Sarga 9

24 shlokas

1. 1

   वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठः शत्रुनिषूदनः

   पितुर्बहुमतो नित्यं मम चापि तथा पुरा

   vālī nāma mama bhrātā jyeṣṭhaḥ śatruniṣūdanaḥ

   piturbahumato nityaṃ mama cāpi tathā purā

2. 2

   पितर्युपरतेऽस्माकं ज्येष्ठोऽयमिति मन्त्रिभिः

   कपीनामीश्वरो राज्ये कृतः परमसंमतः

   pitaryuparate'smākaṃ jyeṣṭho'yamiti mantribhiḥ

   kapīnāmīśvaro rājye kṛtaḥ paramasaṃmataḥ

3. 3

   राज्यं प्रशासतस्तस्य पितृपैतामहं महत्

   अहं सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत्स्थितः

   rājyaṃ praśāsatastasya pitṛpaitāmahaṃ mahat

   ahaṃ sarveṣu kāleṣu praṇataḥ preṣyavatsthitaḥ

4. 4

   मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः

   तेन तस्य महद्वैरं स्त्रीकृतं विश्रुतं पुरा

   māyāvī nāma tejasvī pūrvajo dundubheḥ sutaḥ

   tena tasya mahadvairaṃ strīkṛtaṃ viśrutaṃ purā

5. 5

   स तु सुप्ते जने रात्रौ किष्किन्धाद्वारमागतः

   नर्दति स्म सुसंरब्धो वालिनं चाह्वयद्रणे

   sa tu supte jane rātrau kiṣkindhādvāramāgataḥ

   nardati sma susaṃrabdho vālinaṃ cāhvayadraṇe

6. 6

   प्रसुप्तस्तु मम भ्राता नर्दितं भैरवस्वनम्

   श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात्तदा

   prasuptastu mama bhrātā narditaṃ bhairavasvanam

   śrutvā na mamṛṣe vālī niṣpapāta javāttadā

7. 7

   स तु वै निःसृतः क्रोधात्तं हन्तुमसुरोत्तमम्

   वार्यमाणस्ततः स्त्रीभिर्मया च प्रणतात्मना

   sa tu vai niḥsṛtaḥ krodhāttaṃ hantumasurottamam

   vāryamāṇastataḥ strībhirmayā ca praṇatātmanā

8. 8

   स तु निर्धूय सर्वान्नो निर्जगाम महाबलः

   ततोऽहमपि सौहार्दान्निःसृतो वालिना सह

   sa tu nirdhūya sarvānno nirjagāma mahābalaḥ

   tato'hamapi sauhārdānniḥsṛto vālinā saha

9. 9

   स तु मे भ्रातरं दृष्ट्वा मां च दूरादवस्थितम्

   असुरो जातसंत्रासः प्रदुद्राव तदा भृशम्

   sa tu me bhrātaraṃ dṛṣṭvā māṃ ca dūrādavasthitam

   asuro jātasaṃtrāsaḥ pradudrāva tadā bhṛśam

10. 10

    तस्मिन्द्रवति संत्रस्ते ह्यावां द्रुततरं गतौ

    प्रकाशोऽपि कृतो मार्गश्चन्द्रेणोद्गच्छता तदा

    tasmindravati saṃtraste hyāvāṃ drutataraṃ gatau

    prakāśo'pi kṛto mārgaścandreṇodgacchatā tadā

11. 11

    स तृणैरावृतं दुर्गं धरण्या विवरं महत्

    प्रविवेशासुरो वेगादावामासाद्य विष्ठितौ

    sa tṛṇairāvṛtaṃ durgaṃ dharaṇyā vivaraṃ mahat

    praviveśāsuro vegādāvāmāsādya viṣṭhitau

12. 12

    तं प्रविष्टं रिपुं दृष्ट्वा बिलं रोषवशं गतः

    मामुवाच तदा वाली वचनं क्षुभितेन्द्रियः

    taṃ praviṣṭaṃ ripuṃ dṛṣṭvā bilaṃ roṣavaśaṃ gataḥ

    māmuvāca tadā vālī vacanaṃ kṣubhitendriyaḥ

13. 13

    इह त्वं तिष्ठ सुग्रीव बिलद्वारि समाहितः

