Sarga 8

23 shlokas

1. 1

   तस्य त्वेवंप्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः

   सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद्वंशकरः सुतः

   tasya tvevaṃprabhāvasya dharmajñasya mahātmanaḥ

   sutārthaṃ tapyamānasya nāsīdvaṃśakaraḥ sutaḥ

2. 2

   चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः

   सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम्

   cintayānasya tasyaivaṃ buddhirāsīnmahātmanaḥ

   sutārthaṃ vājimedhena kimarthaṃ na yajāmyaham

3. 3

   स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान्

   मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः

   sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyamiti buddhimān

   mantribhiḥ saha dharmātmā sarvaireva kṛtātmabhiḥ

4. 4

   ततोऽब्रवीदिदं राजा सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम्

   शीघ्रमानय मे सर्वान्गुरूंस्तान्सपुरोहितान्

   tato'bravīdidaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam

   śīghramānaya me sarvāngurūṃstānsapurohitān

5. 5

   एतच्छ्रुत्वा रहः सूतो राजानमिदमब्रवीत्

   ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं पुरावृत्तो मया श्रुतः

   etacchrutvā rahaḥ sūto rājānamidamabravīt

   ṛtvigbhirupadiṣṭo'yaṃ purāvṛtto mayā śrutaḥ

6. 6

   सनत्कुमारो भगवान्पूर्वं कथितवान्कथाम्

   ऋषीणां संनिधौ राजंस्तव पुत्रागमं प्रति

   sanatkumāro bhagavānpūrvaṃ kathitavānkathām

   ṛṣīṇāṃ saṃnidhau rājaṃstava putrāgamaṃ prati

7. 7

   काश्यपस्य तु पुत्रोऽस्ति विभाण्डक इति श्रुतः

   ऋश्यशृङ्ग इति ख्यातस्तस्य पुत्रो भविष्यति

   kāśyapasya tu putro'sti vibhāṇḍaka iti śrutaḥ

   ṛśyaśṛṅga iti khyātastasya putro bhaviṣyati

8. 8

   स वने नित्यसंवृद्धो मुनिर्वनचरः सदा

   नान्यं जानाति विप्रेन्द्रो नित्यं पित्रनुवर्तनात्

   sa vane nityasaṃvṛddho munirvanacaraḥ sadā

   nānyaṃ jānāti viprendro nityaṃ pitranuvartanāt

9. 9

   द्वैविध्यं ब्रह्मचर्यस्य भविष्यति महात्मनः

   लोकेषु प्रथितं राजन्विप्रैश्च कथितं सदा

   dvaividhyaṃ brahmacaryasya bhaviṣyati mahātmanaḥ

   lokeṣu prathitaṃ rājanvipraiśca kathitaṃ sadā

10. 10

    तस्यैवं वर्तमानस्य कालः समभिवर्तत

    अग्निं शुश्रूषमाणस्य पितरं च यशस्विनम्

    tasyaivaṃ vartamānasya kālaḥ samabhivartata

    agniṃ śuśrūṣamāṇasya pitaraṃ ca yaśasvinam

11. 11

    एतस्मिन्नेव काले तु लोमपादः प्रतापवान्

    अङ्गेषु प्रथितो राजा भविष्यति महाबलः

    etasminneva kāle tu lomapādaḥ pratāpavān

    aṅgeṣu prathito rājā bhaviṣyati mahābalaḥ

12. 12

    तस्य व्यतिक्रमाद्राज्ञो भविष्यति सुदारुणा

    अनावृष्टिः सुघोरा वै सर्वभूतभयावहा

    tasya vyatikramādrājño bhaviṣyati sudāruṇā

    anāvṛṣṭiḥ sughorā vai sarvabhūtabhayāvahā

13. 13

    अनावृष्ट्यां तु वृत्तायां राजा दुःखसमन्वितः

    ब्राह्मणाञ्श्रुतवृद्धांश्च समानीय प्रवक्ष्यति

    anāvṛṣṭyāṃ tu vṛttāyāṃ rājā duḥkhasamanvitaḥ

    brāhmaṇāñśrutavṛddhāṃśca samānīya pravakṣyati

14. 14

    भवन्तः श्रुतधर्माणो लोकचारित्रवेदिनः

    समादिशन्तु नियमं प्रायश्चित्तं यथा भवेत्

    bhavantaḥ śrutadharmāṇo lokacāritravedinaḥ

    samādiśantu niyamaṃ prāyaścittaṃ yathā bhavet

15. 15

    वक्ष्यन्ति ते महीपालं ब्राह्मणा वेदपारगाः

    विभाण्डकसुतं राजन्सर्वोपायैरिहानय

    vakṣyanti te mahīpālaṃ brāhmaṇā vedapāragāḥ

    vibhāṇḍakasutaṃ rājansarvopāyairihānaya

16. 16

    आनाय्य च महीपाल ऋश्यशृङ्गं सुसत्कृतम्

    प्रयच्छ कन्यां शान्तां वै विधिना सुसमाहितः

    ānāyya ca mahīpāla ṛśyaśṛṅgaṃ susatkṛtam

    prayaccha kanyāṃ śāntāṃ vai vidhinā susamāhitaḥ

17. 17

    तेषां तु वचनं श्रुत्वा राजा चिन्तां प्रपत्स्यते

    केनोपायेन वै शक्यमिहानेतुं स वीर्यवान्

    teṣāṃ tu vacanaṃ śrutvā rājā cintāṃ prapatsyate

    kenopāyena vai śakyamihānetuṃ sa vīryavān

18. 18

    ततो राजा विनिश्चित्य सह मन्त्रिभिरात्मवान्

    पुरोहितममात्यांश्च प्रेषयिष्यति सत्कृतान्

    tato rājā viniścitya saha mantribhirātmavān

    purohitamamātyāṃśca preṣayiṣyati satkṛtān

19. 19

    ते तु राज्ञो वचः श्रुत्वा व्यथितावनताननाः

    न गच्छेम ऋषेर्भीता अनुनेष्यन्ति तं नृपम्

    te tu rājño vacaḥ śrutvā vyathitāvanatānanāḥ

    na gacchema ṛṣerbhītā anuneṣyanti taṃ nṛpam

20. 20

    वक्ष्यन्ति चिन्तयित्वा ते तस्योपायांश्च तान्क्षमान्

    आनेष्यामो वयं विप्रं न च दोषो भविष्यति

    vakṣyanti cintayitvā te tasyopāyāṃśca tānkṣamān

    āneṣyāmo vayaṃ vipraṃ na ca doṣo bhaviṣyati

21. 21

    एवमङ्गाधिपेनैव गणिकाभिरृषेः सुतः

    आनीतोऽवर्षयद्देवः शान्ता चास्मै प्रदीयते

    evamaṅgādhipenaiva gaṇikābhirṛṣeḥ sutaḥ

    ānīto'varṣayaddevaḥ śāntā cāsmai pradīyate

22. 22

    ऋश्यशृङ्गस्तु जामाता पुत्रांस्तव विधास्यति

    सनत्कुमारकथितमेतावद्व्याहृतं मया

    ṛśyaśṛṅgastu jāmātā putrāṃstava vidhāsyati

    sanatkumārakathitametāvadvyāhṛtaṃ mayā

23. 23

    अथ हृष्टो दशरथः सुमन्त्रं प्रत्यभाषत

    यथर्ष्यशृङ्गस्त्वानीतो विस्तरेण त्वयोच्यताम्

    atha hṛṣṭo daśarathaḥ sumantraṃ pratyabhāṣata

    yatharṣyaśṛṅgastvānīto vistareṇa tvayocyatām