22 shlokas
- 1
मुनेर्वचनमक्लीबं श्रुत्वा नरवरात्मजः
राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रत्युवाच दृढव्रतः
munervacanamaklībaṃ śrutvā naravarātmajaḥ
rāghavaḥ prāñjalirbhūtvā pratyuvāca dṛḍhavrataḥ
- 2
पितुर्वचननिर्देशात्पितुर्वचनगौरवात्
वचनं कौशिकस्येति कर्तव्यमविशङ्कया
piturvacananirdeśātpiturvacanagauravāt
vacanaṃ kauśikasyeti kartavyamaviśaṅkayā
- 3
अनुशिष्टोऽस्म्ययोध्यायां गुरुमध्ये महात्मना
पित्रा दशरथेनाहं नावज्ञेयं च तद्वचः
anuśiṣṭo'smyayodhyāyāṃ gurumadhye mahātmanā
pitrā daśarathenāhaṃ nāvajñeyaṃ ca tadvacaḥ
- 4
सोऽहं पितुर्वचः श्रुत्वा शासनाद्ब्रह्मवादिनः
करिष्यामि न संदेहस्ताटकावधमुत्तमम्
so'haṃ piturvacaḥ śrutvā śāsanādbrahmavādinaḥ
kariṣyāmi na saṃdehastāṭakāvadhamuttamam
- 5
गोब्राह्मणहितार्थाय देशस्यास्य सुखाय च
तव चैवाप्रमेयस्य वचनं कर्तुमुद्यतः
gobrāhmaṇahitārthāya deśasyāsya sukhāya ca
tava caivāprameyasya vacanaṃ kartumudyataḥ
- 6
एवमुक्त्वा धनुर्मध्ये बद्ध्वा मुष्टिमरिंदमः
ज्याशब्दमकरोत्तीव्रं दिशः शब्देन पूरयन्
evamuktvā dhanurmadhye baddhvā muṣṭimariṃdamaḥ
jyāśabdamakarottīvraṃ diśaḥ śabdena pūrayan
- 7
तेन शब्देन वित्रस्तास्ताटकावनवासिनः
ताटका च सुसंक्रुद्धा तेन शब्देन मोहिता
tena śabdena vitrastāstāṭakāvanavāsinaḥ
tāṭakā ca susaṃkruddhā tena śabdena mohitā
- 8
तं शब्दमभिनिध्याय राक्षसी क्रोधमूर्छिता
श्रुत्वा चाभ्यद्रवद्वेगाद्यतः शब्दो विनिःसृतः
taṃ śabdamabhinidhyāya rākṣasī krodhamūrchitā
śrutvā cābhyadravadvegādyataḥ śabdo viniḥsṛtaḥ
- 9
तां दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम्
प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत
tāṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ kruddhāṃ vikṛtāṃ vikṛtānanām
pramāṇenātivṛddhāṃ ca lakṣmaṇaṃ so'bhyabhāṣata
- 10
पश्य लक्ष्मण यक्षिण्या भैरवं दारुणं वपुः
भिद्येरन्दर्शनादस्या भीरूणां हृदयानि च
paśya lakṣmaṇa yakṣiṇyā bhairavaṃ dāruṇaṃ vapuḥ
bhidyerandarśanādasyā bhīrūṇāṃ hṛdayāni ca
- 11
एनां पश्य दुराधर्षां मायाबलसमन्विताम्
विनिवृत्तां करोम्यद्य हृतकर्णाग्रनासिकाम्
enāṃ paśya durādharṣāṃ māyābalasamanvitām
vinivṛttāṃ karomyadya hṛtakarṇāgranāsikām
- 12
न ह्येनामुत्सहे हन्तुं स्त्रीस्वभावेन रक्षिताम्
वीर्यं चास्या गतिं चापि हनिष्यामीति मे मतिः
na hyenāmutsahe hantuṃ strīsvabhāvena rakṣitām
vīryaṃ cāsyā gatiṃ cāpi haniṣyāmīti me matiḥ
- 13
एवं ब्रुवाणे रामे तु ताटका क्रोधमूर्छिता
उद्यम्य बाहू गर्जन्ती राममेवाभ्यधावत
evaṃ bruvāṇe rāme tu tāṭakā krodhamūrchitā
udyamya bāhū garjantī rāmamevābhyadhāvata
- 14
तामापतन्तीं वेगेन विक्रान्तामशनीमिव
शरेणोरसि विव्याध सा पपात ममार च
tāmāpatantīṃ vegena vikrāntāmaśanīmiva
śareṇorasi vivyādha sā papāta mamāra ca
- 15
तां हतां भीमसंकाशां दृष्ट्वा सुरपतिस्तदा
साधु साध्विति काकुत्स्थं सुराश्च समपूजयन्
tāṃ hatāṃ bhīmasaṃkāśāṃ dṛṣṭvā surapatistadā
sādhu sādhviti kākutsthaṃ surāśca samapūjayan
- 16
उवाच परमप्रीतः सहस्राक्षः पुरंदरः
सुराश्च सर्वे संहृष्टा विश्वामित्रमथाब्रुवन्
uvāca paramaprītaḥ sahasrākṣaḥ puraṃdaraḥ
surāśca sarve saṃhṛṣṭā viśvāmitramathābruvan
- 17
मुने कौशिके भद्रं ते सेन्द्राः सर्वे मरुद्गणाः
तोषिताः कर्मणानेन स्नेहं दर्शय राघवे
mune kauśike bhadraṃ te sendrāḥ sarve marudgaṇāḥ
toṣitāḥ karmaṇānena snehaṃ darśaya rāghave
- 18
प्रजापतेर्भृशाश्वस्य पुत्रान्सत्यपराक्रमान्
तपोबलभृतान्ब्रह्मन्राघवाय निवेदय
prajāpaterbhṛśāśvasya putrānsatyaparākramān
tapobalabhṛtānbrahmanrāghavāya nivedaya
- 19
पात्रभूतश्च ते ब्रह्मंस्तवानुगमने धृतः
कर्तव्यं च महत्कर्म सुराणां राजसूनुना
pātrabhūtaśca te brahmaṃstavānugamane dhṛtaḥ
kartavyaṃ ca mahatkarma surāṇāṃ rājasūnunā
- 20
एवमुक्त्वा सुराः सर्वे हृष्टा जग्मुर्यथागतम्
विश्वामित्रं पूजयित्वा ततः संध्या प्रवर्तते
evamuktvā surāḥ sarve hṛṣṭā jagmuryathāgatam
viśvāmitraṃ pūjayitvā tataḥ saṃdhyā pravartate
- 21
ततो मुनिवरः प्रीतस्ताटकावधतोषितः
मूर्ध्नि राममुपाघ्राय इदं वचनमब्रवीत्
tato munivaraḥ prītastāṭakāvadhatoṣitaḥ
mūrdhni rāmamupāghrāya idaṃ vacanamabravīt
- 22
इहाद्य रजनीं राम वसेम शुभदर्शन
श्वः प्रभाते गमिष्यामस्तदाश्रमपदं मम
ihādya rajanīṃ rāma vasema śubhadarśana
śvaḥ prabhāte gamiṣyāmastadāśramapadaṃ mama