Sarga 54

26 shlokas

1. 1

   ततस्तु शिंशपामूले जानकीं पर्यवस्थिताम्

   अभिवाद्याब्रवीद्दिष्ट्या पश्यामि त्वामिहाक्षताम्

   tatastu śiṃśapāmūle jānakīṃ paryavasthitām

   abhivādyābravīddiṣṭyā paśyāmi tvāmihākṣatām

2. 2

   ततस्तं प्रस्थितं सीता वीक्षमाणा पुनः पुनः

   भर्तृस्नेहान्वितं वाक्यं हनूमन्तमभाषत

   tatastaṃ prasthitaṃ sītā vīkṣamāṇā punaḥ punaḥ

   bhartṛsnehānvitaṃ vākyaṃ hanūmantamabhāṣata

3. 3

   काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने

   पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते बलोदयः

   kāmamasya tvamevaikaḥ kāryasya parisādhane

   paryāptaḥ paravīraghna yaśasyaste balodayaḥ

4. 4

   बलैस्तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः

   मां नयेद्यदि काकुत्स्थस्तस्य तत्सदृशं भवेत्

   balaistu saṃkulāṃ kṛtvā laṅkāṃ parabalārdanaḥ

   māṃ nayedyadi kākutsthastasya tatsadṛśaṃ bhavet

5. 5

   तद्यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः

   भवत्याहवशूरस्य तत्त्वमेवोपपादय

   tadyathā tasya vikrāntamanurūpaṃ mahātmanaḥ

   bhavatyāhavaśūrasya tattvamevopapādaya

6. 6

   तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्

   निशम्य हनुमांस्तस्या वाक्यमुत्तरमब्रवीत्

   tadarthopahitaṃ vākyaṃ praśritaṃ hetusaṃhitam

   niśamya hanumāṃstasyā vākyamuttaramabravīt

7. 7

   क्षिप्रमेष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर्वृतः

   यस्ते युधि विजित्यारीञ्शोकं व्यपनयिष्यति

   kṣiprameṣyati kākutstho haryṛkṣapravarairvṛtaḥ

   yaste yudhi vijityārīñśokaṃ vyapanayiṣyati

8. 8

   एवमाश्वास्य वैदेहीं हनूमान्मारुतात्मजः

   गमनाय मतिं कृत्वा वैदेहीमभ्यवादयत्

   evamāśvāsya vaidehīṃ hanūmānmārutātmajaḥ

   gamanāya matiṃ kṛtvā vaidehīmabhyavādayat

9. 9

   ततः स कपिशार्दूलः स्वामिसंदर्शनोत्सुकः

   आरुरोह गिरिश्रेष्ठमरिष्टमरिमर्दनः

   tataḥ sa kapiśārdūlaḥ svāmisaṃdarśanotsukaḥ

   āruroha giriśreṣṭhamariṣṭamarimardanaḥ

10. 10

    तुङ्गपद्मकजुष्टाभिर्नीलाभिर्वनराजिभिः

    सालतालाश्वकर्णैश्च वंशैश्च बहुभिर्वृतम्

    tuṅgapadmakajuṣṭābhirnīlābhirvanarājibhiḥ

    sālatālāśvakarṇaiśca vaṃśaiśca bahubhirvṛtam

11. 11

    लतावितानैर्विततैः पुष्पवद्भिरलंकृतम्

    नानामृगगणाकीर्णं धातुनिष्यन्दभूषितम्

    latāvitānairvitataiḥ puṣpavadbhiralaṃkṛtam

    nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ dhātuniṣyandabhūṣitam

12. 12

    बहुप्रस्रवणोपेतं शिलासंचयसंकटम्

    महर्षियक्षगन्धर्वकिंनरोरगसेवितम्

    bahuprasravaṇopetaṃ śilāsaṃcayasaṃkaṭam

    maharṣiyakṣagandharvakiṃnaroragasevitam

13. 13

    लतापादपसंबाधं सिंहाकुलितकन्दरम्

    व्याघ्रसंघसमाकीर्णं स्वादुमूलफलद्रुमम्

    latāpādapasaṃbādhaṃ siṃhākulitakandaram

