25 shlokas
- 1
सनत्कुमार उवाच
भूयो देवगणश्रेष्ठ शिवमाहात्म्यमुत्तमम्
शृण्वतो नास्ति मे तृप्तिस्त्वद्वाक्यामृतपानतः
sanatkumāra uvāca
bhūyo devagaṇaśreṣṭha śivamāhātmyamuttamam
śṛṇvato nāsti me tṛptistvadvākyāmṛtapānataḥ
- 2
कथं शरीरी भगवान्कस्माद्रुद्रः प्रतापवान्
सर्वात्मा च कथं शम्भुः कथं पाशुपतं व्रतम्
kathaṃ śarīrī bhagavānkasmādrudraḥ pratāpavān
sarvātmā ca kathaṃ śambhuḥ kathaṃ pāśupataṃ vratam
- 3
कथं वा देवमुख्यैश्च श्रुतो दृष्टश्च शङ्करः
शैलादिरुवाच
अव्यक्तादभवत्स्थाणुः शिवः परमकारणम्
kathaṃ vā devamukhyaiśca śruto dṛṣṭaśca śaṅkaraḥ
śailādiruvāca
avyaktādabhavatsthāṇuḥ śivaḥ paramakāraṇam
- 4
स सर्वकारणोपेत ऋषिर्विश्वाधिकः प्रभुः
देवानां प्रथमं देवं जायमानं मुखाम्बुजात्
sa sarvakāraṇopeta ṛṣirviśvādhikaḥ prabhuḥ
devānāṃ prathamaṃ devaṃ jāyamānaṃ mukhāmbujāt
- 5
ददर्श चाग्रे ब्रह्माणं चाज्ञया तमवैक्षत
दृष्टो रुद्रेण देवेशः ससर्ज सकलं च सः
dadarśa cāgre brahmāṇaṃ cājñayā tamavaikṣata
dṛṣṭo rudreṇa deveśaḥ sasarja sakalaṃ ca saḥ
- 6
वर्णाश्रमव्यवस्थाश्च स्थापयामास वै विराट्
सोमं ससर्ज यज्ञार्थं सोमादिदमजायत
varṇāśramavyavasthāśca sthāpayāmāsa vai virāṭ
somaṃ sasarja yajñārthaṃ somādidamajāyata
- 7
चरुश्च वह्निर्यज्ञश्च वज्रपाणिः शचीपतिः
विष्णुर्नारायणः श्रीमान्सर्वं सोममयं जगत्
caruśca vahniryajñaśca vajrapāṇiḥ śacīpatiḥ
viṣṇurnārāyaṇaḥ śrīmānsarvaṃ somamayaṃ jagat
- 8
रुद्राध्यायेन ते देवा रुद्रं तुष्टुवुरीश्वरम्
प्रसन्नवदनस्तस्थौ देवानां मध्यतः प्रभुः
rudrādhyāyena te devā rudraṃ tuṣṭuvurīśvaram
prasannavadanastasthau devānāṃ madhyataḥ prabhuḥ
- 9
अपहृत्य च विज्ञानमेषामेव महेश्वरः
देवा ह्यपृच्छंस्तं देवं को भवानिति शङ्करम्
apahṛtya ca vijñānameṣāmeva maheśvaraḥ
devā hyapṛcchaṃstaṃ devaṃ ko bhavāniti śaṅkaram
- 10
अब्रवीद्भगवान्रुद्रो ह्यहमेकः पुरातनः
आसं प्रथम एवाहं वर्तामि च सुरोत्तमाः
abravīdbhagavānrudro hyahamekaḥ purātanaḥ
āsaṃ prathama evāhaṃ vartāmi ca surottamāḥ
- 11
भविष्यामि च लोके ऽस्मिन्मत्तो नान्यः कुतश्चन
व्यतिरिक्तं न मत्तो ऽस्ति नान्यत्किंचित्सुरोत्तमाः
bhaviṣyāmi ca loke 'sminmatto nānyaḥ kutaścana
vyatiriktaṃ na matto 'sti nānyatkiṃcitsurottamāḥ
- 12
नित्यो ऽनित्यो ऽहमनघो ब्रह्माहं ब्रह्मणस्पतिः
दिशश्च विदिशश्चाहं प्रकृतिश्च पुमानहम्
nityo 'nityo 'hamanagho brahmāhaṃ brahmaṇaspatiḥ
diśaśca vidiśaścāhaṃ prakṛtiśca pumānaham
- 13
त्रिष्टुब्जगत्यनुष्टुप्च छन्दोऽहं तन्मयः शिवः
