160 shlokas
- 1
ऋषय ऊचुः
ऐक्ष्वाकुर् अंबरीषो वै वासुदेवपरायणः
पालयामास पृथिवीं विष्णोराज्ञापुरःसरः
ṛṣaya ūcuḥ
aikṣvākur aṃbarīṣo vai vāsudevaparāyaṇaḥ
pālayāmāsa pṛthivīṃ viṣṇorājñāpuraḥsaraḥ
- 2
श्रुतमेतन्महाबुद्धे तत्सर्वं वक्तुमर्हसि
नित्यं तस्य हरेश्चक्रं शत्रुरोगभयादिकम्
śrutametanmahābuddhe tatsarvaṃ vaktumarhasi
nityaṃ tasya hareścakraṃ śatrurogabhayādikam
- 3
हन्तीति श्रूयते लोके धार्मिकस्य महात्मनः
अंबरीषस्य चरितं तत्सर्वं ब्रूहि सत्तम
hantīti śrūyate loke dhārmikasya mahātmanaḥ
aṃbarīṣasya caritaṃ tatsarvaṃ brūhi sattama
- 4
माहात्म्यमनुभावं च भक्तियोगमनुत्तमम्
यथावच्छ्रोतुमिच्छामः सूत वक्तुं त्वमर्हसि
māhātmyamanubhāvaṃ ca bhaktiyogamanuttamam
yathāvacchrotumicchāmaḥ sūta vaktuṃ tvamarhasi
- 5
सूत उवाच
श्रूयतां मुनिशार्दूलाश्चरितं तस्य धीमतः
अंबरीषस्य माहात्म्यं सर्वपापहरं परम्
sūta uvāca
śrūyatāṃ muniśārdūlāścaritaṃ tasya dhīmataḥ
aṃbarīṣasya māhātmyaṃ sarvapāpaharaṃ param
- 6
त्रिशङ्कोर्दयिता भार्या सर्वलक्षणशोभिता
अंबरीषस्य जननी नित्यं शौचसमन्विता
triśaṅkordayitā bhāryā sarvalakṣaṇaśobhitā
aṃbarīṣasya jananī nityaṃ śaucasamanvitā
- 7
योगनिद्रासमारूढं शेषपर्यङ्कशायिनम्
नारायणं महात्मानं ब्रह्माण्डकमलोद्भवम्
yoganidrāsamārūḍhaṃ śeṣaparyaṅkaśāyinam
nārāyaṇaṃ mahātmānaṃ brahmāṇḍakamalodbhavam
- 8
तमसा कालरुद्राख्यं रजसा कनकाण्डजम्
सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं सर्वदेवनमस्कृतम्
tamasā kālarudrākhyaṃ rajasā kanakāṇḍajam
sattvena sarvagaṃ viṣṇuṃ sarvadevanamaskṛtam
- 9
अर्चयामास सततं वाङ्मनःकायकर्मभिः
माल्यदानादिकं सर्वं स्वयमेवमचीकरत्
arcayāmāsa satataṃ vāṅmanaḥkāyakarmabhiḥ
mālyadānādikaṃ sarvaṃ svayamevamacīkarat
- 10
गन्धादिपेषणं चैव धूपद्रव्यादिकं तथा
भूमेरालेपनादीनि हविषां पचनं तथा
gandhādipeṣaṇaṃ caiva dhūpadravyādikaṃ tathā
bhūmerālepanādīni haviṣāṃ pacanaṃ tathā
- 11
तत्कौतुकसमाविष्टा स्वयमेव चकार सा
शुभा पद्मावती नित्यं वाचा नारायणेति वै
tatkautukasamāviṣṭā svayameva cakāra sā
śubhā padmāvatī nityaṃ vācā nārāyaṇeti vai
- 12
अनन्तेत्येव सा नित्यं भाषमाणा पतिव्रता
दशवर्षसहस्राणि तत्परेणान्तरात्मना
anantetyeva sā nityaṃ bhāṣamāṇā pativratā
daśavarṣasahasrāṇi tatpareṇāntarātmanā
- 13
अर्चयामास गोविन्दं गन्धपुष्पादिभिः शुचिः
विष्णुभक्तान्महाभागान्सर्वपापविवर्जितान्
arcayāmāsa govindaṃ gandhapuṣpādibhiḥ śuciḥ
viṣṇubhaktānmahābhāgānsarvapāpavivarjitān
- 14
दानमानार्चनैर्नित्यं धनरत्नैरतोषयत्
ततः कदाचित्सा देवी द्वादशीं समुपोष्य वै
dānamānārcanairnityaṃ dhanaratnairatoṣayat
tataḥ kadācitsā devī dvādaśīṃ samupoṣya vai
- 15
हरेरग्रे महाभागा सुष्वाप पतिना सह
तत्र नारायणो देवस्तामाह पुरुषोत्तमः
hareragre mahābhāgā suṣvāpa patinā saha
tatra nārāyaṇo devastāmāha puruṣottamaḥ
- 16
किम् इच्छसि वरं भद्रे मत्तस्त्वम्ब्रूहि भामिनि
