Sarga 38

24 shlokas

1. 1

   श्रुत्वा तु वचनं तस्य वायुसूनोर्महात्मनः

   उवाचात्महितं वाक्यं सीता सुरसुतोपमा

   śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ

   uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā

2. 2

   त्वां दृष्ट्वा प्रियवक्तारं सम्प्रहृष्यामि वानर

   अर्धसंजातसस्येव वृष्टिं प्राप्य वसुंधरा

   tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānara

   ardhasaṃjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasuṃdharā

3. 3

   यथा तं पुरुषव्याघ्रं गात्रैः शोकाभिकर्शितैः

   संस्पृशेयं सकामाहं तथा कुरु दयां मयि

   yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiḥ śokābhikarśitaiḥ

   saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi

4. 4

   अभिज्ञानं च रामस्य दत्तं हरिगणोत्तम

   क्षिप्तामीषिकां काकस्य कोपादेकाक्षिशातनीम्

   abhijñānaṃ ca rāmasya dattaṃ harigaṇottama

   kṣiptāmīṣikāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm

5. 5

   मनःशिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः

   त्वया प्रनष्टे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि

   manaḥśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ

   tvayā pranaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi

6. 6

   स वीर्यवान्कथं सीतां हृतां समनुमन्यसे

   वसन्तीं रक्षसां मध्ये महेन्द्रवरुणोपम

   sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase

   vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopama

7. 7

   एष चूडामणिर्दिव्यो मया सुपरिरक्षितः

   एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ

   eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ

   etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha

8. 8

   एष निर्यातितः श्रीमान्मया ते वारिसंभवः

   अतः परं न शक्ष्यामि जीवितुं शोकलालसा

   eṣa niryātitaḥ śrīmānmayā te vārisaṃbhavaḥ

   ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā

9. 9

   असह्यानि च दुःखानि वाचश्च हृदयच्छिदः

   राक्षसीनां सुघोराणां त्वत्कृते मर्षयाम्यहम्

   asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ

   rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham

10. 10

    धारयिष्यामि मासं तु जीवितं शत्रुसूदन

    मासादूर्ध्वं न जीविष्ये त्वया हीना नृपात्मज

    dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana

    māsādūrdhvaṃ na jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja

11. 11

    घोरो राक्षसराजोऽयं दृष्टिश्च न सुखा मयि

    त्वां च श्रुत्वा विपद्यन्तं न जीवेयमहं क्षणम्

    ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi

    tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam

12. 12

    वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रुभाषितम्

    अथाब्रवीन्महातेजा हनुमान्मारुतात्मजः

    vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśrubhāṣitam

    athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ

13. 13

    त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे

    रामे शोकाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते

    tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape

    rāme śokābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate

14. 14

    दृष्टा कथंचिद्भवती न कालः परिशोचितुम्

    इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि

    dṛṣṭā kathaṃcidbhavatī na kālaḥ pariśocitum

    imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini

15. 15

    तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्रावनिन्दितौ

    त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः

    tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvaninditau

    tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ

16. 16

    हत्वा तु समरे क्रूरं रावणं सहबान्धवम्

    राघवौ त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रापयिष्यतः

    hatvā tu samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam

    rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ

17. 17

    यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते

    प्रीतिसंजननं तस्य भूयस्त्वं दातुमर्हसि

    yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite

    prītisaṃjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi

18. 18

    साब्रवीद्दत्तमेवेह मयाभिज्ञानमुत्तमम्

    एतदेव हि रामस्य दृष्ट्वा मत्केशभूषणम्

    श्रद्धेयं हनुमन्वाक्यं तव वीर भविष्यति

    sābravīddattameveha mayābhijñānamuttamam

    etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam

    śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati

19. 19

    स तं मणिवरं गृह्य श्रीमान्प्लवगसत्तमः

    प्रणम्य शिरसा देवीं गमनायोपचक्रमे

    sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ

    praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame

20. 20

    तमुत्पातकृतोत्साहमवेक्ष्य हरिपुंगवम्

    वर्धमानं महावेगमुवाच जनकात्मजा

    अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा

    tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṃgavam

    vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā

    aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā

21. 21

    हनूमन्सिंहसंकाशौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ

    सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान्ब्रूया अनामयम्

    hanūmansiṃhasaṃkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau

    sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvānbrūyā anāmayam

22. 22

    यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः

    अस्माद्दुःखाम्बुसंरोधात्तत्समाधातुमर्हसि

    yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ

    asmādduḥkhāmbusaṃrodhāttatsamādhātumarhasi

23. 23

    इमं च तीव्रं मम शोकवेगं रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च

    ब्रूयास्तु रामस्य गतः समीपं शिवश्च तेऽध्वास्तु हरिप्रवीर

    imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca

    brūyāstu rāmasya gataḥ samīpaṃ śivaśca te'dhvāstu haripravīra

24. 24

    स राजपुत्र्या प्रतिवेदितार्थः कपिः कृतार्थः परिहृष्टचेताः

    तदल्पशेषं प्रसमीक्ष्य कार्यं दिशं ह्युदीचीं मनसा जगाम

    sa rājaputryā prativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ

    tadalpaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma