Sarga 63

24 shlokas

1. 1

   आख्याता गृध्रराजेन समुत्पत्य प्लवंगमाः

   संगताः प्रीतिसंयुक्ता विनेदुः सिंहविक्रमाः

   ākhyātā gṛdhrarājena samutpatya plavaṃgamāḥ

   saṃgatāḥ prītisaṃyuktā vineduḥ siṃhavikramāḥ

2. 2

   संपातेर्वचनं श्रुत्वा हरयो रावणक्षयम्

   हृष्टाः सागरमाजग्मुः सीतादर्शनकाङ्क्षिणः

   saṃpātervacanaṃ śrutvā harayo rāvaṇakṣayam

   hṛṣṭāḥ sāgaramājagmuḥ sītādarśanakāṅkṣiṇaḥ

3. 3

   अभिक्रम्य तु तं देशं ददृशुर्भीमविक्रमाः

   कृत्स्नं लोकस्य महतः प्रतिबिम्बमिव स्थितम्

   abhikramya tu taṃ deśaṃ dadṛśurbhīmavikramāḥ

   kṛtsnaṃ lokasya mahataḥ pratibimbamiva sthitam

4. 4

   दक्षिणस्य समुद्रस्य समासाद्योत्तरां दिशम्

   संनिवेशं ततश्चक्रुः सहिता वानरोत्तमाः

   dakṣiṇasya samudrasya samāsādyottarāṃ diśam

   saṃniveśaṃ tataścakruḥ sahitā vānarottamāḥ

5. 5

   सत्त्वैर्महद्भिर्विकृतैः क्रीडद्भिर्विविधैर्जले

   व्यात्तास्यैः सुमहाकायैरूर्मिभिश्च समाकुलम्

   sattvairmahadbhirvikṛtaiḥ krīḍadbhirvividhairjale

   vyāttāsyaiḥ sumahākāyairūrmibhiśca samākulam

6. 6

   प्रसुप्तमिव चान्यत्र क्रीडन्तमिव चान्यतः

   क्वचित्पर्वतमात्रैश्च जलराशिभिरावृतम्

   prasuptamiva cānyatra krīḍantamiva cānyataḥ

   kvacitparvatamātraiśca jalarāśibhirāvṛtam

7. 7

   संकुलं दानवेन्द्रैश्च पातालतलवासिभिः

   रोमहर्षकरं दृष्ट्वा विषेदुः कपिकुञ्जराः

   saṃkulaṃ dānavendraiśca pātālatalavāsibhiḥ

   romaharṣakaraṃ dṛṣṭvā viṣeduḥ kapikuñjarāḥ

8. 8

   आकाशमिव दुष्पारं सागरं प्रेक्ष्य वानराः

   विषेदुः सहसा सर्वे कथं कार्यमिति ब्रुवन्

   ākāśamiva duṣpāraṃ sāgaraṃ prekṣya vānarāḥ

   viṣeduḥ sahasā sarve kathaṃ kāryamiti bruvan

9. 9

   विषण्णां वाहिनीं दृष्ट्वा सागरस्य निरीक्षणात्

   आश्वासयामास हरीन्भयार्तान्हरिसत्तमः

   viṣaṇṇāṃ vāhinīṃ dṛṣṭvā sāgarasya nirīkṣaṇāt

   āśvāsayāmāsa harīnbhayārtānharisattamaḥ

10. 10

    न निषादेन नः कार्यं विषादो दोषवत्तरः

    विषादो हन्ति पुरुषं बालं क्रुद्ध इवोरगः

    na niṣādena naḥ kāryaṃ viṣādo doṣavattaraḥ

    viṣādo hanti puruṣaṃ bālaṃ kruddha ivoragaḥ

11. 11

    विषादोऽयं प्रसहते विक्रमे पर्युपस्थिते

    तेजसा तस्य हीनस्य पुरुषार्थो न सिध्यति

    viṣādo'yaṃ prasahate vikrame paryupasthite

    tejasā tasya hīnasya puruṣārtho na sidhyati

12. 12

    तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामङ्गदो वानरैः सह

    हरिवृद्धैः समागम्य पुनर्मन्त्रममन्त्रयत्

    tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmaṅgado vānaraiḥ saha

    harivṛddhaiḥ samāgamya punarmantramamantrayat

