Sarga 65

36 shlokas

1. 1

   एवमुक्तस्तु हनुमान्राघवेण महात्मना

   सीताया भाषितं सर्वं न्यवेदयत राघवे

   evamuktastu hanumānrāghaveṇa mahātmanā

   sītāyā bhāṣitaṃ sarvaṃ nyavedayata rāghave

2. 2

   इदमुक्तवती देवी जानकी पुरुषर्षभ

   पूर्ववृत्तमभिज्ञानं चित्रकूटे यथातथम्

   idamuktavatī devī jānakī puruṣarṣabha

   pūrvavṛttamabhijñānaṃ citrakūṭe yathātatham

3. 3

   सुखसुप्ता त्वया सार्धं जानकी पूर्वमुत्थिता

   वायसः सहसोत्पत्य विरराद स्तनान्तरे

   sukhasuptā tvayā sārdhaṃ jānakī pūrvamutthitā

   vāyasaḥ sahasotpatya virarāda stanāntare

4. 4

   पर्यायेण च सुप्तस्त्वं देव्यङ्के भरताग्रज

   पुनश्च किल पक्षी स देव्या जनयति व्यथाम्

   paryāyeṇa ca suptastvaṃ devyaṅke bharatāgraja

   punaśca kila pakṣī sa devyā janayati vyathām

5. 5

   ततः पुनरुपागम्य विरराद भृशं किल

   ततस्त्वं बोधितस्तस्याः शोणितेन समुक्षितः

   tataḥ punarupāgamya virarāda bhṛśaṃ kila

   tatastvaṃ bodhitastasyāḥ śoṇitena samukṣitaḥ

6. 6

   वायसेन च तेनैव सततं बाध्यमानया

   बोधितः किल देव्यास्त्वं सुखसुप्तः परंतप

   vāyasena ca tenaiva satataṃ bādhyamānayā

   bodhitaḥ kila devyāstvaṃ sukhasuptaḥ paraṃtapa

7. 7

   तां तु दृष्ट्वा महाबाहो रादितां च स्तनान्तरे

   आशीविष इव क्रुद्धो निःश्वसन्नभ्यभाषथाः

   tāṃ tu dṛṣṭvā mahābāho rāditāṃ ca stanāntare

   āśīviṣa iva kruddho niḥśvasannabhyabhāṣathāḥ

8. 8

   नखाग्रैः केन ते भीरु दारितं तु स्तनान्तरम्

   कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना

   nakhāgraiḥ kena te bhīru dāritaṃ tu stanāntaram

   kaḥ krīḍati saroṣeṇa pañcavaktreṇa bhoginā

9. 9

   निरीक्षमाणः सहसा वायसं समवैक्षथाः

   नखैः सरुधिरैस्तीक्ष्णैर्मामेवाभिमुखं स्थितम्

   nirīkṣamāṇaḥ sahasā vāyasaṃ samavaikṣathāḥ

   nakhaiḥ sarudhiraistīkṣṇairmāmevābhimukhaṃ sthitam

10. 10

    सुतः किल स शक्रस्य वायसः पततां वरः

    धरान्तरचरः शीघ्रं पवनस्य गतौ समः

    sutaḥ kila sa śakrasya vāyasaḥ patatāṃ varaḥ

    dharāntaracaraḥ śīghraṃ pavanasya gatau samaḥ

11. 11

    ततस्तस्मिन्महाबाहो कोपसंवर्तितेक्षणः

    वायसे त्वं कृथाः क्रूरां मतिं मतिमतां वर

    tatastasminmahābāho kopasaṃvartitekṣaṇaḥ

    vāyase tvaṃ kṛthāḥ krūrāṃ matiṃ matimatāṃ vara

12. 12

    स दर्भं संस्तराद्गृह्य ब्रह्मास्त्रेण न्ययोजयः

    स दीप्त इव कालाग्निर्जज्वालाभिमुखः खगम्

    sa darbhaṃ saṃstarādgṛhya brahmāstreṇa nyayojayaḥ

    sa dīpta iva kālāgnirjajvālābhimukhaḥ khagam

13. 13

    स त्वं प्रदीप्तं चिक्षेप दर्भं तं वायसं प्रति

    ततस्तु वायसं दीप्तः स दर्भोऽनुजगाम ह

    sa tvaṃ pradīptaṃ cikṣepa darbhaṃ taṃ vāyasaṃ prati

    tatastu vāyasaṃ dīptaḥ sa darbho'nujagāma ha

14. 14

    स पित्रा च परित्यक्तः सुरैः सर्वैर्महर्षिभिः

    त्रींल्लोकान्सम्परिक्रम्य त्रातारं नाधिगच्छति

    sa pitrā ca parityaktaḥ suraiḥ sarvairmaharṣibhiḥ

    trīṃllokānsamparikramya trātāraṃ nādhigacchati

15. 15

    तं त्वं निपतितं भूमौ शरण्यः शरणागतम्

    वधार्हमपि काकुत्स्थ कृपया परिपालयः

    taṃ tvaṃ nipatitaṃ bhūmau śaraṇyaḥ śaraṇāgatam

    vadhārhamapi kākutstha kṛpayā paripālayaḥ

16. 16

    मोघमस्त्रं न शक्यं तु कर्तुमित्येव राघव

    ततस्तस्याक्षि काकस्य हिनस्ति स्म स दक्षिणम्

    moghamastraṃ na śakyaṃ tu kartumityeva rāghava

