोधमूर्छिता
देशमुत्सादयत्येनमगस्त्यचरितं शुभम्
saiṣā śāpakṛtāmarṣā tāṭakā krodhamūrchitā
deśamutsādayatyenamagastyacaritaṃ śubham
- 13
एनां राघव दुर्वृत्तां यक्षीं परमदारुणाम्
गोब्राह्मणहितार्थाय जहि दुष्टपराक्रमाम्
enāṃ rāghava durvṛttāṃ yakṣīṃ paramadāruṇām
gobrāhmaṇahitārthāya jahi duṣṭaparākramām
- 14
न ह्येनां शापसंसृष्टां कश्चिदुत्सहते पुमान्
निहन्तुं त्रिषु लोकेषु त्वामृते रघुनन्दन
na hyenāṃ śāpasaṃsṛṣṭāṃ kaścidutsahate pumān
nihantuṃ triṣu lokeṣu tvāmṛte raghunandana
- 15
न हि ते स्त्रीवधकृते घृणा कार्या नरोत्तम
चातुर्वर्ण्यहितार्थाय कर्तव्यं राजसूनुना
na hi te strīvadhakṛte ghṛṇā kāryā narottama
cāturvarṇyahitārthāya kartavyaṃ rājasūnunā
- 16
राज्यभारनियुक्तानामेष धर्मः सनातनः
अधर्म्यां जहि काकुत्स्थ धर्मो ह्यस्या न विद्यते
rājyabhāraniyuktānāmeṣa dharmaḥ sanātanaḥ
adharmyāṃ jahi kākutstha dharmo hyasyā na vidyate
- 17
श्रूयते हि पुरा शक्रो विरोचनसुतां नृप
पृथिवीं हन्तुमिच्छन्तीं मन्थरामभ्यसूदयत्
śrūyate hi purā śakro virocanasutāṃ nṛpa
pṛthivīṃ hantumicchantīṃ mantharāmabhyasūdayat
- 18
विष्णुना च पुरा राम भृगुपत्नी दृढव्रता
अनिन्द्रं लोकमिच्छन्ती काव्यमाता निषूदिता
viṣṇunā ca purā rāma bhṛgupatnī dṛḍhavratā
anindraṃ lokamicchantī kāvyamātā niṣūditā
- 19
एतैश्चान्यैश्च बहुभी राजपुत्रमहात्मभिः
अधर्मनिरता नार्यो हताः पुरुषसत्तमैः
etaiścānyaiśca bahubhī rājaputramahātmabhiḥ
adharmaniratā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