Sarga 33

19 shlokas

1. 1

   तमप्रतिहतं क्रुद्धं प्रविष्टं पुरुषर्षभम्

   सुग्रीवो लक्ष्मणं दृष्ट्वा बभूव व्यथितेन्द्रियः

   tamapratihataṃ kruddhaṃ praviṣṭaṃ puruṣarṣabham

   sugrīvo lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā babhūva vyathitendriyaḥ

2. 2

   क्रुद्धं निःश्वसमानं तं प्रदीप्तमिव तेजसा

   भ्रातुर्व्यसनसंतप्तं दृष्ट्वा दशरथात्मजम्

   kruddhaṃ niḥśvasamānaṃ taṃ pradīptamiva tejasā

   bhrāturvyasanasaṃtaptaṃ dṛṣṭvā daśarathātmajam

3. 3

   उत्पपात हरिश्रेष्ठो हित्वा सौवर्णमासनम्

   महान्महेन्द्रस्य यथा स्वलंकृत इव ध्वजः

   utpapāta hariśreṣṭho hitvā sauvarṇamāsanam

   mahānmahendrasya yathā svalaṃkṛta iva dhvajaḥ

4. 4

   उत्पतन्तमनूत्पेतू रुमाप्रभृतयः स्त्रियः

   सुग्रीवं गगने पूर्णं चन्द्रं तारागणा इव

   utpatantamanūtpetū rumāprabhṛtayaḥ striyaḥ

   sugrīvaṃ gagane pūrṇaṃ candraṃ tārāgaṇā iva

5. 5

   संरक्तनयनः श्रीमान्विचचाल कृताञ्जलिः

   बभूवावस्थितस्तत्र कल्पवृक्षो महानिव

   saṃraktanayanaḥ śrīmānvicacāla kṛtāñjaliḥ

   babhūvāvasthitastatra kalpavṛkṣo mahāniva

6. 6

   रुमा द्वितीयं सुग्रीवं नारीमध्यगतं स्थितम्

   अब्रवील्लक्ष्मणः क्रुद्धः सतारं शशिनं यथा

   rumā dvitīyaṃ sugrīvaṃ nārīmadhyagataṃ sthitam

   abravīllakṣmaṇaḥ kruddhaḥ satāraṃ śaśinaṃ yathā

7. 7

   सत्त्वाभिजनसम्पन्नः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः

   कृतज्ञः सत्यवादी च राजा लोके महीयते

   sattvābhijanasampannaḥ sānukrośo jitendriyaḥ

   kṛtajñaḥ satyavādī ca rājā loke mahīyate

8. 8

   यस्तु राजा स्थितोऽधर्मे मित्राणामुपकारिणाम्

   मिथ्याप्रतिज्ञां कुरुते को नृशंसतरस्ततः

   yastu rājā sthito'dharme mitrāṇāmupakāriṇām

   mithyāpratijñāṃ kurute ko nṛśaṃsatarastataḥ

9. 9

   शतमश्वानृते हन्ति सहस्रं तु गवानृते

   आत्मानं स्वजनं हन्ति पुरुषः पुरुषानृते

   śatamaśvānṛte hanti sahasraṃ tu gavānṛte

   ātmānaṃ svajanaṃ hanti puruṣaḥ puruṣānṛte

10. 10

    पूर्वं कृतार्थो मित्राणां न तत्प्रतिकरोति यः

    कृतघ्नः सर्वभूतानां स वध्यः प्लवगेश्वर

    pūrvaṃ kṛtārtho mitrāṇāṃ na tatpratikaroti yaḥ

    kṛtaghnaḥ sarvabhūtānāṃ sa vadhyaḥ plavageśvara

11. 11

    गीतोऽयं ब्रह्मणा श्लोकः सर्वलोकनमस्कृतः

    दृष्ट्वा कृतघ्नं क्रुद्धेन तं निबोध प्लवंगम

    gīto'yaṃ brahmaṇā ślokaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ

    dṛṣṭvā kṛtaghnaṃ kruddhena taṃ nibodha plavaṃgama

12. 12

    ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भग्नव्रते तथा

    निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

    brahmaghne ca surāpe ca core bhagnavrate tathā

    niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ

13. 13

    अनार्यस्त्वं कृतघ्नश्च मिथ्यावादी च वानर

    पूर्वं कृतार्थो रामस्य न तत्प्रतिकरोषि यत्

    anāryastvaṃ kṛtaghnaśca mithyāvādī ca vānara

    pūrvaṃ kṛtārtho rāmasya na tatpratikaroṣi yat

14. 14

    ननु नाम कृतार्थेन त्वया रामस्य वानर

    सीताया मार्गणे यत्नः कर्तव्यः कृतमिच्छता

    nanu nāma kṛtārthena tvayā rāmasya vānara

    sītāyā mārgaṇe yatnaḥ kartavyaḥ kṛtamicchatā

15. 15

    स त्वं ग्राम्येषु भोगेषु सक्तो मिथ्याप्रतिश्रवः

    न त्वां रामो विजानीते सर्पं मण्डूकराविणम्

    sa tvaṃ grāmyeṣu bhogeṣu sakto mithyāpratiśravaḥ

    na tvāṃ rāmo vijānīte sarpaṃ maṇḍūkarāviṇam

16. 16

    महाभागेन रामेण पापः करुणवेदिना

    हरीणां प्रापितो राज्यं त्वं दुरात्मा महात्मना

    mahābhāgena rāmeṇa pāpaḥ karuṇavedinā

    harīṇāṃ prāpito rājyaṃ tvaṃ durātmā mahātmanā

17. 17

    कृतं चेन्नाभिजानीषे रामस्याक्लिष्टकर्मणः

    सद्यस्त्वं निशितैर्बाणैर्हतो द्रक्ष्यसि वालिनम्

    kṛtaṃ cennābhijānīṣe rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ

    sadyastvaṃ niśitairbāṇairhato drakṣyasi vālinam

18. 18

    न च संकुचितः पन्था येन वाली हतो गतः

    समये तिष्ठ सुग्रीव मा वालिपथमन्वगाः

    na ca saṃkucitaḥ panthā yena vālī hato gataḥ

    samaye tiṣṭha sugrīva mā vālipathamanvagāḥ

19. 19

    न नूनमिक्ष्वाकुवरस्य कार्मुकाच्च्युताञ्शरान्पश्यसि वज्रसंनिभान्

    ततः सुखं नाम निषेवसे सुखी न रामकार्यं मनसाप्यवेक्षसे

    na nūnamikṣvākuvarasya kārmukāccyutāñśarānpaśyasi vajrasaṃnibhān

    tataḥ sukhaṃ nāma niṣevase sukhī na rāmakāryaṃ manasāpyavekṣase