86 shlokas
- 1
शैलादिरुवाच
स्नानयागादिकर्माणि कृत्वा वै भास्करस्य च
शिवस्नानं ततः कुर्याद्भस्मस्नानं शिवार्चनम्
śailādiruvāca
snānayāgādikarmāṇi kṛtvā vai bhāskarasya ca
śivasnānaṃ tataḥ kuryādbhasmasnānaṃ śivārcanam
- 2
षष्ठेन मृदमादाय भक्त्या भूमौ न्यसेन्मृदम्
द्वितीयेन तथाभ्युक्ष्य तृतीयेन च शोधयेत्
ṣaṣṭhena mṛdamādāya bhaktyā bhūmau nyasenmṛdam
dvitīyena tathābhyukṣya tṛtīyena ca śodhayet
- 3
चतुर्थेनैव विभजेन्मलमेकेन शोधयेत्
स्नात्वा षष्ठेन तच्छेषां मृदं हस्तगतां पुनः
caturthenaiva vibhajenmalamekena śodhayet
snātvā ṣaṣṭhena taccheṣāṃ mṛdaṃ hastagatāṃ punaḥ
- 4
त्रिधा विभज्य सर्वं च चतुर्भिर्मध्यमं पुनः
षष्ठेन सप्तवाराणि वामं मूलेन चालभेत्
दशवारं च षष्ठेन दिशां बन्धः प्रकीर्तितः
tridhā vibhajya sarvaṃ ca caturbhirmadhyamaṃ punaḥ
ṣaṣṭhena saptavārāṇi vāmaṃ mūlena cālabhet
daśavāraṃ ca ṣaṣṭhena diśāṃ bandhaḥ prakīrtitaḥ
- 5
वामेन तीर्थं सव्येन शरीरमनुलिप्य च
स्नात्वा सर्वैःस्मरन्भानुमभिषेकं समाचरेत्
vāmena tīrthaṃ savyena śarīramanulipya ca
snātvā sarvaiḥsmaranbhānumabhiṣekaṃ samācaret
- 6
शृङ्गेण पर्णपुटकैः पालाशेन दलेन वा
सौरैर् एभिश्च विविधैः सर्वसिद्धिकरैः शुभैः
śṛṅgeṇa parṇapuṭakaiḥ pālāśena dalena vā
saurair ebhiśca vividhaiḥ sarvasiddhikaraiḥ śubhaiḥ
- 7
सौराणि च प्रवक्ष्यामि बाष्कलाद्यानि सुव्रत
अङ्गानि सर्वदेवेषु सारभूतानि सर्वतः
saurāṇi ca pravakṣyāmi bāṣkalādyāni suvrata
aṅgāni sarvadeveṣu sārabhūtāni sarvataḥ
- 8
ॐ भूः ॐ भुवः ॐस्वः ॐ महः ॐ जनः ॐ तपः ॐसत्यम् ॐ ऋतम् ॐ ब्रह्मा
नवाक्षरमयं मन्त्रं बाष्कलं परिकीर्तितम्
न क्षरन्तीति लोकानि ऋतमक्षरमुच्यते
सत्यम् अक्षरम् इत्युक्तं प्रणवादिनमोऽन्तकम्
oṃ bhūḥ oṃ bhuvaḥ oṃsvaḥ oṃ mahaḥ oṃ janaḥ oṃ tapaḥ oṃsatyam oṃ ṛtam oṃ brahmā
navākṣaramayaṃ mantraṃ bāṣkalaṃ parikīrtitam
na kṣarantīti lokāni ṛtamakṣaramucyate
satyam akṣaram ityuktaṃ praṇavādinamo'ntakam
- 9
ॐ भूर्भुवः सुवः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि
ॐ नमः सूर्याय खखोल्काय नमः
oṃ bhūrbhuvaḥ suvaḥ tatsaviturvareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi
oṃ namaḥ sūryāya khakholkāya namaḥ
- 10
मूलमन्त्रमिदं प्रोक्तं भास्करस्य महात्मनः
नवाक्षरेण दीप्तास्यं मूलमन्त्रेण भास्करम्
mūlamantramidaṃ proktaṃ bhāskarasya mahātmanaḥ