    यावदत्र प्रविश्याहं निहन्मि समरे रिपुम्

    iha tvaṃ tiṣṭha sugrīva biladvāri samāhitaḥ

    yāvadatra praviśyāhaṃ nihanmi samare ripum

14. 14

    मया त्वेतद्वचः श्रुत्वा याचितः स परंतप

    शापयित्वा च मां पद्भ्यां प्रविवेश बिलं तदा

    mayā tvetadvacaḥ śrutvā yācitaḥ sa paraṃtapa

    śāpayitvā ca māṃ padbhyāṃ praviveśa bilaṃ tadā

15. 15

    तस्य प्रविष्टस्य बिलं साग्रः संवत्सरो गतः

    स्थितस्य च मम द्वारि स कालो व्यत्यवर्तत

    tasya praviṣṭasya bilaṃ sāgraḥ saṃvatsaro gataḥ

    sthitasya ca mama dvāri sa kālo vyatyavartata

16. 16

    अहं तु नष्टं तं ज्ञात्वा स्नेहादागतसम्भ्रमः

    भ्रातरं न हि पश्यामि पापशङ्कि च मे मनः

    ahaṃ tu naṣṭaṃ taṃ jñātvā snehādāgatasambhramaḥ

    bhrātaraṃ na hi paśyāmi pāpaśaṅki ca me manaḥ

17. 17

    अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात्तस्माद्विनिःसृतम्

    सफेनं रुधिरं रक्तमहं दृष्ट्वा सुदुःखितः

    atha dīrghasya kālasya bilāttasmādviniḥsṛtam

    saphenaṃ rudhiraṃ raktamahaṃ dṛṣṭvā suduḥkhitaḥ

18. 18

    नर्दतामसुराणां च ध्वनिर्मे श्रोत्रमागतः

    निरस्तस्य च संग्रामे क्रोशतो निःस्वनो गुरोः

    nardatāmasurāṇāṃ ca dhvanirme śrotramāgataḥ

    nirastasya ca saṃgrāme krośato niḥsvano guroḥ

19. 19

    अहं त्ववगतो बुद्ध्या चिह्नैस्तैर्भ्रातरं हतम्

    पिधाय च बिलद्वारं शिलया गिरिमात्रया

    शोकार्तश्चोदकं कृत्वा किष्किन्धामागतः सखे

    ahaṃ tvavagato buddhyā cihnaistairbhrātaraṃ hatam

    pidhāya ca biladvāraṃ śilayā girimātrayā

    śokārtaścodakaṃ kṛtvā kiṣkindhāmāgataḥ sakhe

20. 20

    गूहमानस्य मे तत्त्वं यत्नतो मन्त्रिभिः श्रुतम्

    ततोऽहं तैः समागम्य समेतैरभिषेचितः

    gūhamānasya me tattvaṃ yatnato mantribhiḥ śrutam

    tato'haṃ taiḥ samāgamya sametairabhiṣecitaḥ

21. 21

    राज्यं प्रशासतस्तस्य न्यायतो मम राघव

    आजगाम रिपुं हत्वा वाली तमसुरोत्तमम्

    rājyaṃ praśāsatastasya nyāyato mama rāghava

    ājagāma ripuṃ hatvā vālī tamasurottamam

22. 22

    अभिषिक्तं तु मां दृष्ट्वा क्रोधात्संरक्तलोचनः

    मदीयान्मन्त्रिणो बद्ध्वा परुषं वाक्यमब्रवीत्

    abhiṣiktaṃ tu māṃ dṛṣṭvā krodhātsaṃraktalocanaḥ

    madīyānmantriṇo baddhvā paruṣaṃ vākyamabravīt

23. 23

    निग्रहेऽपि समर्थस्य तं पापं प्रति राघव

    न प्रावर्तत मे बुद्धिर्भ्रातृगौरवयन्त्रिता

    nigrahe'pi samarthasya taṃ pāpaṃ prati rāghava

    na prāvartata me buddhirbhrātṛgauravayantritā

24. 24

    मानयंस्तं महात्मानं यथावच्चाभ्यवादयम्

    उक्ताश्च नाशिषस्तेन संतुष्टेनान्तरात्मना

    mānayaṃstaṃ mahātmānaṃ yathāvaccābhyavādayam

    uktāśca nāśiṣastena saṃtuṣṭenāntarātmanā