39 shlokas
- 1
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनूमान्हरियूथपः
दुःखाद्दुःखाभिभूतायाः सान्त्वमुत्तरमब्रवीत्
tasyāstadvacanaṃ śrutvā hanūmānhariyūthapaḥ
duḥkhādduḥkhābhibhūtāyāḥ sāntvamuttaramabravīt
- 2
अहं रामस्य संदेशाद्देवि दूतस्तवागतः
वैदेहि कुशली रामस्त्वां च कौशलमब्रवीत्
ahaṃ rāmasya saṃdeśāddevi dūtastavāgataḥ
vaidehi kuśalī rāmastvāṃ ca kauśalamabravīt
- 3
यो ब्राह्ममस्त्रं वेदांश्च वेद वेदविदां वरः
स त्वां दाशरथी रामो देवि कौशलमब्रवीत्
yo brāhmamastraṃ vedāṃśca veda vedavidāṃ varaḥ
sa tvāṃ dāśarathī rāmo devi kauśalamabravīt
- 4
लक्ष्मणश्च महातेजा भर्तुस्तेऽनुचरः प्रियः
कृतवाञ्शोकसंतप्तः शिरसा तेऽभिवादनम्
lakṣmaṇaśca mahātejā bhartuste'nucaraḥ priyaḥ
kṛtavāñśokasaṃtaptaḥ śirasā te'bhivādanam
- 5
सा तयोः कुशलं देवी निशम्य नरसिंहयोः
प्रीतिसंहृष्टसर्वाङ्गी हनूमन्तमथाब्रवीत्
sā tayoḥ kuśalaṃ devī niśamya narasiṃhayoḥ
prītisaṃhṛṣṭasarvāṅgī hanūmantamathābravīt
- 6
कल्याणी बत गाथेयं लौकिकी प्रतिभाति मे
एहि जीवन्तमानन्दो नरं वर्षशतादपि
kalyāṇī bata gātheyaṃ laukikī pratibhāti me
ehi jīvantamānando naraṃ varṣaśatādapi
- 7
तयोः समागमे तस्मिन्प्रीतिरुत्पादिताद्भुता
परस्परेण चालापं विश्वस्तौ तौ प्रचक्रतुः
tayoḥ samāgame tasminprītirutpāditādbhutā
paraspareṇa cālāpaṃ viśvastau tau pracakratuḥ
- 8
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनूमान्हरियूथपः
सीतायाः शोकदीनायाः समीपमुपचक्रमे
tasyāstadvacanaṃ śrutvā hanūmānhariyūthapaḥ
sītāyāḥ śokadīnāyāḥ samīpamupacakrame
- 9
यथा यथा समीपं स हनूमानुपसर्पति
तथा तथा रावणं सा तं सीता परिशङ्कते
yathā yathā samīpaṃ sa hanūmānupasarpati
tathā tathā rāvaṇaṃ sā taṃ sītā pariśaṅkate
- 10
अहो धिग्धिक्कृतमिदं कथितं हि यदस्य मे
रूपान्तरमुपागम्य स एवायं हि रावणः
aho dhigdhikkṛtamidaṃ kathitaṃ hi yadasya me
rūpāntaramupāgamya sa evāyaṃ hi rāvaṇaḥ
- 11
तामशोकस्य शाखां सा विमुक्त्वा शोककर्शिता
तस्यामेवानवद्याङ्गी धरण्यां समुपाविशत्
tāmaśokasya śākhāṃ sā vimuktvā śokakarśitā
tasyāmevānavadyāṅgī dharaṇyāṃ samupāviśat
- 12
अवन्दत महाबाहुस्ततस्तां जनकात्मजाम्
सा चैनं भयवित्रस्ता भूयो नैवाभ्युदैक्षत
avandata mahābāhustatastāṃ janakātmajām
sā cainaṃ bhayavitrastā bhūyo naivābhyudaikṣata
- 13
तं दृष्ट्वा वन्दमानं तु सीता शशिनिभानना
अब्रवीद्दीर्घमुच्छ्वस्य वानरं मधुरस्वरा
taṃ dṛṣṭvā vandamānaṃ tu sītā śaśinibhānanā
abravīddīrghamucchvasya vānaraṃ madhurasvarā
- 14
मायां प्रविष्टो मायावी यदि त्वं रावणः स्वयम्
उत्पादयसि मे भूयः संतापं तन्न शोभनम्
māyāṃ praviṣṭo māyāvī yadi tvaṃ rāvaṇaḥ svayam
utpādayasi me bhūyaḥ saṃtāpaṃ tanna śobhanam
- 15
स्वं परित्यज्य रूपं यः परिव्राजकरूपधृत्
जनस्थाने मया दृष्टस्त्वं स एवासि रावणः
svaṃ parityajya rūpaṃ yaḥ parivrājakarūpadhṛt
janasthāne mayā dṛṣṭastvaṃ sa evāsi rāvaṇaḥ
- 16
उपवासकृशां दीनां कामरूप निशाचर