    tatastasyākṣi kākasya hinasti sma sa dakṣiṇam

17. 17

    राम त्वां स नमस्कृत्वा राज्ञो दशरथस्य च

    विसृष्टस्तु तदा काकः प्रतिपेदे खमालयम्

    rāma tvāṃ sa namaskṛtvā rājño daśarathasya ca

    visṛṣṭastu tadā kākaḥ pratipede khamālayam

18. 18

    एवमस्त्रविदां श्रेष्ठः सत्त्ववाञ्शीलवानपि

    किमर्थमस्त्रं रक्षःसु न योजयसि राघव

    evamastravidāṃ śreṣṭhaḥ sattvavāñśīlavānapi

    kimarthamastraṃ rakṣaḥsu na yojayasi rāghava

19. 19

    न नागा नापि गन्धर्वा नासुरा न मरुद्गणाः

    तव राम मुखे स्थातुं शक्ताः प्रतिसमाधितुम्

    na nāgā nāpi gandharvā nāsurā na marudgaṇāḥ

    tava rāma mukhe sthātuṃ śaktāḥ pratisamādhitum

20. 20

    तव वीर्यवतः कच्चिन्मयि यद्यस्ति संभ्रमः

    क्षिप्रं सुनिशितैर्बाणैर्हन्यतां युधि रावणः

    tava vīryavataḥ kaccinmayi yadyasti saṃbhramaḥ

    kṣipraṃ suniśitairbāṇairhanyatāṃ yudhi rāvaṇaḥ

21. 21

    भ्रातुरादेशमादाय लक्ष्मणो वा परंतपः

    स किमर्थं नरवरो न मां रक्षति राघवः

    bhrāturādeśamādāya lakṣmaṇo vā paraṃtapaḥ

    sa kimarthaṃ naravaro na māṃ rakṣati rāghavaḥ

22. 22

    शक्तौ तौ पुरुषव्याघ्रौ वाय्वग्निसमतेजसौ

    सुराणामपि दुर्धर्षौ किमर्थं मामुपेक्षतः

    śaktau tau puruṣavyāghrau vāyvagnisamatejasau

    surāṇāmapi durdharṣau kimarthaṃ māmupekṣataḥ

23. 23

    ममैव दुष्कृतं किंचिन्महदस्ति न संशयः

    समर्थौ सहितौ यन्मां नापेक्षेते परंतपौ

    mamaiva duṣkṛtaṃ kiṃcinmahadasti na saṃśayaḥ

    samarthau sahitau yanmāṃ nāpekṣete paraṃtapau

24. 24

    वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रुभाषितम्

    पुनरप्यहमार्यां तामिदं वचनमब्रुवम्

    vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśrubhāṣitam

    punarapyahamāryāṃ tāmidaṃ vacanamabruvam

25. 25

    त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे

    रामे दुःखाभिभूते च लक्ष्मणः परितप्यते

    tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape

    rāme duḥkhābhibhūte ca lakṣmaṇaḥ paritapyate

26. 26

    कथंचिद्भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम्

    इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि

    kathaṃcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum

    imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini

27. 27

    तावुभौ नरशार्दूलौ राजपुत्रावरिंदमौ

    त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः

    tāvubhau naraśārdūlau rājaputrāvariṃdamau

    tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ

28. 28

    हत्वा च समरे रौद्रं रावणं सहबान्धवम्

    राघवस्त्वां महाबाहुः स्वां पुरीं नयते ध्रुवम्

    hatvā ca samare raudraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam

    rāghavastvāṃ mahābāhuḥ svāṃ purīṃ nayate dhruvam

29. 29

    यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते

    प्रीतिसंजननं तस्य प्रदातुं तत्त्वमर्हसि

    yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite

    prītisaṃjananaṃ tasya pradātuṃ tattvamarhasi

30. 30

    साभिवीक्ष्य दिशः सर्वा वेण्युद्ग्रथनमुत्तमम्

    मुक्त्वा वस्त्राद्ददौ मह्यं मणिमेतं महाबल

    sābhivīkṣya diśaḥ sarvā veṇyudgrathanamuttamam

    muktvā vastrāddadau mahyaṃ maṇimetaṃ mahābala