Sarga 32

26 shlokas

1. 1

   तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कुशनाभस्य धीमतः

   शिरोभिश्चरणौ स्पृष्ट्वा कन्याशतमभाषत

   tasya tadvacanaṃ śrutvā kuśanābhasya dhīmataḥ

   śirobhiścaraṇau spṛṣṭvā kanyāśatamabhāṣata

2. 2

   वायुः सर्वात्मको राजन्प्रधर्षयितुमिच्छति

   अशुभं मार्गमास्थाय न धर्मं प्रत्यवेक्षते

   vāyuḥ sarvātmako rājanpradharṣayitumicchati

   aśubhaṃ mārgamāsthāya na dharmaṃ pratyavekṣate

3. 3

   पितृमत्यः स्म भद्रं ते स्वच्छन्दे न वयं स्थिताः

   पितरं नो वृणीष्व त्वं यदि नो दास्यते तव

   pitṛmatyaḥ sma bhadraṃ te svacchande na vayaṃ sthitāḥ

   pitaraṃ no vṛṇīṣva tvaṃ yadi no dāsyate tava

4. 4

   तेन पापानुबन्धेन वचनं न प्रतीच्छता

   एवं ब्रुवन्त्यः सर्वाः स्म वायुना निहता भृशम्

   tena pāpānubandhena vacanaṃ na pratīcchatā

   evaṃ bruvantyaḥ sarvāḥ sma vāyunā nihatā bhṛśam

5. 5

   तासां तद्वचनं श्रुत्वा राजा परमधार्मिकः

   प्रत्युवाच महातेजाः कन्याशतमनुत्तमम्

   tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā rājā paramadhārmikaḥ

   pratyuvāca mahātejāḥ kanyāśatamanuttamam

6. 6

   क्षान्तं क्षमावतां पुत्र्यः कर्तव्यं सुमहत्कृतम्

   ऐकमत्यमुपागम्य कुलं चावेक्षितं मम

   kṣāntaṃ kṣamāvatāṃ putryaḥ kartavyaṃ sumahatkṛtam

   aikamatyamupāgamya kulaṃ cāvekṣitaṃ mama

7. 7

   अलंकारो हि नारीणां क्षमा तु पुरुषस्य वा

   दुष्करं तच्च वः क्षान्तं त्रिदशेषु विशेषतः

   alaṃkāro hi nārīṇāṃ kṣamā tu puruṣasya vā

   duṣkaraṃ tacca vaḥ kṣāntaṃ tridaśeṣu viśeṣataḥ

8. 8

   यादृशीर्वः क्षमा पुत्र्यः सर्वासामविशेषतः

   क्षमा दानं क्षमा यज्ञः क्षमा सत्यं च पुत्रिकाः

   yādṛśīrvaḥ kṣamā putryaḥ sarvāsāmaviśeṣataḥ

   kṣamā dānaṃ kṣamā yajñaḥ kṣamā satyaṃ ca putrikāḥ

9. 9

   क्षमा यशः क्षमा धर्मः क्षमायां विष्ठितं जगत्

   विसृज्य कन्याः काकुत्स्थ राजा त्रिदशविक्रमः

   kṣamā yaśaḥ kṣamā dharmaḥ kṣamāyāṃ viṣṭhitaṃ jagat

   visṛjya kanyāḥ kākutstha rājā tridaśavikramaḥ

10. 10

    मन्त्रज्ञो मन्त्रयामास प्रदानं सह मन्त्रिभिः

    देशे काले प्रदानस्य सदृशे प्रतिपादनम्

    mantrajño mantrayāmāsa pradānaṃ saha mantribhiḥ

    deśe kāle pradānasya sadṛśe pratipādanam

11. 11

    एतस्मिन्नेव काले तु चूली नाम महामुनिः

    ऊर्ध्वरेताः शुभाचारो ब्राह्मं तप उपागमत्

    etasminneva kāle tu cūlī nāma mahāmuniḥ

    ūrdhvaretāḥ śubhācāro brāhmaṃ tapa upāgamat

12. 12

    तप्यन्तं तमृषिं तत्र गन्धर्वी पर्युपासते

    सोमदा नाम भद्रं ते ऊर्मिला तनया तदा

    tapyantaṃ tamṛṣiṃ tatra gandharvī paryupāsate

    somadā nāma bhadraṃ te ūrmilā tanayā tadā

13. 13

    सा च तं प्रणता भूत्वा शुश्रूषणपरायणा

    उवास काले धर्मिष्ठा तस्यास्तुष्टोऽभवद्गुरुः

    sā ca taṃ praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇaparāyaṇā

    uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyāstuṣṭo'bhavadguruḥ