navākṣareṇa dīptāsyaṃ mūlamantreṇa bhāskaram
- 11
पूजयेद् अङ्गमन्त्राणि कथयामि यथाक्रमम्
वेदादिभिः प्रभूताद्यं प्रणवेन च मध्यमम्
pūjayed aṅgamantrāṇi kathayāmi yathākramam
vedādibhiḥ prabhūtādyaṃ praṇavena ca madhyamam
- 12
ॐ भूः ब्रह्म हृदयाय ॐ भुवः विष्णुशिरसे ॐस्वः रुद्रशिखायै ॐ भूर्भुवः स्वः ज्वालामालिनीशिखायै ॐ महः महेश्वराय कवचाय ॐ जनः शिवाय नेत्रेभ्यः ॐ तपः तापकाय अस्त्राय फट्मन्त्राणि कथितान्येवं सौराणि विविधानि च
एतैः शृङ्गादिभिः पात्रैः स्वात्मानम् अभिषेचयेत्
oṃ bhūḥ brahma hṛdayāya oṃ bhuvaḥ viṣṇuśirase oṃsvaḥ rudraśikhāyai oṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ jvālāmālinīśikhāyai oṃ mahaḥ maheśvarāya kavacāya oṃ janaḥ śivāya netrebhyaḥ oṃ tapaḥ tāpakāya astrāya phaṭmantrāṇi kathitānyevaṃ saurāṇi vividhāni ca
etaiḥ śṛṅgādibhiḥ pātraiḥ svātmānam abhiṣecayet
- 13
ताम्रकुंभेन वा विप्रः क्षत्रियो वैश्य एव च
सकुशेन सपुष्पेण मन्त्रैः सर्वैः समाहितः
tāmrakuṃbhena vā vipraḥ kṣatriyo vaiśya eva ca
sakuśena sapuṣpeṇa mantraiḥ sarvaiḥ samāhitaḥ
- 14
रक्तवस्त्रपरीधानः स्वाचामेद्विधिपूर्वकम्
सूर्यश्चेति दिवा रात्रौ चाग्निश्चेति द्विजोत्तमः
raktavastraparīdhānaḥ svācāmedvidhipūrvakam
sūryaśceti divā rātrau cāgniśceti dvijottamaḥ
- 15
आपः पुनन्तु मध्याह्ने मन्त्राचमनमुच्यते
षष्ठेन शुद्धिं कृत्वैव जपेदाद्यमनुत्तमम्
āpaḥ punantu madhyāhne mantrācamanamucyate
ṣaṣṭhena śuddhiṃ kṛtvaiva japedādyamanuttamam
- 16
वौषडन्तं तथा मूलं नवाक्षरम् अनुत्तमम्
करशाखां तथाङ्गुष्ठमध्यमानामिकां न्यसेत्
vauṣaḍantaṃ tathā mūlaṃ navākṣaram anuttamam
karaśākhāṃ tathāṅguṣṭhamadhyamānāmikāṃ nyaset
- 17
तले च तर्जन्यङ्गुष्ठं मुष्टिभागानि विन्यसेत्
नवाक्षरमयं देहं कृत्वाङ्गैरपि पावितम्
tale ca tarjanyaṅguṣṭhaṃ muṣṭibhāgāni vinyaset
navākṣaramayaṃ dehaṃ kṛtvāṅgairapi pāvitam
- 18
सूर्यो ऽहमिति संचिन्त्य मन्त्रैरेतैर्यथाक्रमम्
वामहस्तगतैर् अद्भिर्गन्धसिद्धार्थकान्वितैः
sūryo 'hamiti saṃcintya mantrairetairyathākramam
vāmahastagatair adbhirgandhasiddhārthakānvitaiḥ
- 19
कुशपुञ्जेन चाभ्युक्ष्य मूलाग्रैरष्टधा स्थितैः
आपो हि ष्ठादिभिश्चैव शेषमाघ्राय वै जलम्
kuśapuñjena cābhyukṣya mūlāgrairaṣṭadhā sthitaiḥ
āpo hi ṣṭhādibhiścaiva śeṣamāghrāya vai jalam
