Sarga 7

23 shlokas

1. 1

   एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामेणार्तेन वानरः

   अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं सबाष्पं बाष्पगद्गदः

   evamuktastu sugrīvo rāmeṇārtena vānaraḥ

   abravītprāñjalirvākyaṃ sabāṣpaṃ bāṣpagadgadaḥ

2. 2

   न जाने निलयं तस्य सर्वथा पापरक्षसः

   सामर्थ्यं विक्रमं वापि दौष्कुलेयस्य वा कुलम्

   na jāne nilayaṃ tasya sarvathā pāparakṣasaḥ

   sāmarthyaṃ vikramaṃ vāpi dauṣkuleyasya vā kulam

3. 3

   सत्यं तु प्रतिजानामि त्यज शोकमरिंदम

   करिष्यामि तथा यत्नं यथा प्राप्स्यसि मैथिलीम्

   satyaṃ tu pratijānāmi tyaja śokamariṃdama

   kariṣyāmi tathā yatnaṃ yathā prāpsyasi maithilīm

4. 4

   रावणं सगणं हत्वा परितोष्यात्मपौरुषम्

   तथास्मि कर्ता नचिराद्यथा प्रीतो भविष्यसि

   rāvaṇaṃ sagaṇaṃ hatvā paritoṣyātmapauruṣam

   tathāsmi kartā nacirādyathā prīto bhaviṣyasi

5. 5

   अलं वैक्लव्यमालम्ब्य धैर्यमात्मगतं स्मर

   त्वद्विधानां न सदृशमीदृशं बुद्धिलाघवम्

   alaṃ vaiklavyamālambya dhairyamātmagataṃ smara

   tvadvidhānāṃ na sadṛśamīdṛśaṃ buddhilāghavam

6. 6

   मयापि व्यसनं प्राप्तं भार्याहरणजं महत्

   न चाहमेवं शोचामि न च धैर्यं परित्यजे

   mayāpi vyasanaṃ prāptaṃ bhāryāharaṇajaṃ mahat

   na cāhamevaṃ śocāmi na ca dhairyaṃ parityaje

7. 7

   नाहं तामनुशोचामि प्राकृतो वानरोऽपि सन्

   महात्मा च विनीतश्च किं पुनर्धृतिमान्भवान्

   nāhaṃ tāmanuśocāmi prākṛto vānaro'pi san

   mahātmā ca vinītaśca kiṃ punardhṛtimānbhavān

8. 8

   बाष्पमापतितं धैर्यान्निग्रहीतुं त्वमर्हसि

   मर्यादां सत्त्वयुक्तानां धृतिं नोत्स्रष्टुमर्हसि

   bāṣpamāpatitaṃ dhairyānnigrahītuṃ tvamarhasi

   maryādāṃ sattvayuktānāṃ dhṛtiṃ notsraṣṭumarhasi

9. 9

   व्यसने वार्थकृच्छ्रे वा भये वा जीवितान्तगे

   विमृशन्वै स्वया बुद्ध्या धृतिमान्नावसीदति

   vyasane vārthakṛcchre vā bhaye vā jīvitāntage

   vimṛśanvai svayā buddhyā dhṛtimānnāvasīdati

10. 10

    बालिशस्तु नरो नित्यं वैक्लव्यं योऽनुवर्तते

    स मज्जत्यवशः शोके भाराक्रान्तेव नौर्जले

    bāliśastu naro nityaṃ vaiklavyaṃ yo'nuvartate

    sa majjatyavaśaḥ śoke bhārākrānteva naurjale

11. 11

    एषोऽञ्जलिर्मया बद्धः प्रणयात्त्वां प्रसादये

    पौरुषं श्रय शोकस्य नान्तरं दातुमर्हसि

    eṣo'ñjalirmayā baddhaḥ praṇayāttvāṃ prasādaye

    pauruṣaṃ śraya śokasya nāntaraṃ dātumarhasi

12. 12

    ये शोकमनुवर्तन्ते न तेषां विद्यते सुखम्

    तेजश्च क्षीयते तेषां न त्वं शोचितुमर्हसि

