Sarga 63

26 shlokas

1. 1

   ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम्

   प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम्

   tataḥ prasravaṇaṃ śailaṃ te gatvā citrakānanam

   praṇamya śirasā rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam

2. 2

   युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च

   प्रवृत्तमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः

   yuvarājaṃ puraskṛtya sugrīvamabhivādya ca

   pravṛttamatha sītāyāḥ pravaktumupacakramuḥ

3. 3

   रावणान्तःपुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम्

   रामे समनुरागं च यश्चापि समयः कृतः

   rāvaṇāntaḥpure rodhaṃ rākṣasībhiśca tarjanam

   rāme samanurāgaṃ ca yaścāpi samayaḥ kṛtaḥ

4. 4

   एतदाख्यान्ति ते सर्वे हरयो रामसंनिधौ

   वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत्

   etadākhyānti te sarve harayo rāmasaṃnidhau

   vaidehīmakṣatāṃ śrutvā rāmastūttaramabravīt

5. 5

   क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते

   एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः

   kva sītā vartate devī kathaṃ ca mayi vartate

   etanme sarvamākhyāta vaidehīṃ prati vānarāḥ

6. 6

   रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसंनिधौ

   चोदयन्ति हनूमन्तं सीतावृत्तान्तकोविदम्

   rāmasya gaditaṃ śrutvā harayo rāmasaṃnidhau

   codayanti hanūmantaṃ sītāvṛttāntakovidam

7. 7

   श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनूमान्मारुतात्मजः

   उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः सीताया दर्शनं यथा

   śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ hanūmānmārutātmajaḥ

   uvāca vākyaṃ vākyajñaḥ sītāyā darśanaṃ yathā

8. 8

   समुद्रं लङ्घयित्वाहं शतयोजनमायतम्

   अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो दिदृक्षया

   samudraṃ laṅghayitvāhaṃ śatayojanamāyatam

   agacchaṃ jānakīṃ sītāṃ mārgamāṇo didṛkṣayā

9. 9

   तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य दुरात्मनः

   दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे

   tatra laṅketi nagarī rāvaṇasya durātmanaḥ

   dakṣiṇasya samudrasya tīre vasati dakṣiṇe

10. 10

    तत्र दृष्टा मया सीता रावणान्तःपुरे सती

    संन्यस्य त्वयि जीवन्ती रामा राम मनोरथम्

    tatra dṛṣṭā mayā sītā rāvaṇāntaḥpure satī

    saṃnyasya tvayi jīvantī rāmā rāma manoratham

11. 11

    दृष्टा मे राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः

    राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता प्रमदावने

    dṛṣṭā me rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ

    rākṣasībhirvirūpābhī rakṣitā pramadāvane

12. 12

    दुःखमापद्यते देवी तवादुःखोचिता सती

    रावणान्तःपुरे रुद्ध्वा राक्षसीभिः सुरक्षिता

    duḥkhamāpadyate devī tavāduḥkhocitā satī

    rāvaṇāntaḥpure ruddhvā rākṣasībhiḥ surakṣitā

13. 13

    एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा

    अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे

    ekaveṇīdharā dīnā tvayi cintāparāyaṇā

    adhaḥśayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame

14. 14

    रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया

    देवी कथंचित्काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया

    rāvaṇādvinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā

    devī kathaṃcitkākutstha tvanmanā mārgitā mayā

15. 15

    इक्ष्वाकुवंशविख्यातिं शनैः कीर्तयतानघ

    स मया नरशार्दूल विश्वासमुपपादिता

    ikṣvākuvaṃśavikhyātiṃ śanaiḥ kīrtayatānagha

    sa mayā naraśārdūla viśvāsamupapāditā

16. 16

    ततः संभाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता

    रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता

    tataḥ saṃbhāṣitā devī sarvamarthaṃ ca darśitā

    rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā

17. 17

    नियतः समुदाचारो भक्तिश्चास्यास्तथा त्वयि

    एवं मया महाभागा दृष्टा जनकनन्दिनी

    उग्रेण तपसा युक्ता त्वद्भक्त्या पुरुषर्षभ

    niyataḥ samudācāro bhaktiścāsyāstathā tvayi

    evaṃ mayā mahābhāgā dṛṣṭā janakanandinī

    ugreṇa tapasā yuktā tvadbhaktyā puruṣarṣabha

18. 18

    अभिज्ञानं च मे दत्तं यथावृत्तं तवान्तिके

    चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव

    abhijñānaṃ ca me dattaṃ yathāvṛttaṃ tavāntike

    citrakūṭe mahāprājña vāyasaṃ prati rāghava

19. 19

    विज्ञाप्यश्च नरव्याघ्रो रामो वायुसुत त्वया

    अखिलेनेह यद्दृष्टमिति मामाह जानकी

    vijñāpyaśca naravyāghro rāmo vāyusuta tvayā

    akhileneha yaddṛṣṭamiti māmāha jānakī

20. 20

    इदं चास्मै प्रदातव्यं यत्नात्सुपरिरक्षितम्

    ब्रुवता वचनान्येवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः

    idaṃ cāsmai pradātavyaṃ yatnātsuparirakṣitam

    bruvatā vacanānyevaṃ sugrīvasyopaśṛṇvataḥ

21. 21

    एष चूडामणिः श्रीमान्मया ते यत्नरक्षितः

    मनःशिलायास्तिलकस्तं स्मरस्वेति चाब्रवीत्

    eṣa cūḍāmaṇiḥ śrīmānmayā te yatnarakṣitaḥ

    manaḥśilāyāstilakastaṃ smarasveti cābravīt

22. 22

    एष निर्यातितः श्रीमान्मया ते वारिसंभवः

    एतं दृष्ट्वा प्रमोदिष्ये व्यसने त्वामिवानघ

    eṣa niryātitaḥ śrīmānmayā te vārisaṃbhavaḥ

    etaṃ dṛṣṭvā pramodiṣye vyasane tvāmivānagha

23. 23

    जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज

    ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं रक्षसां वशमागता

    jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja

    ūrdhvaṃ māsānna jīveyaṃ rakṣasāṃ vaśamāgatā

24. 24

    इति मामब्रवीत्सीता कृशाङ्गी धर्मचारिणी

    रावणान्तःपुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना

    iti māmabravītsītā kṛśāṅgī dharmacāriṇī

    rāvaṇāntaḥpure ruddhā mṛgīvotphullalocanā

25. 25

    एतदेव मयाख्यातं सर्वं राघव यद्यथा

    सर्वथा सागरजले संतारः प्रविधीयताम्

    etadeva mayākhyātaṃ sarvaṃ rāghava yadyathā

    sarvathā sāgarajale saṃtāraḥ pravidhīyatām

26. 26

    तौ जाताश्वासौ राजपुत्रौ विदित्वा तच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय

    देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्याद्वाचा सम्पूर्णं वायुपुत्रः शशंस

    tau jātāśvāsau rājaputrau viditvā taccābhijñānaṃ rāghavāya pradāya

    devyā cākhyātaṃ sarvamevānupūrvyādvācā sampūrṇaṃ vāyuputraḥ śaśaṃsa