Sarga 25

38 shlokas

1. 1

   इत्युक्ताः सीतया घोरं राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः

   काश्चिज्जग्मुस्तदाख्यातुं रावणस्य तरस्विनः

   ityuktāḥ sītayā ghoraṃ rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ

   kāścijjagmustadākhyātuṃ rāvaṇasya tarasvinaḥ

2. 2

   ततः सीतामुपागम्य राक्षस्यो घोरदर्शनाः

   पुनः परुषमेकार्थमनर्थार्थमथाब्रुवन्

   tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyo ghoradarśanāḥ

   punaḥ paruṣamekārthamanarthārthamathābruvan

3. 3

   हन्तेदानीं तवानार्ये सीते पापविनिश्चये

   राक्षस्यो भक्षयिष्यन्ति मांसमेतद्यथासुखम्

   hantedānīṃ tavānārye sīte pāpaviniścaye

   rākṣasyo bhakṣayiṣyanti māṃsametadyathāsukham

4. 4

   सीतां ताभिरनार्याभिर्दृष्ट्वा संतर्जितां तदा

   राक्षसी त्रिजटा वृद्धा शयाना वाक्यमब्रवीत्

   sītāṃ tābhiranāryābhirdṛṣṭvā saṃtarjitāṃ tadā

   rākṣasī trijaṭā vṛddhā śayānā vākyamabravīt

5. 5

   आत्मानं खादतानार्या न सीतां भक्षयिष्यथ

   जनकस्य सुतामिष्टां स्नुषां दशरथस्य च

   ātmānaṃ khādatānāryā na sītāṃ bhakṣayiṣyatha

   janakasya sutāmiṣṭāṃ snuṣāṃ daśarathasya ca

6. 6

   स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः

   राक्षसानामभावाय भर्तुरस्या भवाय च

   svapno hyadya mayā dṛṣṭo dāruṇo romaharṣaṇaḥ

   rākṣasānāmabhāvāya bharturasyā bhavāya ca

7. 7

   एवमुक्तास्त्रिजटया राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः

   सर्वा एवाब्रुवन्भीतास्त्रिजटां तामिदं वचः

   evamuktāstrijaṭayā rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ

   sarvā evābruvanbhītāstrijaṭāṃ tāmidaṃ vacaḥ

8. 8

   कथयस्व त्वया दृष्टः स्वप्नोऽयं कीदृशो निशि

   kathayasva tvayā dṛṣṭaḥ svapno'yaṃ kīdṛśo niśi

9. 9

   तासां श्रुत्वा तु वचनं राक्षसीनां मुखोद्गतम्

   उवाच वचनं काले त्रिजटा स्वप्नसंश्रितम्

   tāsāṃ śrutvā tu vacanaṃ rākṣasīnāṃ mukhodgatam

   uvāca vacanaṃ kāle trijaṭā svapnasaṃśritam

10. 10

    गजदन्तमयीं दिव्यां शिबिकामन्तरिक्षगाम्

    युक्तां वाजिसहस्रेण स्वयमास्थाय राघवः

    gajadantamayīṃ divyāṃ śibikāmantarikṣagām

    yuktāṃ vājisahasreṇa svayamāsthāya rāghavaḥ

11. 11

    स्वप्ने चाद्य मया दृष्टा सीता शुक्लाम्बरावृता

    सागरेण परिक्षिप्तं श्वेतपर्वतमास्थिता

    रामेण संगता सीता भास्करेण प्रभा यथा

    svapne cādya mayā dṛṣṭā sītā śuklāmbarāvṛtā

    sāgareṇa parikṣiptaṃ śvetaparvatamāsthitā

    rāmeṇa saṃgatā sītā bhāskareṇa prabhā yathā

12. 12

    राघवश्च मया दृष्टश्चतुर्दन्तं महागजम्

    आरूढः शैलसंकाशं चचार सहलक्ष्मणः

    rāghavaśca mayā dṛṣṭaścaturdantaṃ mahāgajam

    ārūḍhaḥ śailasaṃkāśaṃ cacāra sahalakṣmaṇaḥ

13. 13

    ततस्तौ नरशार्दूलौ दीप्यमानौ स्वतेजसा

    शुक्लमाल्याम्बरधरौ जानकीं पर्युपस्थितौ

    tatastau naraśārdūlau dīpyamānau svatejasā

    śuklamālyāmbaradharau jānakīṃ paryupasthitau

14. 14

    ततस्तस्य नगस्याग्रे आकाशस्थस्य दन्तिनः

    भर्त्रा परिगृहीतस्य जानकी स्कन्धमाश्रिता

    tatastasya nagasyāgre ākāśasthasya dantinaḥ

    bhartrā parigṛhītasya jānakī skandhamāśritā

15. 15

    भर्तुरङ्कात्समुत्पत्य ततः कमललोचना

    चन्द्रसूर्यौ मया दृष्टा पाणिभ्यां परिमार्जती

    bharturaṅkātsamutpatya tataḥ kamalalocanā

    candrasūryau mayā dṛṣṭā pāṇibhyāṃ parimārjatī

16. 16

    ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यामास्थितः स गजोत्तमः

