Sarga 17

21 shlokas

1. 1

   तस्मिन्नेव ततः काले राजपुत्री त्वनिन्दिता

   रूपयौवनसम्पन्नं भूषणोत्तमभूषितम्

   tasminneva tataḥ kāle rājaputrī tvaninditā

   rūpayauvanasampannaṃ bhūṣaṇottamabhūṣitam

2. 2

   ततो दृष्ट्वैव वैदेही रावणं राक्षसाधिपम्

   प्रावेपत वरारोहा प्रवाते कदली यथा

   tato dṛṣṭvaiva vaidehī rāvaṇaṃ rākṣasādhipam

   prāvepata varārohā pravāte kadalī yathā

3. 3

   ऊरुभ्यामुदरं छाद्य बाहुभ्यां च पयोधरौ

   उपविष्टा विशालाक्षी रुदन्ती वरवर्णिनी

   ūrubhyāmudaraṃ chādya bāhubhyāṃ ca payodharau

   upaviṣṭā viśālākṣī rudantī varavarṇinī

4. 4

   दशग्रीवस्तु वैदेहीं रक्षितां राक्षसीगणैः

   ददर्श दीनां दुःखार्तं नावं सन्नामिवार्णवे

   daśagrīvastu vaidehīṃ rakṣitāṃ rākṣasīgaṇaiḥ

   dadarśa dīnāṃ duḥkhārtaṃ nāvaṃ sannāmivārṇave

5. 5

   असंवृतायामासीनां धरण्यां संशितव्रताम्

   छिन्नां प्रपतितां भूमौ शाखामिव वनस्पतेः

   मलमण्डनदिग्धाङ्गीं मण्डनार्हाममण्डिताम्

   asaṃvṛtāyāmāsīnāṃ dharaṇyāṃ saṃśitavratām

   chinnāṃ prapatitāṃ bhūmau śākhāmiva vanaspateḥ

   malamaṇḍanadigdhāṅgīṃ maṇḍanārhāmamaṇḍitām

6. 6

   समीपं राजसिंहस्य रामस्य विदितात्मनः

   संकल्पहयसंयुक्तैर्यान्तीमिव मनोरथैः

   samīpaṃ rājasiṃhasya rāmasya viditātmanaḥ

   saṃkalpahayasaṃyuktairyāntīmiva manorathaiḥ

7. 7

   शुष्यन्तीं रुदतीमेकां ध्यानशोकपरायणाम्

   दुःखस्यान्तमपश्यन्तीं रामां राममनुव्रताम्

   śuṣyantīṃ rudatīmekāṃ dhyānaśokaparāyaṇām

   duḥkhasyāntamapaśyantīṃ rāmāṃ rāmamanuvratām

8. 8

   वेष्टमानामथाविष्टां पन्नगेन्द्रवधूमिव

   धूप्यमानां ग्रहेणेव रोहिणीं धूमकेतुना

   veṣṭamānāmathāviṣṭāṃ pannagendravadhūmiva

   dhūpyamānāṃ graheṇeva rohiṇīṃ dhūmaketunā

9. 9

   वृत्तशीले कुले जातामाचारवति धार्मिके

   पुनः संस्कारमापन्नां जातामिव च दुष्कुले

   vṛttaśīle kule jātāmācāravati dhārmike

   punaḥ saṃskāramāpannāṃ jātāmiva ca duṣkule

10. 10

    सन्नामिव महाकीर्तिं श्रद्धामिव विमानिताम्

    प्रज्ञामिव परिक्षीणामाशां प्रतिहतामिव

    sannāmiva mahākīrtiṃ śraddhāmiva vimānitām

    prajñāmiva parikṣīṇāmāśāṃ pratihatāmiva

11. 11

    आयतीमिव विध्वस्तामाज्ञां प्रतिहतामिव

    दीप्तामिव दिशं काले पूजामपहृतामिव

    āyatīmiva vidhvastāmājñāṃ pratihatāmiva

    dīptāmiva diśaṃ kāle pūjāmapahṛtāmiva

12. 12

    पद्मिनीमिव विध्वस्तां हतशूरां चमूमिव

    प्रभामिव तपोध्वस्तामुपक्षीणामिवापगाम्

    padminīmiva vidhvastāṃ hataśūrāṃ camūmiva

    prabhāmiva tapodhvastāmupakṣīṇāmivāpagām

13. 13

    वेदीमिव परामृष्टां शान्तामग्निशिखामिव

    पौर्णमासीमिव निशां राहुग्रस्तेन्दुमण्डलाम्

    vedīmiva parāmṛṣṭāṃ śāntāmagniśikhāmiva

    paurṇamāsīmiva niśāṃ rāhugrastendumaṇḍalām

14. 14

    उत्कृष्टपर्णकमलां वित्रासितविहंगमाम्

    हस्तिहस्तपरामृष्टामाकुलां पद्मिनीमिव

    utkṛṣṭaparṇakamalāṃ vitrāsitavihaṃgamām

    hastihastaparāmṛṣṭāmākulāṃ padminīmiva

15. 15

    पतिशोकातुरां शुष्कां नदीं विस्रावितामिव

    परया मृजया हीनां कृष्णपक्षे निशामिव

    patiśokāturāṃ śuṣkāṃ nadīṃ visrāvitāmiva

    parayā mṛjayā hīnāṃ kṛṣṇapakṣe niśāmiva

16. 16

    सुकुमारीं सुजाताङ्गीं रत्नगर्भगृहोचिताम्

    तप्यमानामिवोष्णेन मृणालीमचिरोद्धृताम्

    sukumārīṃ sujātāṅgīṃ ratnagarbhagṛhocitām

    tapyamānāmivoṣṇena mṛṇālīmaciroddhṛtām

17. 17

    गृहीतामालितां स्तम्भे यूथपेन विनाकृताम्

    निःश्वसन्तीं सुदुःखार्तां गजराजवधूमिव

    gṛhītāmālitāṃ stambhe yūthapena vinākṛtām

    niḥśvasantīṃ suduḥkhārtāṃ gajarājavadhūmiva

18. 18

    एकया दीर्घया वेण्या शोभमानामयत्नतः

    नीलया नीरदापाये वनराज्या महीमिव

    ekayā dīrghayā veṇyā śobhamānāmayatnataḥ

    nīlayā nīradāpāye vanarājyā mahīmiva

19. 19

    उपवासेन शोकेन ध्यानेन च भयेन च

    परिक्षीणां कृशां दीनामल्पाहारां तपोधनाम्

    upavāsena śokena dhyānena ca bhayena ca

    parikṣīṇāṃ kṛśāṃ dīnāmalpāhārāṃ tapodhanām

20. 20

    आयाचमानां दुःखार्तां प्राञ्जलिं देवतामिव

    भावेन रघुमुख्यस्य दशग्रीवपराभवम्

    āyācamānāṃ duḥkhārtāṃ prāñjaliṃ devatāmiva

    bhāvena raghumukhyasya daśagrīvaparābhavam

21. 21

    समीक्षमाणां रुदतीमनिन्दितां सुपक्ष्मताम्रायतशुक्ललोचनाम्

    अनुव्रतां राममतीव मैथिलीं प्रलोभयामास वधाय रावणः

    samīkṣamāṇāṃ rudatīmaninditāṃ supakṣmatāmrāyataśuklalocanām

    anuvratāṃ rāmamatīva maithilīṃ pralobhayāmāsa vadhāya rāvaṇaḥ