संतापयसि मां भूयः संतापं तन्न शोभनम्
upavāsakṛśāṃ dīnāṃ kāmarūpa niśācara
saṃtāpayasi māṃ bhūyaḥ saṃtāpaṃ tanna śobhanam
- 17
यदि रामस्य दूतस्त्वमागतो भद्रमस्तु ते
पृच्छामि त्वां हरिश्रेष्ठ प्रिया रामकथा हि मे
yadi rāmasya dūtastvamāgato bhadramastu te
pṛcchāmi tvāṃ hariśreṣṭha priyā rāmakathā hi me
- 18
गुणान्रामस्य कथय प्रियस्य मम वानर
चित्तं हरसि मे सौम्य नदीकूलं यथा रयः
guṇānrāmasya kathaya priyasya mama vānara
cittaṃ harasi me saumya nadīkūlaṃ yathā rayaḥ
- 19
अहो स्वप्नस्य सुखता याहमेवं चिराहृता
प्रेषितं नाम पश्यामि राघवेण वनौकसम्
aho svapnasya sukhatā yāhamevaṃ cirāhṛtā
preṣitaṃ nāma paśyāmi rāghaveṇa vanaukasam
- 20
स्वप्नेऽपि यद्यहं वीरं राघवं सहलक्ष्मणम्
पश्येयं नावसीदेयं स्वप्नोऽपि मम मत्सरी
svapne'pi yadyahaṃ vīraṃ rāghavaṃ sahalakṣmaṇam
paśyeyaṃ nāvasīdeyaṃ svapno'pi mama matsarī
- 21
नाहं स्वप्नमिमं मन्ये स्वप्ने दृष्ट्वा हि वानरम्
न शक्योऽभ्युदयः प्राप्तुं प्राप्तश्चाभ्युदयो मम
nāhaṃ svapnamimaṃ manye svapne dṛṣṭvā hi vānaram
na śakyo'bhyudayaḥ prāptuṃ prāptaścābhyudayo mama
- 22
किं नु स्याच्चित्तमोहोऽयं भवेद्वातगतिस्त्वियम्
उन्मादजो विकारो वा स्यादियं मृगतृष्णिका
kiṃ nu syāccittamoho'yaṃ bhavedvātagatistviyam
unmādajo vikāro vā syādiyaṃ mṛgatṛṣṇikā
- 23
अथ वा नायमुन्मादो मोहोऽप्युन्मादलक्ष्मणः
संबुध्ये चाहमात्मानमिमं चापि वनौकसम्
atha vā nāyamunmādo moho'pyunmādalakṣmaṇaḥ
saṃbudhye cāhamātmānamimaṃ cāpi vanaukasam
- 24
इत्येवं बहुधा सीता सम्प्रधार्य बलाबलम्
रक्षसां कामरूपत्वान्मेने तं राक्षसाधिपम्
ityevaṃ bahudhā sītā sampradhārya balābalam
rakṣasāṃ kāmarūpatvānmene taṃ rākṣasādhipam
- 25
एतां बुद्धिं तदा कृत्वा सीता सा तनुमध्यमा
न प्रतिव्याजहाराथ वानरं जनकात्मजा
etāṃ buddhiṃ tadā kṛtvā sītā sā tanumadhyamā
na prativyājahārātha vānaraṃ janakātmajā
- 26
सीतायाश्चिन्तितं बुद्ध्वा हनूमान्मारुतात्मजः
श्रोत्रानुकूलैर्वचनैस्तदा तां संप्रहर्षयत्
sītāyāścintitaṃ buddhvā hanūmānmārutātmajaḥ
śrotrānukūlairvacanaistadā tāṃ saṃpraharṣayat
- 27
आदित्य इव तेजस्वी लोककान्तः शशी यथा
राजा सर्वस्य लोकस्य देवो वैश्रवणो यथा
āditya iva tejasvī lokakāntaḥ śaśī yathā
rājā sarvasya lokasya devo vaiśravaṇo yathā
- 28
विक्रमेणोपपन्नश्च यथा विष्णुर्महायशाः
सत्यवादी मधुरवाग्देवो वाचस्पतिर्यथा
vikrameṇopapannaśca yathā viṣṇurmahāyaśāḥ
satyavādī madhuravāgdevo vācaspatiryathā
- 29
रूपवान्सुभगः श्रीमान्कन्दर्प इव मूर्तिमान्
स्थानक्रोधप्रहर्ता च श्रेष्ठो लोके महारथः
बाहुच्छायामवष्टब्धो यस्य लोको महात्मनः
rūpavānsubhagaḥ śrīmānkandarpa iva mūrtimān
sthānakrodhaprahartā ca śreṣṭho loke mahārathaḥ
bāhucchāyāmavaṣṭabdho yasya loko mahātmanaḥ
- 30
अपकृष्याश्रमपदान्मृगरूपेण राघवम्
शून्ये येनापनीतासि तस्य द्रक्ष्यसि यत्फलम्
apakṛṣyāśramapadānmṛgarūpeṇa rāghavam
śūnye yenāpanītāsi tasya drakṣyasi yatphalam