सा दृष्ट्वा तु वरं वव्रे पुत्रो मे वैष्णवो भवेत्
kim icchasi varaṃ bhadre mattastvambrūhi bhāmini
sā dṛṣṭvā tu varaṃ vavre putro me vaiṣṇavo bhavet
- 17
सार्वभौमो महातेजाः स्वकर्मनिरतः शुचिः
तथेत्युक्त्वा ददौ तस्यै फलम् एकं जनार्दनः
sārvabhaumo mahātejāḥ svakarmanirataḥ śuciḥ
tathetyuktvā dadau tasyai phalam ekaṃ janārdanaḥ
- 18
सा प्रबुद्धा फलं दृष्ट्वा भर्त्रे सर्वं न्यवेदयत्
भक्षयामास संहृष्टा फलं तद्गतमानसा
sā prabuddhā phalaṃ dṛṣṭvā bhartre sarvaṃ nyavedayat
bhakṣayāmāsa saṃhṛṣṭā phalaṃ tadgatamānasā
- 19
ततः कालेन सा देवी पुत्रं कुलविवर्धनम्
असूत सा सदाचारं वासुदेवपरायणम्
tataḥ kālena sā devī putraṃ kulavivardhanam
asūta sā sadācāraṃ vāsudevaparāyaṇam
- 20
शुभलक्षणसम्पन्नं चक्राङ्किततनूरुहम्
जातं दृष्ट्वा पिता पुत्रं क्रियाः सर्वाश्चकार वै
śubhalakṣaṇasampannaṃ cakrāṅkitatanūruham
jātaṃ dṛṣṭvā pitā putraṃ kriyāḥ sarvāścakāra vai
- 21
अंबरीष इति ख्यातो लोके समभवत्प्रभुः
पितर्युपरते श्रीमानभिषिक्तो महामुनिः
aṃbarīṣa iti khyāto loke samabhavatprabhuḥ
pitaryuparate śrīmānabhiṣikto mahāmuniḥ
- 22
मन्त्रिष्वाधाय राज्यं च तप उग्रं चकार सः
संवत्सरसहस्रं वै जपन्नारायणं प्रभुम्
mantriṣvādhāya rājyaṃ ca tapa ugraṃ cakāra saḥ
saṃvatsarasahasraṃ vai japannārāyaṇaṃ prabhum
- 23
हृत्पुण्डरीकमध्यस्थं सूर्यमण्डलमध्यतः
शङ्खचक्रगदापद्मधारयन्तं चतुर्भुजम्
hṛtpuṇḍarīkamadhyasthaṃ sūryamaṇḍalamadhyataḥ
śaṅkhacakragadāpadmadhārayantaṃ caturbhujam
- 24
शुद्धजांबूनदनिभं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम्
सर्वाभरणसंयुक्तं पीतांबरधरं प्रभुम्
śuddhajāṃbūnadanibhaṃ brahmaviṣṇuśivātmakam
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ pītāṃbaradharaṃ prabhum
- 25
श्रीवत्सवक्षसं देवं पुरुषं पुरुषोत्तमम्
ततो गरुडमारुह्य सर्वदेवैरभिष्टुतः
śrīvatsavakṣasaṃ devaṃ puruṣaṃ puruṣottamam
tato garuḍamāruhya sarvadevairabhiṣṭutaḥ
- 26
आजगाम स विश्वात्मा सर्वलोकनमस्कृतः
ऐरावतमिवाचिन्त्यं कृत्वा वै गरुडं हरिः
ājagāma sa viśvātmā sarvalokanamaskṛtaḥ
airāvatamivācintyaṃ kṛtvā vai garuḍaṃ hariḥ
- 27
स्वयं शक्र इवासीनस्तमाह नृपसत्तमम्
इन्द्रो ऽहमस्मि भद्रं ते किं ददामि वरं च ते
svayaṃ śakra ivāsīnastamāha nṛpasattamam
indro 'hamasmi bhadraṃ te kiṃ dadāmi varaṃ ca te
- 28
सर्वलोकेश्वरो ऽहं त्वां रक्षितुं समुपागतः
अंबरीष उवाच
नाहं त्वम् अभिसंधाय तप आस्थितवानिह
sarvalokeśvaro 'haṃ tvāṃ rakṣituṃ samupāgataḥ
aṃbarīṣa uvāca
nāhaṃ tvam abhisaṃdhāya tapa āsthitavāniha
- 29
त्वया दत्तं च नेष्यामि गच्छ शक्र यथासुखम्
मम नारायणो नाथस्तं नमामि जगत्पतिम्
tvayā dattaṃ ca neṣyāmi gaccha śakra yathāsukham
mama nārāyaṇo nāthastaṃ namāmi jagatpatim
- 30
गच्छेन्द्र मा कृथास्त्वत्र मम बुद्धिविलोपनम्
ततः प्रहस्य भगवान्स्वरूपम् अकरोद्धरिः
gacchendra mā kṛthāstvatra mama buddhivilopanam
tataḥ prahasya bhagavānsvarūpam akaroddhariḥ

