23 shlokas
- 1
अथ तस्य निनादं तं सुग्रीवस्य महात्मनः
शुश्रावान्तःपुरगतो वाली भ्रातुरमर्षणः
atha tasya ninādaṃ taṃ sugrīvasya mahātmanaḥ
śuśrāvāntaḥpuragato vālī bhrāturamarṣaṇaḥ
- 2
श्रुत्वा तु तस्य निनदं सर्वभूतप्रकम्पनम्
मदश्चैकपदे नष्टः क्रोधश्चापतितो महान्
śrutvā tu tasya ninadaṃ sarvabhūtaprakampanam
madaścaikapade naṣṭaḥ krodhaścāpatito mahān
- 3
स तु रोषपरीताङ्गो वाली संध्यातपप्रभः
उपरक्त इवादित्यः सद्यो निष्प्रभतां गतः
sa tu roṣaparītāṅgo vālī saṃdhyātapaprabhaḥ
uparakta ivādityaḥ sadyo niṣprabhatāṃ gataḥ
- 4
वाली दंष्ट्राकरालस्तु क्रोधाद्दीप्ताग्निसंनिभः
भात्युत्पतितपद्माभः समृणाल इव ह्रदः
vālī daṃṣṭrākarālastu krodhāddīptāgnisaṃnibhaḥ
bhātyutpatitapadmābhaḥ samṛṇāla iva hradaḥ
- 5
शब्दं दुर्मर्षणं श्रुत्वा निष्पपात ततो हरिः
वेगेन चरणन्यासैर्दारयन्निव मेदिनीम्
śabdaṃ durmarṣaṇaṃ śrutvā niṣpapāta tato hariḥ
vegena caraṇanyāsairdārayanniva medinīm
- 6
तं तु तारा परिष्वज्य स्नेहाद्दर्शितसौहृदा
उवाच त्रस्तसंभ्रान्ता हितोदर्कमिदं वचः
taṃ tu tārā pariṣvajya snehāddarśitasauhṛdā
uvāca trastasaṃbhrāntā hitodarkamidaṃ vacaḥ
- 7
साधु क्रोधमिमं वीर नदीवेगमिवागतम्
शयनादुत्थितः काल्यं त्यज भुक्तामिव स्रजम्
sādhu krodhamimaṃ vīra nadīvegamivāgatam
śayanādutthitaḥ kālyaṃ tyaja bhuktāmiva srajam
- 8
सहसा तव निष्क्रामो मम तावन्न रोचते
श्रूयतामभिधास्यामि यन्निमित्तं निवार्यसे
sahasā tava niṣkrāmo mama tāvanna rocate
śrūyatāmabhidhāsyāmi yannimittaṃ nivāryase
- 9
पूर्वमापतितः क्रोधात्स त्वामाह्वयते युधि
निष्पत्य च निरस्तस्ते हन्यमानो दिशो गतः
pūrvamāpatitaḥ krodhātsa tvāmāhvayate yudhi
niṣpatya ca nirastaste hanyamāno diśo gataḥ
- 10
त्वया तस्य निरस्तस्य पीडितस्य विशेषतः
इहैत्य पुनराह्वानं शङ्कां जनयतीव मे
tvayā tasya nirastasya pīḍitasya viśeṣataḥ
ihaitya punarāhvānaṃ śaṅkāṃ janayatīva me
- 11
दर्पश्च व्यवसायश्च यादृशस्तस्य नर्दतः
निनादस्य च संरम्भो नैतदल्पं हि कारणम्
darpaśca vyavasāyaśca yādṛśastasya nardataḥ
ninādasya ca saṃrambho naitadalpaṃ hi kāraṇam
- 12
नासहायमहं मन्ये सुग्रीवं तमिहागतम्
अवष्टब्धसहायश्च यमाश्रित्यैष गर्जति
nāsahāyamahaṃ manye sugrīvaṃ tamihāgatam
avaṣṭabdhasahāyaśca yamāśrityaiṣa garjati
- 13
प्रकृत्या निपुणश्चैव बुद्धिमांश्चैव वानरः
अपरीक्षितवीर्येण सुग्रीवः सह नैष्यति
prakṛtyā nipuṇaścaiva buddhimāṃścaiva vānaraḥ
aparīkṣitavīryeṇa sugrīvaḥ saha naiṣyati
- 14
पूर्वमेव मया वीर श्रुतं कथयतो वचः
अङ्गदस्य कुमारस्य वक्ष्यामि त्वा हितं वचः
pūrvameva mayā vīra śrutaṃ kathayato vacaḥ
aṅgadasya kumārasya vakṣyāmi tvā hitaṃ vacaḥ
- 15
तव भ्रातुर्हि विख्यातः सहायो रणकर्कशः
रामः परबलामर्दी युगान्ताग्निरिवोत्थितः
tava bhrāturhi vikhyātaḥ sahāyo raṇakarkaśaḥ
rāmaḥ parabalāmardī yugāntāgnirivotthitaḥ
- 16
निवासवृक्षः साधूनामापन्नानां परा गतिः
आर्तानां संश्रयश्चैव यशसश्चैकभाजनम्
nivāsavṛkṣaḥ sādhūnāmāpannānāṃ parā gatiḥ
ārtānāṃ saṃśrayaścaiva yaśasaścaikabhājanam
- 17
ज्ञानविज्ञानसम्पन्नो निदेशो निरतः पितुः
धातूनामिव शैलेन्द्रो गुणानामाकरो महान्
jñānavijñānasampanno nideśo nirataḥ pituḥ
dhātūnāmiva śailendro guṇānāmākaro mahān
- 18
तत्क्षमं न विरोधस्ते सह तेन महात्मना
दुर्जयेनाप्रमेयेन रामेण रणकर्मसु
tatkṣamaṃ na virodhaste saha tena mahātmanā
durjayenāprameyena rāmeṇa raṇakarmasu
- 19
शूर वक्ष्यामि ते किंचिन्न चेच्छाम्यभ्यसूयितुम्
श्रूयतां क्रियतां चैव तव वक्ष्यामि यद्धितम्
śūra vakṣyāmi te kiṃcinna cecchāmyabhyasūyitum
śrūyatāṃ kriyatāṃ caiva tava vakṣyāmi yaddhitam
- 20
यौवराज्येन सुग्रीवं तूर्णं साध्वभिषेचय
विग्रहं मा कृथा वीर भ्रात्रा राजन्बलीयसा
yauvarājyena sugrīvaṃ tūrṇaṃ sādhvabhiṣecaya
vigrahaṃ mā kṛthā vīra bhrātrā rājanbalīyasā
- 21
अहं हि ते क्षमं मन्ये तव रामेण सौहृदम्
सुग्रीवेण च सम्प्रीतिं वैरमुत्सृज्य दूरतः
ahaṃ hi te kṣamaṃ manye tava rāmeṇa sauhṛdam
sugrīveṇa ca samprītiṃ vairamutsṛjya dūrataḥ
- 22
लालनीयो हि ते भ्राता यवीयानेष वानरः
तत्र वा सन्निहस्थो वा सर्वथा बन्धुरेव ते
lālanīyo hi te bhrātā yavīyāneṣa vānaraḥ
tatra vā sannihastho vā sarvathā bandhureva te
- 23
यदि ते मत्प्रियं कार्यं यदि चावैषि मां हिताम्
याच्यमानः प्रयत्नेन साधु वाक्यं कुरुष्व मे
yadi te matpriyaṃ kāryaṃ yadi cāvaiṣi māṃ hitām
yācyamānaḥ prayatnena sādhu vākyaṃ kuruṣva me