Sarga 21

19 shlokas

1. 1

   तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथः सुतम्

   प्रहृष्टवदनो राममाजुहाव सलक्ष्मणम्

   tathā vasiṣṭhe bruvati rājā daśarathaḥ sutam

   prahṛṣṭavadano rāmamājuhāva salakṣmaṇam

2. 2

   कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च

   पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम्

   kṛtasvastyayanaṃ mātrā pitrā daśarathena ca

   purodhasā vasiṣṭhena maṅgalairabhimantritam

3. 3

   स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरथः प्रियम्

   ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना

   sa putraṃ mūrdhnyupāghrāya rājā daśarathaḥ priyam

   dadau kuśikaputrāya suprītenāntarātmanā

4. 4

   ततो वायुः सुखस्पर्शो विरजस्को ववौ तदा

   विश्वामित्रगतं रामं दृष्ट्वा राजीवलोचनम्

   tato vāyuḥ sukhasparśo virajasko vavau tadā

   viśvāmitragataṃ rāmaṃ dṛṣṭvā rājīvalocanam

5. 5

   पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनः

   शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः प्रयाते तु महात्मनि

   puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaḥ

   śaṅkhadundubhinirghoṣaḥ prayāte tu mahātmani

6. 6

   विश्वामित्रो ययावग्रे ततो रामो महायशाः

   काकपक्षधरो धन्वी तं च सौमित्रिरन्वगात्

   viśvāmitro yayāvagre tato rāmo mahāyaśāḥ

   kākapakṣadharo dhanvī taṃ ca saumitriranvagāt

7. 7

   कलापिनौ धनुष्पाणी शोभयानौ दिशो दश

   विश्वामित्रं महात्मानं त्रिशीर्षाविव पन्नगौ

   अनुजग्मतुरक्षुद्रौ पितामहमिवाश्विनौ

   kalāpinau dhanuṣpāṇī śobhayānau diśo daśa

   viśvāmitraṃ mahātmānaṃ triśīrṣāviva pannagau

   anujagmaturakṣudrau pitāmahamivāśvinau

8. 8

   बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती

   स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी

   baddhagodhāṅgulitrāṇau khaḍgavantau mahādyutī

   sthāṇuṃ devamivācintyaṃ kumārāviva pāvakī

9. 9

   अध्यर्धयोजनं गत्वा सरय्वा दक्षिणे तटे

   रामेति मधुरां वाणीं विश्वामित्रोऽभ्यभाषत

   adhyardhayojanaṃ gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe

   rāmeti madhurāṃ vāṇīṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata

10. 10

    गृहाण वत्स सलिलं मा भूत्कालस्य पर्ययः

    मन्त्रग्रामं गृहाण त्वं बलामतिबलां तथा

    gṛhāṇa vatsa salilaṃ mā bhūtkālasya paryayaḥ

    mantragrāmaṃ gṛhāṇa tvaṃ balāmatibalāṃ tathā

11. 11

    न श्रमो न ज्वरो वा ते न रूपस्य विपर्ययः

    न च सुप्तं प्रमत्तं वा धर्षयिष्यन्ति नैरृताः

    na śramo na jvaro vā te na rūpasya viparyayaḥ

    na ca suptaṃ pramattaṃ vā dharṣayiṣyanti nairṛtāḥ

12. 12

    न बाह्वोः सदृशो वीर्ये पृथिव्यामस्ति कश्चन

    त्रिषु लोकेषु वा राम न भवेत्सदृशस्तव

    na bāhvoḥ sadṛśo vīrye pṛthivyāmasti kaścana

    triṣu lokeṣu vā rāma na bhavetsadṛśastava

13. 13

    न सौभाग्ये न दाक्षिण्ये न ज्ञाने बुद्धिनिश्चये

    नोत्तरे प्रतिपत्तव्यः समो लोके तवानघ

    na saubhāgye na dākṣiṇye na jñāne buddhiniścaye

    nottare pratipattavyaḥ samo loke tavānagha

14. 14

    एतद्विद्याद्वये लब्धे भविता नास्ति ते समः

    बला चातिबला चैव सर्वज्ञानस्य मातरौ

    etadvidyādvaye labdhe bhavitā nāsti te samaḥ

    balā cātibalā caiva sarvajñānasya mātarau

15. 15

    क्षुत्पिपासे न ते राम भविष्येते नरोत्तम

    बलामतिबलां चैव पठतः पथि राघव

    विद्याद्वयमधीयाने यशश्चाप्यतुलं भुवि

    kṣutpipāse na te rāma bhaviṣyete narottama

    balāmatibalāṃ caiva paṭhataḥ pathi rāghava

    vidyādvayamadhīyāne yaśaścāpyatulaṃ bhuvi

16. 16

    पितामहसुते ह्येते विद्ये तेजःसमन्विते

    प्रदातुं तव काकुत्स्थ सदृशस्त्वं हि धार्मिक

    pitāmahasute hyete vidye tejaḥsamanvite

    pradātuṃ tava kākutstha sadṛśastvaṃ hi dhārmika

17. 17

    कामं बहुगुणाः सर्वे त्वय्येते नात्र संशयः

    तपसा संभृते चैते बहुरूपे भविष्यतः

    kāmaṃ bahuguṇāḥ sarve tvayyete nātra saṃśayaḥ

    tapasā saṃbhṛte caite bahurūpe bhaviṣyataḥ

18. 18

    ततो रामो जलं स्पृष्ट्वा प्रहृष्टवदनः शुचिः

    प्रतिजग्राह ते विद्ये महर्षेर्भावितात्मनः

    विद्यासमुदितो रामः शुशुभे भूरिविक्रमः

    tato rāmo jalaṃ spṛṣṭvā prahṛṣṭavadanaḥ śuciḥ

    pratijagrāha te vidye maharṣerbhāvitātmanaḥ

    vidyāsamudito rāmaḥ śuśubhe bhūrivikramaḥ

19. 19

    गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे

    ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रयः

    gurukāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśikātmaje

    ūṣustāṃ rajanīṃ tatra sarayvāṃ susukhaṃ trayaḥ