Sarga 19

30 shlokas

1. 1

   तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सीता रौद्रस्य रक्षसः

   आर्ता दीनस्वरा दीनं प्रत्युवाच शनैर्वचः

   tasya tadvacanaṃ śrutvā sītā raudrasya rakṣasaḥ

   ārtā dīnasvarā dīnaṃ pratyuvāca śanairvacaḥ

2. 2

   दुःखार्ता रुदती सीता वेपमाना तपस्विनी

   चिन्तयन्ती वरारोहा पतिमेव पतिव्रता

   duḥkhārtā rudatī sītā vepamānā tapasvinī

   cintayantī varārohā patimeva pativratā

3. 3

   तृणमन्तरतः कृत्वा प्रत्युवाच शुचिस्मिता

   निवर्तय मनो मत्तः स्वजने क्रियतां मनः

   tṛṇamantarataḥ kṛtvā pratyuvāca śucismitā

   nivartaya mano mattaḥ svajane kriyatāṃ manaḥ

4. 4

   न मां प्रार्थयितुं युक्तस्त्वं सिद्धिमिव पापकृत्

   अकार्यं न मया कार्यमेकपत्न्या विगर्हितम्

   कुलं सम्प्राप्तया पुण्यं कुले महति जातया

   na māṃ prārthayituṃ yuktastvaṃ siddhimiva pāpakṛt

   akāryaṃ na mayā kāryamekapatnyā vigarhitam

   kulaṃ samprāptayā puṇyaṃ kule mahati jātayā

5. 5

   एवमुक्त्वा तु वैदेही रावणं तं यशस्विनी

   राक्षसं पृष्ठतः कृत्वा भूयो वचनमब्रवीत्

   evamuktvā tu vaidehī rāvaṇaṃ taṃ yaśasvinī

   rākṣasaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhūyo vacanamabravīt

6. 6

   नाहमौपयिकी भार्या परभार्या सती तव

   साधु धर्ममवेक्षस्व साधु साधुव्रतं चर

   nāhamaupayikī bhāryā parabhāryā satī tava

   sādhu dharmamavekṣasva sādhu sādhuvrataṃ cara

7. 7

   यथा तव तथान्येषां रक्ष्या दारा निशाचर

   आत्मानमुपमां कृत्वा स्वेषु दारेषु रम्यताम्

   yathā tava tathānyeṣāṃ rakṣyā dārā niśācara

   ātmānamupamāṃ kṛtvā sveṣu dāreṣu ramyatām

8. 8

   अतुष्टं स्वेषु दारेषु चपलं चलितेन्द्रियम्

   नयन्ति निकृतिप्रज्ञां परदाराः पराभवम्

   atuṣṭaṃ sveṣu dāreṣu capalaṃ calitendriyam

   nayanti nikṛtiprajñāṃ paradārāḥ parābhavam

9. 9

   इह सन्तो न वा सन्ति सतो वा नानुवर्तसे

   वचो मिथ्या प्रणीतात्मा पथ्यमुक्तं विचक्षणैः

   iha santo na vā santi sato vā nānuvartase

   vaco mithyā praṇītātmā pathyamuktaṃ vicakṣaṇaiḥ

10. 10

    अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम्

    समृद्धानि विनश्यन्ति राष्ट्राणि नगराणि च

    akṛtātmānamāsādya rājānamanaye ratam

    samṛddhāni vinaśyanti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca

11. 11

    तथेयं त्वां समासाद्य लङ्का रत्नौघसंकुला

    अपराधात्तवैकस्य नचिराद्विनशिष्यति

    tatheyaṃ tvāṃ samāsādya laṅkā ratnaughasaṃkulā

    aparādhāttavaikasya nacirādvinaśiṣyati

12. 12

    स्वकृतैर्हन्यमानस्य रावणादीर्घदर्शिनः

    अभिनन्दन्ति भूतानि विनाशे पापकर्मणः

    svakṛtairhanyamānasya rāvaṇādīrghadarśinaḥ

    abhinandanti bhūtāni vināśe pāpakarmaṇaḥ

13. 13

    एवं त्वां पापकर्माणं वक्ष्यन्ति निकृता जनाः

    दिष्ट्यैतद्व्यसनं प्राप्तो रौद्र इत्येव हर्षिताः

    evaṃ tvāṃ pāpakarmāṇaṃ vakṣyanti nikṛtā janāḥ

    diṣṭyaitadvyasanaṃ prāpto raudra ityeva harṣitāḥ

14. 14

    शक्या लोभयितुं नाहमैश्वर्येण धनेन वा

    अनन्या राघवेणाहं भास्करेण प्रभा यथा

    śakyā lobhayituṃ nāhamaiśvaryeṇa dhanena vā

    ananyā rāghaveṇāhaṃ bhāskareṇa prabhā yathā

15. 15

    उपधाय भुजं तस्य लोकनाथस्य सत्कृतम्

    कथं नामोपधास्यामि भुजमन्यस्य कस्यचित्

    upadhāya bhujaṃ tasya lokanāthasya satkṛtam

