Sarga 43

20 shlokas

1. 1

   स गत्वा सागरं राजा गङ्गयानुगतस्तदा

   प्रविवेश तलं भूमेर्यत्र ते भस्मसात्कृताः

   sa gatvā sāgaraṃ rājā gaṅgayānugatastadā

   praviveśa talaṃ bhūmeryatra te bhasmasātkṛtāḥ

2. 2

   भस्मन्यथाप्लुते राम गङ्गायाः सलिलेन वै

   सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा राजानमिदमब्रवीत्

   bhasmanyathāplute rāma gaṅgāyāḥ salilena vai

   sarvalokaprabhurbrahmā rājānamidamabravīt

3. 3

   तारिता नरशार्दूल दिवं याताश्च देववत्

   षष्टिः पुत्रसहस्राणि सगरस्य महात्मनः

   tāritā naraśārdūla divaṃ yātāśca devavat

   ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi sagarasya mahātmanaḥ

4. 4

   सागरस्य जलं लोके यावत्स्थास्यति पार्थिव

   सगरस्यात्मजास्तावत्स्वर्गे स्थास्यन्ति देववत्

   sāgarasya jalaṃ loke yāvatsthāsyati pārthiva

   sagarasyātmajāstāvatsvarge sthāsyanti devavat

5. 5

   इयं च दुहिता ज्येष्ठा तव गङ्गा भविष्यति

   त्वत्कृतेन च नाम्ना वै लोके स्थास्यति विश्रुता

   iyaṃ ca duhitā jyeṣṭhā tava gaṅgā bhaviṣyati

   tvatkṛtena ca nāmnā vai loke sthāsyati viśrutā

6. 6

   गङ्गा त्रिपथगा नाम दिव्या भागीरथीति च

   त्रिपथो भावयन्तीति ततस्त्रिपथगा स्मृता

   gaṅgā tripathagā nāma divyā bhāgīrathīti ca

   tripatho bhāvayantīti tatastripathagā smṛtā

7. 7

   पितामहानां सर्वेषां त्वमत्र मनुजाधिप

   कुरुष्व सलिलं राजन्प्रतिज्ञामपवर्जय

   pitāmahānāṃ sarveṣāṃ tvamatra manujādhipa

   kuruṣva salilaṃ rājanpratijñāmapavarjaya

8. 8

   पूर्वकेण हि ते राजंस्तेनातियशसा तदा

   धर्मिणां प्रवरेणाथ नैष प्राप्तो मनोरथः

   pūrvakeṇa hi te rājaṃstenātiyaśasā tadā

   dharmiṇāṃ pravareṇātha naiṣa prāpto manorathaḥ

9. 9

   तथैवांशुमता तात लोकेऽप्रतिमतेजसा

   गङ्गां प्रार्थयता नेतुं प्रतिज्ञा नापवर्जिता

   tathaivāṃśumatā tāta loke'pratimatejasā

   gaṅgāṃ prārthayatā netuṃ pratijñā nāpavarjitā

10. 10

    राजर्षिणा गुणवता महर्षिसमतेजसा

    मत्तुल्यतपसा चैव क्षत्रधर्मस्थितेन च

    rājarṣiṇā guṇavatā maharṣisamatejasā

    mattulyatapasā caiva kṣatradharmasthitena ca

11. 11

    दिलीपेन महाभाग तव पित्रातितेजसा

    पुनर्न शङ्किता नेतुं गङ्गां प्रार्थयतानघ

    dilīpena mahābhāga tava pitrātitejasā

    punarna śaṅkitā netuṃ gaṅgāṃ prārthayatānagha

12. 12

    सा त्वया समतिक्रान्ता प्रतिज्ञा पुरुषर्षभ

    प्राप्तोऽसि परमं लोके यशः परमसंमतम्

    sā tvayā samatikrāntā pratijñā puruṣarṣabha

    prāpto'si paramaṃ loke yaśaḥ paramasaṃmatam

13. 13

    यच्च गङ्गावतरणं त्वया कृतमरिंदम

    अनेन च भवान्प्राप्तो धर्मस्यायतनं महत्

    yacca gaṅgāvataraṇaṃ tvayā kṛtamariṃdama

    anena ca bhavānprāpto dharmasyāyatanaṃ mahat

14. 14

    प्लावयस्व त्वमात्मानं नरोत्तम सदोचिते

    सलिले पुरुषव्याघ्र शुचिः पुण्यफलो भव

    plāvayasva tvamātmānaṃ narottama sadocite

    salile puruṣavyāghra śuciḥ puṇyaphalo bhava

15. 15

    पितामहानां सर्वेषां कुरुष्व सलिलक्रियाम्

    स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि स्वं लोकं गम्यतां नृप

    pitāmahānāṃ sarveṣāṃ kuruṣva salilakriyām

    svasti te'stu gamiṣyāmi svaṃ lokaṃ gamyatāṃ nṛpa

16. 16

    इत्येवमुक्त्वा देवेशः सर्वलोकपितामहः

    यथागतं तथागच्छद्देवलोकं महायशाः

    ityevamuktvā deveśaḥ sarvalokapitāmahaḥ

    yathāgataṃ tathāgacchaddevalokaṃ mahāyaśāḥ

17. 17

    भगीरथोऽपि राजर्षिः कृत्वा सलिलमुत्तमम्

    यथाक्रमं यथान्यायं सागराणां महायशाः

    कृतोदकः शुची राजा स्वपुरं प्रविवेश ह

    bhagīratho'pi rājarṣiḥ kṛtvā salilamuttamam

    yathākramaṃ yathānyāyaṃ sāgarāṇāṃ mahāyaśāḥ

    kṛtodakaḥ śucī rājā svapuraṃ praviveśa ha

18. 18

    समृद्धार्थो नरश्रेष्ठ स्वराज्यं प्रशशास ह

    प्रमुमोद च लोकस्तं नृपमासाद्य राघव

    नष्टशोकः समृद्धार्थो बभूव विगतज्वरः

    samṛddhārtho naraśreṣṭha svarājyaṃ praśaśāsa ha

    pramumoda ca lokastaṃ nṛpamāsādya rāghava

    naṣṭaśokaḥ samṛddhārtho babhūva vigatajvaraḥ

19. 19

    एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया

    स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते संध्याकालोऽतिवर्तते

    eṣa te rāma gaṅgāyā vistaro'bhihito mayā

    svasti prāpnuhi bhadraṃ te saṃdhyākālo'tivartate

20. 20

    धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं पुत्र्यमथापि च

    इदमाख्यानमाख्यातं गङ्गावतरणं मया

    dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ svargyaṃ putryamathāpi ca

    idamākhyānamākhyātaṃ gaṅgāvataraṇaṃ mayā