14. 14

    स च तां कालयोगेन प्रोवाच रघुनन्दन

    परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते किं करोमि तव प्रियम्

    sa ca tāṃ kālayogena provāca raghunandana

    parituṣṭo'smi bhadraṃ te kiṃ karomi tava priyam

15. 15

    परितुष्टं मुनिं ज्ञात्वा गन्धर्वी मधुरस्वरम्

    उवाच परमप्रीता वाक्यज्ञा वाक्यकोविदम्

    parituṣṭaṃ muniṃ jñātvā gandharvī madhurasvaram

    uvāca paramaprītā vākyajñā vākyakovidam

16. 16

    लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्मभूतो महातपाः

    ब्राह्मेण तपसा युक्तं पुत्रमिच्छामि धार्मिकम्

    lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ

    brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putramicchāmi dhārmikam

17. 17

    अपतिश्चास्मि भद्रं ते भार्या चास्मि न कस्यचित्

    ब्राह्मेणोपगतायाश्च दातुमर्हसि मे सुतम्

    apatiścāsmi bhadraṃ te bhāryā cāsmi na kasyacit

    brāhmeṇopagatāyāśca dātumarhasi me sutam

18. 18

    तस्याः प्रसन्नो ब्रह्मर्षिर्ददौ पुत्रमनुत्तमम्

    ब्रह्मदत्त इति ख्यातं मानसं चूलिनः सुतम्

    tasyāḥ prasanno brahmarṣirdadau putramanuttamam

    brahmadatta iti khyātaṃ mānasaṃ cūlinaḥ sutam

19. 19

    स राजा ब्रह्मदत्तस्तु पुरीमध्यवसत्तदा

    काम्पिल्यां परया लक्ष्म्या देवराजो यथा दिवम्

    sa rājā brahmadattastu purīmadhyavasattadā

    kāmpilyāṃ parayā lakṣmyā devarājo yathā divam

20. 20

    स बुद्धिं कृतवान्राजा कुशनाभः सुधार्मिकः

    ब्रह्मदत्ताय काकुत्स्थ दातुं कन्याशतं तदा

    sa buddhiṃ kṛtavānrājā kuśanābhaḥ sudhārmikaḥ

    brahmadattāya kākutstha dātuṃ kanyāśataṃ tadā

21. 21

    तमाहूय महातेजा ब्रह्मदत्तं महीपतिः

    ददौ कन्याशतं राजा सुप्रीतेनान्तरात्मना

    tamāhūya mahātejā brahmadattaṃ mahīpatiḥ

    dadau kanyāśataṃ rājā suprītenāntarātmanā

22. 22

    यथाक्रमं ततः पाणिं जग्राह रघुनन्दन

    ब्रह्मदत्तो महीपालस्तासां देवपतिर्यथा

    yathākramaṃ tataḥ pāṇiṃ jagrāha raghunandana

    brahmadatto mahīpālastāsāṃ devapatiryathā

23. 23

    स्पृष्टमात्रे ततः पाणौ विकुब्जा विगतज्वराः

    युक्ताः परमया लक्ष्म्या बभुः कन्याशतं तदा

    spṛṣṭamātre tataḥ pāṇau vikubjā vigatajvarāḥ

    yuktāḥ paramayā lakṣmyā babhuḥ kanyāśataṃ tadā

24. 24

    स दृष्ट्वा वायुना मुक्ताः कुशनाभो महीपतिः

    बभूव परमप्रीतो हर्षं लेभे पुनः पुनः

    sa dṛṣṭvā vāyunā muktāḥ kuśanābho mahīpatiḥ

    babhūva paramaprīto harṣaṃ lebhe punaḥ punaḥ

25. 25

    कृतोद्वाहं तु राजानं ब्रह्मदत्तं महीपतिः

    सदारं प्रेषयामास सोपाध्याय गणं तदा

    kṛtodvāhaṃ tu rājānaṃ brahmadattaṃ mahīpatiḥ

    sadāraṃ preṣayāmāsa sopādhyāya gaṇaṃ tadā

26. 26

    सोमदापि सुसंहृष्टा पुत्रस्य सदृशीं क्रियाम्

    यथान्यायं च गन्धर्वी स्नुषास्ताः प्रत्यनन्दत

    somadāpi susaṃhṛṣṭā putrasya sadṛśīṃ kriyām

    yathānyāyaṃ ca gandharvī snuṣāstāḥ pratyanandata