    kathaṃ nāmopadhāsyāmi bhujamanyasya kasyacit

16. 16

    अहमौपयिकी भार्या तस्यैव वसुधापतेः

    व्रतस्नातस्य विप्रस्य विद्येव विदितात्मनः

    ahamaupayikī bhāryā tasyaiva vasudhāpateḥ

    vratasnātasya viprasya vidyeva viditātmanaḥ

17. 17

    साधु रावण रामेण मां समानय दुःखिताम्

    वने वाशितया सार्धं करेण्वेव गजाधिपम्

    sādhu rāvaṇa rāmeṇa māṃ samānaya duḥkhitām

    vane vāśitayā sārdhaṃ kareṇveva gajādhipam

18. 18

    मित्रमौपयिकं कर्तुं रामः स्थानं परीप्सता

    वधं चानिच्छता घोरं त्वयासौ पुरुषर्षभः

    mitramaupayikaṃ kartuṃ rāmaḥ sthānaṃ parīpsatā

    vadhaṃ cānicchatā ghoraṃ tvayāsau puruṣarṣabhaḥ

19. 19

    वर्जयेद्वज्रमुत्सृष्टं वर्जयेदन्तकश्चिरम्

    त्वद्विधं न तु संक्रुद्धो लोकनाथः स राघवः

    varjayedvajramutsṛṣṭaṃ varjayedantakaściram

    tvadvidhaṃ na tu saṃkruddho lokanāthaḥ sa rāghavaḥ

20. 20

    रामस्य धनुषः शब्दं श्रोष्यसि त्वं महास्वनम्

    शतक्रतुविसृष्टस्य निर्घोषमशनेरिव

    rāmasya dhanuṣaḥ śabdaṃ śroṣyasi tvaṃ mahāsvanam

    śatakratuvisṛṣṭasya nirghoṣamaśaneriva

21. 21

    इह शीघ्रं सुपर्वाणो ज्वलितास्या इवोरगाः

    इषवो निपतिष्यन्ति रामलक्ष्मणलक्षणाः

    iha śīghraṃ suparvāṇo jvalitāsyā ivoragāḥ

    iṣavo nipatiṣyanti rāmalakṣmaṇalakṣaṇāḥ

22. 22

    रक्षांसि परिनिघ्नन्तः पुर्यामस्यां समन्ततः

    असंपातं करिष्यन्ति पतन्तः कङ्कवाससः

    rakṣāṃsi parinighnantaḥ puryāmasyāṃ samantataḥ

    asaṃpātaṃ kariṣyanti patantaḥ kaṅkavāsasaḥ

23. 23

    राक्षसेन्द्रमहासर्पान्स रामगरुडो महान्

    उद्धरिष्यति वेगेन वैनतेय इवोरगान्

    rākṣasendramahāsarpānsa rāmagaruḍo mahān

    uddhariṣyati vegena vainateya ivoragān

24. 24

    अपनेष्यति मां भर्ता त्वत्तः शीघ्रमरिंदमः

    असुरेभ्यः श्रियं दीप्तां विष्णुस्त्रिभिरिव क्रमैः

    apaneṣyati māṃ bhartā tvattaḥ śīghramariṃdamaḥ

    asurebhyaḥ śriyaṃ dīptāṃ viṣṇustribhiriva kramaiḥ

25. 25

    जनस्थाने हतस्थाने निहते रक्षसां बले

    अशक्तेन त्वया रक्षः कृतमेतदसाधु वै

    janasthāne hatasthāne nihate rakṣasāṃ bale

    aśaktena tvayā rakṣaḥ kṛtametadasādhu vai

26. 26

    आश्रमं तु तयोः शून्यं प्रविश्य नरसिंहयोः

    गोचरं गतयोर्भ्रात्रोरपनीता त्वयाधम

    āśramaṃ tu tayoḥ śūnyaṃ praviśya narasiṃhayoḥ

    gocaraṃ gatayorbhrātrorapanītā tvayādhama

27. 27

    न हि गन्धमुपाघ्राय रामलक्ष्मणयोस्त्वया

    शक्यं संदर्शने स्थातुं शुना शार्दूलयोरिव

    na hi gandhamupāghrāya rāmalakṣmaṇayostvayā

    śakyaṃ saṃdarśane sthātuṃ śunā śārdūlayoriva

28. 28

    तस्य ते विग्रहे ताभ्यां युगग्रहणमस्थिरम्

    वृत्रस्येवेन्द्रबाहुभ्यां बाहोरेकस्य निग्रहः

    tasya te vigrahe tābhyāṃ yugagrahaṇamasthiram

    vṛtrasyevendrabāhubhyāṃ bāhorekasya nigrahaḥ

29. 29

    क्षिप्रं तव स नाथो मे रामः सौमित्रिणा सह

    तोयमल्पमिवादित्यः प्राणानादास्यते शरैः

    kṣipraṃ tava sa nātho me rāmaḥ saumitriṇā saha

    toyamalpamivādityaḥ prāṇānādāsyate śaraiḥ

30. 30

    गिरिं कुबेरस्य गतोऽथवालयं सभां गतो वा वरुणस्य राज्ञः

    असंशयं दाशरथेर्न मोक्ष्यसे महाद्रुमः कालहतोऽशनेरिव

    giriṃ kuberasya gato'thavālayaṃ sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ

    asaṃśayaṃ dāśaratherna mokṣyase mahādrumaḥ kālahato'śaneriva