Sarga 11

69 shlokas

1. 1

   विमानात्तु सुसंक्रम्य प्राकारं हरियूथपः

   हनूमान्वेगवानासीद्यथा विद्युद्घनान्तरे

   vimānāttu susaṃkramya prākāraṃ hariyūthapaḥ

   hanūmānvegavānāsīdyathā vidyudghanāntare

2. 2

   सम्परिक्रम्य हनुमान्रावणस्य निवेशनान्

   अदृष्ट्वा जानकीं सीतामब्रवीद्वचनं कपिः

   samparikramya hanumānrāvaṇasya niveśanān

   adṛṣṭvā jānakīṃ sītāmabravīdvacanaṃ kapiḥ

3. 3

   भूयिष्ठं लोडिता लङ्का रामस्य चरता प्रियम्

   न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वाङ्गशोभनाम्

   bhūyiṣṭhaṃ loḍitā laṅkā rāmasya caratā priyam

   na hi paśyāmi vaidehīṃ sītāṃ sarvāṅgaśobhanām

4. 4

   पल्वलानि तटाकानि सरांसि सरितस्तथा

   नद्योऽनूपवनान्ताश्च दुर्गाश्च धरणीधराः

   लोडिता वसुधा सर्वा न च पश्यामि जानकीम्

   palvalāni taṭākāni sarāṃsi saritastathā

   nadyo'nūpavanāntāśca durgāśca dharaṇīdharāḥ

   loḍitā vasudhā sarvā na ca paśyāmi jānakīm

5. 5

   इह संपातिना सीता रावणस्य निवेशने

   आख्याता गृध्रराजेन न च पश्यामि तामहम्

   iha saṃpātinā sītā rāvaṇasya niveśane

   ākhyātā gṛdhrarājena na ca paśyāmi tāmaham

6. 6

   किं नु सीताथ वैदेही मैथिली जनकात्मजा

   उपतिष्ठेत विवशा रावणं दुष्टचारिणम्

   kiṃ nu sītātha vaidehī maithilī janakātmajā

   upatiṣṭheta vivaśā rāvaṇaṃ duṣṭacāriṇam

7. 7

   क्षिप्रमुत्पततो मन्ये सीतामादाय रक्षसः

   बिभ्यतो रामबाणानामन्तरा पतिता भवेत्

   kṣipramutpatato manye sītāmādāya rakṣasaḥ

   bibhyato rāmabāṇānāmantarā patitā bhavet

8. 8

   अथवा ह्रियमाणायाः पथि सिद्धनिषेविते

   मन्ये पतितमार्याया हृदयं प्रेक्ष्य सागरम्

   athavā hriyamāṇāyāḥ pathi siddhaniṣevite

   manye patitamāryāyā hṛdayaṃ prekṣya sāgaram

9. 9

   रावणस्योरुवेगेन भुजाभ्यां पीडितेन च

   तया मन्ये विशालाक्ष्या त्यक्तं जीवितमार्यया

   rāvaṇasyoruvegena bhujābhyāṃ pīḍitena ca

   tayā manye viśālākṣyā tyaktaṃ jīvitamāryayā

10. 10

    उपर्युपरि वा नूनं सागरं क्रमतस्तदा

    विवेष्टमाना पतिता समुद्रे जनकात्मजा

    uparyupari vā nūnaṃ sāgaraṃ kramatastadā

    viveṣṭamānā patitā samudre janakātmajā

11. 11

    आहो क्षुद्रेण चानेन रक्षन्ती शीलमात्मनः

    अबन्धुर्भक्षिता सीता रावणेन तपस्विनी

    āho kṣudreṇa cānena rakṣantī śīlamātmanaḥ

    abandhurbhakṣitā sītā rāvaṇena tapasvinī

12. 12

    अथ वा राक्षसेन्द्रस्य पत्नीभिरसितेक्षणा

    अदुष्टा दुष्टभावाभिर्भक्षिता सा भविष्यति

    atha vā rākṣasendrasya patnībhirasitekṣaṇā

    aduṣṭā duṣṭabhāvābhirbhakṣitā sā bhaviṣyati

13. 13

    सम्पूर्णचन्द्रप्रतिमं पद्मपत्रनिभेक्षणम्

    रामस्य ध्यायती वक्त्रं पञ्चत्वं कृपणा गता

    sampūrṇacandrapratimaṃ padmapatranibhekṣaṇam

    rāmasya dhyāyatī vaktraṃ pañcatvaṃ kṛpaṇā gatā

14. 14

    हा राम लक्ष्मणेत्येव हायोध्येति च मैथिली

    विलप्य बहु वैदेही न्यस्तदेहा भविष्यति

    hā rāma lakṣmaṇetyeva hāyodhyeti ca maithilī

    vilapya bahu vaidehī nyastadehā bhaviṣyati

15. 15

    अथवा निहिता मन्ये रावणस्य निवेशने

    नूनं लालप्यते मन्दं पञ्जरस्थेव शारिका

    athavā nihitā manye rāvaṇasya niveśane

    nūnaṃ lālapyate mandaṃ pañjarastheva śārikā

16. 16

    जनकस्य कुले जाता रामपत्नी सुमध्यमा

    कथमुत्पलपत्राक्षी रावणस्य वशं व्रजेत्