    ye śokamanuvartante na teṣāṃ vidyate sukham

    tejaśca kṣīyate teṣāṃ na tvaṃ śocitumarhasi

13. 13

    हितं वयस्यभावेन ब्रूहि नोपदिशामि ते

    वयस्यतां पूजयन्मे न त्वं शोचितुमर्हसि

    hitaṃ vayasyabhāvena brūhi nopadiśāmi te

    vayasyatāṃ pūjayanme na tvaṃ śocitumarhasi

14. 14

    मधुरं सान्त्वितस्तेन सुग्रीवेण स राघवः

    मुखमश्रुपरिक्लिन्नं वस्त्रान्तेन प्रमार्जयत्

    madhuraṃ sāntvitastena sugrīveṇa sa rāghavaḥ

    mukhamaśrupariklinnaṃ vastrāntena pramārjayat

15. 15

    प्रकृतिष्ठस्तु काकुत्स्थः सुग्रीववचनात्प्रभुः

    सम्परिष्वज्य सुग्रीवमिदं वचनमब्रवीत्

    prakṛtiṣṭhastu kākutsthaḥ sugrīvavacanātprabhuḥ

    sampariṣvajya sugrīvamidaṃ vacanamabravīt

16. 16

    कर्तव्यं यद्वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च

    अनुरूपं च युक्तं च कृतं सुग्रीव तत्त्वया

    kartavyaṃ yadvayasyena snigdhena ca hitena ca

    anurūpaṃ ca yuktaṃ ca kṛtaṃ sugrīva tattvayā

17. 17

    एष च प्रकृतिष्ठोऽहमनुनीतस्त्वया सखे

    दुर्लभो हीदृशो बन्धुरस्मिन्काले विशेषतः

    eṣa ca prakṛtiṣṭho'hamanunītastvayā sakhe

    durlabho hīdṛśo bandhurasminkāle viśeṣataḥ

18. 18

    किं तु यत्नस्त्वया कार्यो मैथिल्याः परिमार्गणे

    राक्षसस्य च रौद्रस्य रावणस्य दुरात्मनः

    kiṃ tu yatnastvayā kāryo maithilyāḥ parimārgaṇe

    rākṣasasya ca raudrasya rāvaṇasya durātmanaḥ

19. 19

    मया च यदनुष्ठेयं विस्रब्धेन तदुच्यताम्

    वर्षास्विव च सुक्षेत्रे सर्वं संपद्यते तव

    mayā ca yadanuṣṭheyaṃ visrabdhena taducyatām

    varṣāsviva ca sukṣetre sarvaṃ saṃpadyate tava

20. 20

    मया च यदिदं वाक्यमभिमानात्समीरितम्

    तत्त्वया हरिशार्दूल तत्त्वमित्युपधार्यताम्

    mayā ca yadidaṃ vākyamabhimānātsamīritam

    tattvayā hariśārdūla tattvamityupadhāryatām

21. 21

    अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन

    एतत्ते प्रतिजानामि सत्येनैव शपामि ते

    anṛtaṃ noktapūrvaṃ me na ca vakṣye kadācana

    etatte pratijānāmi satyenaiva śapāmi te

22. 22

    ततः प्रहृष्टः सुग्रीवो वानरैः सचिवैः सह

    राघवस्य वचः श्रुत्वा प्रतिज्ञातं विशेषतः

    tataḥ prahṛṣṭaḥ sugrīvo vānaraiḥ sacivaiḥ saha

    rāghavasya vacaḥ śrutvā pratijñātaṃ viśeṣataḥ

23. 23

    महानुभावस्य वचो निशम्य हरिर्नराणामृषभस्य तस्य

    कृतं स मेने हरिवीरमुख्यस्तदा स्वकार्यं हृदयेन विद्वान्

    mahānubhāvasya vaco niśamya harirnarāṇāmṛṣabhasya tasya

    kṛtaṃ sa mene harivīramukhyastadā svakāryaṃ hṛdayena vidvān