13. 13

    सा वानराणां ध्वजिनी परिवार्याङ्गदं बभौ

    वासवं परिवार्येव मरुतां वाहिनी स्थिता

    sā vānarāṇāṃ dhvajinī parivāryāṅgadaṃ babhau

    vāsavaṃ parivāryeva marutāṃ vāhinī sthitā

14. 14

    कोऽन्यस्तां वानरीं सेनां शक्तः स्तम्भयितुं भवेत्

    अन्यत्र वालितनयादन्यत्र च हनूमतः

    ko'nyastāṃ vānarīṃ senāṃ śaktaḥ stambhayituṃ bhavet

    anyatra vālitanayādanyatra ca hanūmataḥ

15. 15

    ततस्तान्हरिवृद्धांश्च तच्च सैन्यमरिंदमः

    अनुमान्याङ्गदः श्रीमान्वाक्यमर्थवदब्रवीत्

    tatastānharivṛddhāṃśca tacca sainyamariṃdamaḥ

    anumānyāṅgadaḥ śrīmānvākyamarthavadabravīt

16. 16

    क इदानीं महातेजा लङ्घयिष्यति सागरम्

    कः करिष्यति सुग्रीवं सत्यसंधमरिंदमम्

    ka idānīṃ mahātejā laṅghayiṣyati sāgaram

    kaḥ kariṣyati sugrīvaṃ satyasaṃdhamariṃdamam

17. 17

    को वीरो योजनशतं लङ्घयेत प्लवंगमाः

    इमांश्च यूथपान्सर्वान्मोचयेत्को महाभयात्

    ko vīro yojanaśataṃ laṅghayeta plavaṃgamāḥ

    imāṃśca yūthapānsarvānmocayetko mahābhayāt

18. 18

    कस्य प्रसादाद्दारांश्च पुत्रांश्चैव गृहाणि च

    इतो निवृत्ताः पश्येम सिद्धार्थाः सुखिनो वयम्

    kasya prasādāddārāṃśca putrāṃścaiva gṛhāṇi ca

    ito nivṛttāḥ paśyema siddhārthāḥ sukhino vayam

19. 19

    कस्य प्रसादाद्रामं च लक्ष्मणं च महाबलम्

    अभिगच्छेम संहृष्टाः सुग्रीवं च महाबलम्

    kasya prasādādrāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ ca mahābalam

    abhigacchema saṃhṛṣṭāḥ sugrīvaṃ ca mahābalam

20. 20

    यदि कश्चित्समर्थो वः सागरप्लवने हरिः

    स ददात्विह नः शीघ्रं पुण्यामभयदक्षिणाम्

    yadi kaścitsamartho vaḥ sāgaraplavane hariḥ

    sa dadātviha naḥ śīghraṃ puṇyāmabhayadakṣiṇām

21. 21

    अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा न कश्चित्किंचिदब्रवीत्

    स्तिमितेवाभवत्सर्वा सा तत्र हरिवाहिनी

    aṅgadasya vacaḥ śrutvā na kaścitkiṃcidabravīt

    stimitevābhavatsarvā sā tatra harivāhinī

22. 22

    पुनरेवाङ्गदः प्राह तान्हरीन्हरिसत्तमः

    सर्वे बलवतां श्रेष्ठा भवन्तो दृढविक्रमाः

    punarevāṅgadaḥ prāha tānharīnharisattamaḥ

    sarve balavatāṃ śreṣṭhā bhavanto dṛḍhavikramāḥ

23. 23

    व्यपदेश्य कुले जाताः पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः

    न हि वो गमने संगः कदाचिदपि कस्यचित्

    vyapadeśya kule jātāḥ pūjitāścāpyabhīkṣṇaśaḥ

    na hi vo gamane saṃgaḥ kadācidapi kasyacit

24. 24

    ब्रुवध्वं यस्य या शक्तिर्गमने प्लवगर्षभाः

    bruvadhvaṃ yasya yā śaktirgamane plavagarṣabhāḥ