    vyāghrasaṃghasamākīrṇaṃ svādumūlaphaladrumam

14. 14

    तमारुरोहातिबलः पर्वतं प्लवगोत्तमः

    रामदर्शनशीघ्रेण प्रहर्षेणाभिचोदितः

    tamārurohātibalaḥ parvataṃ plavagottamaḥ

    rāmadarśanaśīghreṇa praharṣeṇābhicoditaḥ

15. 15

    तेन पादतलाक्रान्ता रम्येषु गिरिसानुषु

    सघोषाः समशीर्यन्त शिलाश्चूर्णीकृतास्ततः

    tena pādatalākrāntā ramyeṣu girisānuṣu

    saghoṣāḥ samaśīryanta śilāścūrṇīkṛtāstataḥ

16. 16

    स तमारुह्य शैलेन्द्रं व्यवर्धत महाकपिः

    दक्षिणादुत्तरं पारं प्रार्थयंल्लवणाम्भसः

    sa tamāruhya śailendraṃ vyavardhata mahākapiḥ

    dakṣiṇāduttaraṃ pāraṃ prārthayaṃllavaṇāmbhasaḥ

17. 17

    अधिरुह्य ततो वीरः पर्वतं पवनात्मजः

    ददर्श सागरं भीमं मीनोरगनिषेवितम्

    adhiruhya tato vīraḥ parvataṃ pavanātmajaḥ

    dadarśa sāgaraṃ bhīmaṃ mīnoraganiṣevitam

18. 18

    स मारुत इवाकाशं मारुतस्यात्मसंभवः

    प्रपेदे हरिशार्दूलो दक्षिणादुत्तरां दिशम्

    sa māruta ivākāśaṃ mārutasyātmasaṃbhavaḥ

    prapede hariśārdūlo dakṣiṇāduttarāṃ diśam

19. 19

    स तदा पीडितस्तेन कपिना पर्वतोत्तमः

    ररास सह तैर्भूतैः प्राविशद्वसुधातलम्

    कम्पमानैश्च शिखरैः पतद्भिरपि च द्रुमैः

    sa tadā pīḍitastena kapinā parvatottamaḥ

    rarāsa saha tairbhūtaiḥ prāviśadvasudhātalam

    kampamānaiśca śikharaiḥ patadbhirapi ca drumaiḥ

20. 20

    तस्योरुवेगान्मथिताः पादपाः पुष्पशालिनः

    निपेतुर्भूतले रुग्णाः शक्रायुधहता इव

    tasyoruvegānmathitāḥ pādapāḥ puṣpaśālinaḥ

    nipeturbhūtale rugṇāḥ śakrāyudhahatā iva

21. 21

    कन्दरोदरसंस्थानां पीडितानां महौजसाम्

    सिंहानां निनदो भीमो नभो भिन्दन्स शुश्रुवे

    kandarodarasaṃsthānāṃ pīḍitānāṃ mahaujasām

    siṃhānāṃ ninado bhīmo nabho bhindansa śuśruve

22. 22

    स्रस्तव्याविद्धवसना व्याकुलीकृतभूषणा

    विद्याधर्यः समुत्पेतुः सहसा धरणीधरात्

    srastavyāviddhavasanā vyākulīkṛtabhūṣaṇā

    vidyādharyaḥ samutpetuḥ sahasā dharaṇīdharāt

23. 23

    अतिप्रमाणा बलिनो दीप्तजिह्वा महाविषाः

    निपीडितशिरोग्रीवा व्यवेष्टन्त महाहयः

    atipramāṇā balino dīptajihvā mahāviṣāḥ

    nipīḍitaśirogrīvā vyaveṣṭanta mahāhayaḥ

24. 24

    किंनरोरगगन्धर्वयक्षविद्याधरास्तथा

    पीडितं तं नगवरं त्यक्त्वा गगनमास्थिताः

    kiṃnaroragagandharvayakṣavidyādharāstathā

    pīḍitaṃ taṃ nagavaraṃ tyaktvā gaganamāsthitāḥ

25. 25

    स च भूमिधरः श्रीमान्बलिना तेन पीडितः

    सवृक्षशिखरोदग्रः प्रविवेश रसातलम्

    sa ca bhūmidharaḥ śrīmānbalinā tena pīḍitaḥ

    savṛkṣaśikharodagraḥ praviveśa rasātalam

26. 26

    दशयोजनविस्तारस्त्रिंशद्योजनमुच्छ्रितः

    धरण्यां समतां यातः स बभूव धराधरः

    daśayojanavistārastriṃśadyojanamucchritaḥ

    dharaṇyāṃ samatāṃ yātaḥ sa babhūva dharādharaḥ