- 20
वामनासापुटेनैव देहे संभावयेच्छिवम्
अर्घ्यमादाय देहस्थं सव्यनासापुटेन च
vāmanāsāpuṭenaiva dehe saṃbhāvayecchivam
arghyamādāya dehasthaṃ savyanāsāpuṭena ca
- 21
कृष्णवर्णेन बाह्यस्थं भावयेच्च शिलागतम्
तर्पयेत्सर्वदेवेभ्य ऋषिभ्यश्च विशेषतः
kṛṣṇavarṇena bāhyasthaṃ bhāvayecca śilāgatam
tarpayetsarvadevebhya ṛṣibhyaśca viśeṣataḥ
- 22
भूतेभ्यश्च पितृभ्यश्च विधिनार्घ्यं च दापयेत्
व्यापिनीं च परां ज्योत्स्नां संध्यां सम्यग् उपासयेत्
bhūtebhyaśca pitṛbhyaśca vidhinārghyaṃ ca dāpayet
vyāpinīṃ ca parāṃ jyotsnāṃ saṃdhyāṃ samyag upāsayet
- 23
प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने अर्घ्यं चैव निवेदयेत्
रक्तचन्दनतोयेन हस्तमात्रेण मण्डलम्
prātarmadhyāhnasāyāhne arghyaṃ caiva nivedayet
raktacandanatoyena hastamātreṇa maṇḍalam
- 24
सुवृत्तं कल्पयेद्भूमौ प्रार्थयेत द्विजोत्तमाः
प्राङ्मुखस्ताम्रपात्रं च सगन्धं प्रस्थपूरितम्
suvṛttaṃ kalpayedbhūmau prārthayeta dvijottamāḥ
prāṅmukhastāmrapātraṃ ca sagandhaṃ prasthapūritam
- 25
पूरयेद्गन्धतोयेन रक्तचन्दनकेन च
रक्तपुष्पैस्तिलैश्चैव कुशाक्षतसमन्वितैः
pūrayedgandhatoyena raktacandanakena ca
raktapuṣpaistilaiścaiva kuśākṣatasamanvitaiḥ
- 26
दूर्वापामार्गगव्येन केवलेन घृतेन च
आपूर्य मूलमन्त्रेण नवाक्षरमयेन च
जानुभ्यां धरणीं गत्वा देवदेवं नमस्य च
dūrvāpāmārgagavyena kevalena ghṛtena ca
āpūrya mūlamantreṇa navākṣaramayena ca
jānubhyāṃ dharaṇīṃ gatvā devadevaṃ namasya ca
- 27
कृत्वा शिरसि तत्पात्रम् अर्घ्यमूलेन दापयेत्
अश्वमेधायुतं कृत्वा यत्फलं परिकीर्तितम्
kṛtvā śirasi tatpātram arghyamūlena dāpayet
aśvamedhāyutaṃ kṛtvā yatphalaṃ parikīrtitam
- 28
तत्फलं लभते दत्त्वा सौरार्घ्यं सर्वसंमतम्
दत्त्वैवार्घ्यं यजेद्भक्त्या देवदेवं त्रियंबकम्
tatphalaṃ labhate dattvā saurārghyaṃ sarvasaṃmatam
dattvaivārghyaṃ yajedbhaktyā devadevaṃ triyaṃbakam
- 29
अथवा भास्करं चेष्ट्वा आग्नेयं स्नानमाचरेत्
पूर्ववद्वै शिवस्नानं मन्त्रमात्रेण भेदितम्
athavā bhāskaraṃ ceṣṭvā āgneyaṃ snānamācaret
pūrvavadvai śivasnānaṃ mantramātreṇa bheditam
- 30
दन्तधावनपूर्वं च स्नानं सौरं च शाङ्करम्
विघ्नेशं वरुणं चैव गुरुं तीर्थं समर्चयेत्
dantadhāvanapūrvaṃ ca snānaṃ sauraṃ ca śāṅkaram
vighneśaṃ varuṇaṃ caiva guruṃ tīrthaṃ samarcayet