    janakasya kule jātā rāmapatnī sumadhyamā

    kathamutpalapatrākṣī rāvaṇasya vaśaṃ vrajet

17. 17

    विनष्टा वा प्रनष्टा वा मृता वा जनकात्मजा

    रामस्य प्रियभार्यस्य न निवेदयितुं क्षमम्

    vinaṣṭā vā pranaṣṭā vā mṛtā vā janakātmajā

    rāmasya priyabhāryasya na nivedayituṃ kṣamam

18. 18

    निवेद्यमाने दोषः स्याद्दोषः स्यादनिवेदने

    कथं नु खलु कर्तव्यं विषमं प्रतिभाति मे

    nivedyamāne doṣaḥ syāddoṣaḥ syādanivedane

    kathaṃ nu khalu kartavyaṃ viṣamaṃ pratibhāti me

19. 19

    अस्मिन्नेवंगते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम्

    भवेदिति मतिं भूयो हनुमान्प्रविचारयन्

    asminnevaṃgate kārye prāptakālaṃ kṣamaṃ ca kim

    bhavediti matiṃ bhūyo hanumānpravicārayan

20. 20

    यदि सीतामदृष्ट्वाहं वानरेन्द्रपुरीमितः

    गमिष्यामि ततः को मे पुरुषार्थो भविष्यति

    yadi sītāmadṛṣṭvāhaṃ vānarendrapurīmitaḥ

    gamiṣyāmi tataḥ ko me puruṣārtho bhaviṣyati

21. 21

    ममेदं लङ्घनं व्यर्थं सागरस्य भविष्यति

    प्रवेशश्चैव लङ्काया राक्षसानां च दर्शनम्

    mamedaṃ laṅghanaṃ vyarthaṃ sāgarasya bhaviṣyati

    praveśaścaiva laṅkāyā rākṣasānāṃ ca darśanam

22. 22

    किं वा वक्ष्यति सुग्रीवो हरयो वा समागताः

    किष्किन्धां समनुप्राप्तौ तौ वा दशरथात्मजौ

    kiṃ vā vakṣyati sugrīvo harayo vā samāgatāḥ

    kiṣkindhāṃ samanuprāptau tau vā daśarathātmajau

23. 23

    गत्वा तु यदि काकुत्स्थं वक्ष्यामि परमप्रियम्

    न दृष्टेति मया सीता ततस्त्यक्ष्यन्ति जीवितम्

    gatvā tu yadi kākutsthaṃ vakṣyāmi paramapriyam

    na dṛṣṭeti mayā sītā tatastyakṣyanti jīvitam

24. 24

    परुषं दारुणं क्रूरं तीक्ष्णमिन्द्रियतापनम्

    सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति

    paruṣaṃ dāruṇaṃ krūraṃ tīkṣṇamindriyatāpanam

    sītānimittaṃ durvākyaṃ śrutvā sa na bhaviṣyati

25. 25

    तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा पञ्चत्वगतमानसम्

    भृशानुरक्तो मेधावी न भविष्यति लक्ष्मणः

    taṃ tu kṛcchragataṃ dṛṣṭvā pañcatvagatamānasam

    bhṛśānurakto medhāvī na bhaviṣyati lakṣmaṇaḥ

26. 26

    विनष्टौ भ्रातरौ श्रुत्वा भरतोऽपि मरिष्यति

    भरतं च मृतं दृष्ट्वा शत्रुघ्नो न भविष्यति

    vinaṣṭau bhrātarau śrutvā bharato'pi mariṣyati

    bharataṃ ca mṛtaṃ dṛṣṭvā śatrughno na bhaviṣyati

27. 27

    पुत्रान्मृतान्समीक्ष्याथ न भविष्यन्ति मातरः

    कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च न संशयः

    putrānmṛtānsamīkṣyātha na bhaviṣyanti mātaraḥ

    kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca na saṃśayaḥ

28. 28

    कृतज्ञः सत्यसंधश्च सुग्रीवः प्लवगाधिपः

    रामं तथा गतं दृष्ट्वा ततस्त्यक्ष्यन्ति जीवितम्

    kṛtajñaḥ satyasaṃdhaśca sugrīvaḥ plavagādhipaḥ

    rāmaṃ tathā gataṃ dṛṣṭvā tatastyakṣyanti jīvitam

29. 29

    दुर्मना व्यथिता दीना निरानन्दा तपस्विनी

    पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम्

    durmanā vyathitā dīnā nirānandā tapasvinī

    pīḍitā bhartṛśokena rumā tyakṣyati jīvitam

30. 30

    वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता

    पञ्चत्वगमने राज्ञस्तारापि न भविष्यति

    vālijena tu duḥkhena pīḍitā śokakarśitā

    pañcatvagamane rājñastārāpi na bhaviṣyati