    सीतया च विशालाक्ष्या लङ्काया उपरि स्थितः

    tatastābhyāṃ kumārābhyāmāsthitaḥ sa gajottamaḥ

    sītayā ca viśālākṣyā laṅkāyā upari sthitaḥ

17. 17

    पाण्डुरर्षभयुक्तेन रथेनाष्टयुजा स्वयम्

    शुक्लमाल्याम्बरधरो लक्ष्मणेन समागतः

    लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह भार्यया

    pāṇḍurarṣabhayuktena rathenāṣṭayujā svayam

    śuklamālyāmbaradharo lakṣmaṇena samāgataḥ

    lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha bhāryayā

18. 18

    विमानात्पुष्पकादद्य रावणः पतितो भुवि

    कृष्यमाणः स्त्रिया दृष्टो मुण्डः कृष्णाम्बरः पुनः

    vimānātpuṣpakādadya rāvaṇaḥ patito bhuvi

    kṛṣyamāṇaḥ striyā dṛṣṭo muṇḍaḥ kṛṣṇāmbaraḥ punaḥ

19. 19

    रथेन खरयुक्तेन रक्तमाल्यानुलेपनः

    प्रयातो दक्षिणामाशां प्रविष्टः कर्दमं ह्रदम्

    rathena kharayuktena raktamālyānulepanaḥ

    prayāto dakṣiṇāmāśāṃ praviṣṭaḥ kardamaṃ hradam

20. 20

    कण्ठे बद्ध्वा दशग्रीवं प्रमदा रक्तवासिनी

    काली कर्दमलिप्ताङ्गी दिशं याम्यां प्रकर्षति

    kaṇṭhe baddhvā daśagrīvaṃ pramadā raktavāsinī

    kālī kardamaliptāṅgī diśaṃ yāmyāṃ prakarṣati

21. 21

    वराहेण दशग्रीवः शिंशुमारेण चेन्द्रजित्

    उष्ट्रेण कुम्भकर्णश्च प्रयातो दक्षिणां दिशम्

    varāheṇa daśagrīvaḥ śiṃśumāreṇa cendrajit

    uṣṭreṇa kumbhakarṇaśca prayāto dakṣiṇāṃ diśam

22. 22

    समाजश्च महान्वृत्तो गीतवादित्रनिःस्वनः

    पिबतां रक्तमाल्यानां रक्षसां रक्तवाससाम्

    samājaśca mahānvṛtto gītavāditraniḥsvanaḥ

    pibatāṃ raktamālyānāṃ rakṣasāṃ raktavāsasām

23. 23

    लङ्का चेयं पुरी रम्या सवाजिरथसंकुला

    सागरे पतिता दृष्टा भग्नगोपुरतोरणा

    laṅkā ceyaṃ purī ramyā savājirathasaṃkulā

    sāgare patitā dṛṣṭā bhagnagopuratoraṇā

24. 24

    पीत्वा तैलं प्रनृत्ताश्च प्रहसन्त्यो महास्वनाः

    लङ्कायां भस्मरूक्षायां सर्वा राक्षसयोषितः

    pītvā tailaṃ pranṛttāśca prahasantyo mahāsvanāḥ

    laṅkāyāṃ bhasmarūkṣāyāṃ sarvā rākṣasayoṣitaḥ

25. 25

    कुम्भकर्णादयश्चेमे सर्वे राक्षसपुंगवाः

    रक्तं निवसनं गृह्य प्रविष्टा गोमयह्रदे

    kumbhakarṇādayaśceme sarve rākṣasapuṃgavāḥ

    raktaṃ nivasanaṃ gṛhya praviṣṭā gomayahrade

26. 26

    अपगच्छत नश्यध्वं सीतामाप्नोति राघवः

    घातयेत्परमामर्षी सर्वैः सार्धं हि राक्षसैः

    apagacchata naśyadhvaṃ sītāmāpnoti rāghavaḥ

    ghātayetparamāmarṣī sarvaiḥ sārdhaṃ hi rākṣasaiḥ

27. 27

    प्रियां बहुमतां भार्यां वनवासमनुव्रताम्

    भर्त्सितां तर्जितां वापि नानुमंस्यति राघवः

    priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ vanavāsamanuvratām

    bhartsitāṃ tarjitāṃ vāpi nānumaṃsyati rāghavaḥ

28. 28

    तदलं क्रूरवाक्यैर्वः सान्त्वमेवाभिधीयताम्

    अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते

    tadalaṃ krūravākyairvaḥ sāntvamevābhidhīyatām

    abhiyācāma vaidehīmetaddhi mama rocate

29. 29

    यस्या ह्येवंविधः स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते

    सा दुःखैर्बहुभिर्मुक्ता प्रियं प्राप्नोत्यनुत्तमम्

    yasyā hyevaṃvidhaḥ svapno duḥkhitāyāḥ pradṛśyate

    sā duḥkhairbahubhirmuktā priyaṃ prāpnotyanuttamam

30. 30

    भर्त्सितामपि याचध्वं राक्षस्यः किं विवक्षया

    राघवाद्धि भयं घोरं राक्षसानामुपस्थितम्

    bhartsitāmapi yācadhvaṃ rākṣasyaḥ kiṃ vivakṣayā

    rāghavāddhi bhayaṃ ghoraṃ rākṣasānāmupasthitam