सत्योऽहं सर्वगः शान्तस्त्रेताग्निर्गौरवं गुरुः
triṣṭubjagatyanuṣṭupca chando'haṃ tanmayaḥ śivaḥ
satyo'haṃ sarvagaḥ śāntastretāgnirgauravaṃ guruḥ
- 14
गौरहं गह्वरश्चाहं नित्यं गहनगोचरः
ज्येष्ठोऽहं सर्वतत्त्वानां वरिष्ठोऽहम् अपां पतिः
gaurahaṃ gahvaraścāhaṃ nityaṃ gahanagocaraḥ
jyeṣṭho'haṃ sarvatattvānāṃ variṣṭho'ham apāṃ patiḥ
- 15
आपोऽहं भगवानीशस्तेजोऽहं वेदिरप्यहम्
ऋग्वेदोऽहं यजुर्वेदः सामवेदोऽहम् आत्मभूः
āpo'haṃ bhagavānīśastejo'haṃ vedirapyaham
ṛgvedo'haṃ yajurvedaḥ sāmavedo'ham ātmabhūḥ
- 16
अथर्वणोऽहं मन्त्रोऽहं तथा चाङ्गिरसां वरः
इतिहासपुराणानि कल्पोऽहं कल्पनाप्यहम्
atharvaṇo'haṃ mantro'haṃ tathā cāṅgirasāṃ varaḥ
itihāsapurāṇāni kalpo'haṃ kalpanāpyaham
- 17
अक्षरं च क्षरं चाहं क्षान्तिः शान्तिरहं क्षमा
गुह्योऽहं सर्ववेदेषु वरेण्योऽहम् अजोऽप्यहम्
akṣaraṃ ca kṣaraṃ cāhaṃ kṣāntiḥ śāntirahaṃ kṣamā
guhyo'haṃ sarvavedeṣu vareṇyo'ham ajo'pyaham
- 18
पुष्करं च पवित्रं च मध्यं चाहं ततः परम्
बहिश्चाहं तथा चान्तः पुरस्तादहमव्ययः
puṣkaraṃ ca pavitraṃ ca madhyaṃ cāhaṃ tataḥ param
bahiścāhaṃ tathā cāntaḥ purastādahamavyayaḥ
- 19
ज्योतिश्चाहं तमश्चाहं ब्रह्मा विष्णुर्महेश्वरः
बुद्धिश्चाहमहङ्कारस्तन्मात्राणीन्द्रियाणि च
jyotiścāhaṃ tamaścāhaṃ brahmā viṣṇurmaheśvaraḥ
buddhiścāhamahaṅkārastanmātrāṇīndriyāṇi ca
- 20
एवं सर्वं च मामेव यो वेद सुरसत्तमाः
स एव सर्ववित्सर्वं सर्वात्मा परमेश्वरः
evaṃ sarvaṃ ca māmeva yo veda surasattamāḥ
sa eva sarvavitsarvaṃ sarvātmā parameśvaraḥ
- 21
गां गोभिर्ब्राह्मणान्सर्वान्ब्राह्मण्येन हवींषि च
आयुषायुस्तथा सत्यं सत्येन सुरसत्तमाः
gāṃ gobhirbrāhmaṇānsarvānbrāhmaṇyena havīṃṣi ca
āyuṣāyustathā satyaṃ satyena surasattamāḥ
- 22
धर्मं धर्मेण सर्वांश्च तर्पयामि स्वतेजसा
इत्यादौ भगवानुक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत
dharmaṃ dharmeṇa sarvāṃśca tarpayāmi svatejasā
ityādau bhagavānuktvā tatraivāntaradhīyata
- 23
नापश्यन्त ततो देवं रुद्रं परमकारणम्
ते देवाः परमात्मानं रुद्रं ध्यायन्ति शङ्करम्
nāpaśyanta tato devaṃ rudraṃ paramakāraṇam
te devāḥ paramātmānaṃ rudraṃ dhyāyanti śaṅkaram
- 24
सनारायणका देवाः सेन्द्राश्च मुनयस्तथा
तथोर्ध्वबाहवो देवा रुद्रं स्तुन्वन्ति शंकरम्
sanārāyaṇakā devāḥ sendrāśca munayastathā
tathordhvabāhavo devā rudraṃ stunvanti śaṃkaram
- 25
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे सप्तदशो ऽध्यायः
iti śrīliṅgamahāpurāṇe uttarabhāge saptadaśo 'dhyāyaḥ

