21 shlokas
- 1
उपविष्टास्तु ते सर्वे यस्मिन्प्रायं गिरिस्थले
हरयो गृध्रराजश्च तं देशमुपचक्रमे
upaviṣṭāstu te sarve yasminprāyaṃ giristhale
harayo gṛdhrarājaśca taṃ deśamupacakrame
- 2
साम्पातिर्नाम नाम्ना तु चिरजीवी विहंगमः
भ्राता जटायुषः श्रीमान्प्रख्यातबलपौरुषः
sāmpātirnāma nāmnā tu cirajīvī vihaṃgamaḥ
bhrātā jaṭāyuṣaḥ śrīmānprakhyātabalapauruṣaḥ
- 3
कन्दरादभिनिष्क्रम्य स विन्ध्यस्य महागिरेः
उपविष्टान्हरीन्दृष्ट्वा हृष्टात्मा गिरमब्रवीत्
kandarādabhiniṣkramya sa vindhyasya mahāgireḥ
upaviṣṭānharīndṛṣṭvā hṛṣṭātmā giramabravīt
- 4
विधिः किल नरं लोके विधानेनानुवर्तते
यथायं विहितो भक्ष्यश्चिरान्मह्यमुपागतः
vidhiḥ kila naraṃ loke vidhānenānuvartate
yathāyaṃ vihito bhakṣyaścirānmahyamupāgataḥ
- 5
परम्पराणां भक्षिष्ये वानराणां मृतं मृतम्
उवाचैवं वचः पक्षी तान्निरीक्ष्य प्लवंगमान्
paramparāṇāṃ bhakṣiṣye vānarāṇāṃ mṛtaṃ mṛtam
uvācaivaṃ vacaḥ pakṣī tānnirīkṣya plavaṃgamān
- 6
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भक्षलुब्धस्य पक्षिणः
अङ्गदः परमायस्तो हनूमन्तमथाब्रवीत्
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhakṣalubdhasya pakṣiṇaḥ
aṅgadaḥ paramāyasto hanūmantamathābravīt
- 7
पश्य सीतापदेशेन साक्षाद्वैवस्वतो यमः
इमं देशमनुप्राप्तो वानराणां विपत्तये
paśya sītāpadeśena sākṣādvaivasvato yamaḥ
imaṃ deśamanuprāpto vānarāṇāṃ vipattaye
- 8
रामस्य न कृतं कार्यं राज्ञो न च वचः कृतम्
हरीणामियमज्ञाता विपत्तिः सहसागता
rāmasya na kṛtaṃ kāryaṃ rājño na ca vacaḥ kṛtam
harīṇāmiyamajñātā vipattiḥ sahasāgatā
- 9
वैदेह्याः प्रियकामेन कृतं कर्म जटायुषा
गृध्रराजेन यत्तत्र श्रुतं वस्तदशेषतः
vaidehyāḥ priyakāmena kṛtaṃ karma jaṭāyuṣā
gṛdhrarājena yattatra śrutaṃ vastadaśeṣataḥ
- 10
तथा सर्वाणि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि
प्रियं कुर्वन्ति रामस्य त्यक्त्वा प्राणान्यथा वयम्
tathā sarvāṇi bhūtāni tiryagyonigatānyapi
priyaṃ kurvanti rāmasya tyaktvā prāṇānyathā vayam
- 11
राघवार्थे परिश्रान्ता वयं संत्यक्तजीविताः
कान्ताराणि प्रपन्नाः स्म न च पश्याम मैथिलीम्
rāghavārthe pariśrāntā vayaṃ saṃtyaktajīvitāḥ
kāntārāṇi prapannāḥ sma na ca paśyāma maithilīm
- 12
स सुखी गृध्रराजस्तु रावणेन हतो रणे
मुक्तश्च सुग्रीवभयाद्गतश्च परमां गतिम्
sa sukhī gṛdhrarājastu rāvaṇena hato raṇe
muktaśca sugrīvabhayādgataśca paramāṃ gatim
- 13
जटायुषो विनाशेन राज्ञो दशरथस्य च
हरणेन च वैदेह्याः संशयं हरयो गताः
jaṭāyuṣo vināśena rājño daśarathasya ca
haraṇena ca vaidehyāḥ saṃśayaṃ harayo gatāḥ
- 14
रामलक्ष्मणयोर्वास अरण्ये सह सीतया
राघवस्य च बाणेन वालिनश्च तथा वधः
rāmalakṣmaṇayorvāsa araṇye saha sītayā
rāghavasya ca bāṇena vālinaśca tathā vadhaḥ
- 15
रामकोपादशेषाणां राक्षसानां तथा वधः
कैकेय्या वरदानेन इदं हि विकृतं कृतम्
rāmakopādaśeṣāṇāṃ rākṣasānāṃ tathā vadhaḥ
kaikeyyā varadānena idaṃ hi vikṛtaṃ kṛtam
- 16
तत्तु श्रुत्वा तदा वाक्यमङ्गदस्य मुखोद्गतम्
अब्रवीद्वचनं गृध्रस्तीक्ष्णतुण्डो महास्वनः
tattu śrutvā tadā vākyamaṅgadasya mukhodgatam
abravīdvacanaṃ gṛdhrastīkṣṇatuṇḍo mahāsvanaḥ
- 17
कोऽयं गिरा घोषयति प्राणैः प्रियतरस्य मे
जटायुषो वधं भ्रातुः कम्पयन्निव मे मनः
ko'yaṃ girā ghoṣayati prāṇaiḥ priyatarasya me
jaṭāyuṣo vadhaṃ bhrātuḥ kampayanniva me manaḥ
- 18
कथमासीज्जनस्थाने युद्धं राक्षसगृध्रयोः
नामधेयमिदं भ्रातुश्चिरस्याद्य मया श्रुतम्
kathamāsījjanasthāne yuddhaṃ rākṣasagṛdhrayoḥ
nāmadheyamidaṃ bhrātuścirasyādya mayā śrutam
- 19
यवीयसो गुणज्ञस्य श्लाघनीयस्य विक्रमैः
तदिच्छेयमहं श्रोतुं विनाशं वानरर्षभाः
yavīyaso guṇajñasya ślāghanīyasya vikramaiḥ
tadiccheyamahaṃ śrotuṃ vināśaṃ vānararṣabhāḥ
- 20
भ्रातुर्जटायुषस्तस्य जनस्थाननिवासिनः
तस्यैव च मम भ्रातुः सखा दशरथः कथम्
यस्य रामः प्रियः पुत्रो ज्येष्ठो गुरुजनप्रियः
bhrāturjaṭāyuṣastasya janasthānanivāsinaḥ
tasyaiva ca mama bhrātuḥ sakhā daśarathaḥ katham
yasya rāmaḥ priyaḥ putro jyeṣṭho gurujanapriyaḥ
- 21
सूर्यांशुदग्धपक्षत्वान्न शक्नोमि विसर्पितुम्
इच्छेयं पर्वतादस्मादवतर्तुमरिंदमाः
sūryāṃśudagdhapakṣatvānna śaknomi visarpitum
iccheyaṃ parvatādasmādavatartumariṃdamāḥ