Sarga 39

17 shlokas

1. 1

   स च वाग्भिः प्रशस्ताभिर्गमिष्यन्पूजितस्तया

   तस्माद्देशादपक्रम्य चिन्तयामास वानरः

   sa ca vāgbhiḥ praśastābhirgamiṣyanpūjitastayā

   tasmāddeśādapakramya cintayāmāsa vānaraḥ

2. 2

   अल्पशेषमिदं कार्यं दृष्टेयमसितेक्षणा

   त्रीनुपायानतिक्रम्य चतुर्थ इह दृश्यते

   alpaśeṣamidaṃ kāryaṃ dṛṣṭeyamasitekṣaṇā

   trīnupāyānatikramya caturtha iha dṛśyate

3. 3

   न साम रक्षःसु गुणाय कल्पते न दानमर्थोपचितेषु वर्तते

   न भेदसाध्या बलदर्पिता जनाः पराक्रमस्त्वेष ममेह रोचते

   na sāma rakṣaḥsu guṇāya kalpate na dānamarthopaciteṣu vartate

   na bhedasādhyā baladarpitā janāḥ parākramastveṣa mameha rocate

4. 4

   न चास्य कार्यस्य पराक्रमादृते विनिश्चयः कश्चिदिहोपपद्यते

   हृतप्रवीरास्तु रणे हि राक्षसाः कथंचिदीयुर्यदिहाद्य मार्दवम्

   na cāsya kāryasya parākramādṛte viniścayaḥ kaścidihopapadyate

   hṛtapravīrāstu raṇe hi rākṣasāḥ kathaṃcidīyuryadihādya mārdavam

5. 5

   कार्ये कर्मणि निर्दिष्टो यो बहून्यपि साधयेत्

   पूर्वकार्यविरोधेन स कार्यं कर्तुमर्हति

   kārye karmaṇi nirdiṣṭo yo bahūnyapi sādhayet

   pūrvakāryavirodhena sa kāryaṃ kartumarhati

6. 6

   न ह्येकः साधको हेतुः स्वल्पस्यापीह कर्मणः

   यो ह्यर्थं बहुधा वेद स समर्थोऽर्थसाधने

   na hyekaḥ sādhako hetuḥ svalpasyāpīha karmaṇaḥ

   yo hyarthaṃ bahudhā veda sa samartho'rthasādhane

7. 7

   इहैव तावत्कृतनिश्चयो ह्यहं यदि व्रजेयं प्लवगेश्वरालयम्

   परात्मसम्मर्दविशेषतत्त्ववित्ततः कृतं स्यान्मम भर्तृशासनम्

   ihaiva tāvatkṛtaniścayo hyahaṃ yadi vrajeyaṃ plavageśvarālayam

   parātmasammardaviśeṣatattvavittataḥ kṛtaṃ syānmama bhartṛśāsanam

8. 8

   कथं नु खल्वद्य भवेत्सुखागतं प्रसह्य युद्धं मम राक्षसैः सह

   तथैव खल्वात्मबलं च सारवत्समानयेन्मां च रणे दशाननः

   kathaṃ nu khalvadya bhavetsukhāgataṃ prasahya yuddhaṃ mama rākṣasaiḥ saha

   tathaiva khalvātmabalaṃ ca sāravatsamānayenmāṃ ca raṇe daśānanaḥ

9. 9

   इदमस्य नृशंसस्य नन्दनोपममुत्तमम्

   वनं नेत्रमनःकान्तं नानाद्रुमलतायुतम्

   idamasya nṛśaṃsasya nandanopamamuttamam

   vanaṃ netramanaḥkāntaṃ nānādrumalatāyutam

10. 10

    इदं विध्वंसयिष्यामि शुष्कं वनमिवानलः

    अस्मिन्भग्ने ततः कोपं करिष्यति स रावणः

    idaṃ vidhvaṃsayiṣyāmi śuṣkaṃ vanamivānalaḥ

    asminbhagne tataḥ kopaṃ kariṣyati sa rāvaṇaḥ

11. 11

    ततो महत्साश्वमहारथद्विपं बलं समानेष्यति राक्षसाधिपः

    त्रिशूलकालायसपट्टिशायुधं ततो महद्युद्धमिदं भविष्यति

    tato mahatsāśvamahārathadvipaṃ balaṃ samāneṣyati rākṣasādhipaḥ

    triśūlakālāyasapaṭṭiśāyudhaṃ tato mahadyuddhamidaṃ bhaviṣyati

12. 12

    अहं तु तैः संयति चण्डविक्रमैः समेत्य रक्षोभिरसंगविक्रमः

    निहत्य तद्रावणचोदितं बलं सुखं गमिष्यामि कपीश्वरालयम्

    ahaṃ tu taiḥ saṃyati caṇḍavikramaiḥ sametya rakṣobhirasaṃgavikramaḥ

    nihatya tadrāvaṇacoditaṃ balaṃ sukhaṃ gamiṣyāmi kapīśvarālayam

13. 13

    ततो मारुतवत्क्रुद्धो मारुतिर्भीमविक्रमः

    ऊरुवेगेन महता द्रुमान्क्षेप्तुमथारभत्

    tato mārutavatkruddho mārutirbhīmavikramaḥ

    ūruvegena mahatā drumānkṣeptumathārabhat

14. 14

    ततस्तद्धनुमान्वीरो बभञ्ज प्रमदावनम्

    मत्तद्विजसमाघुष्टं नानाद्रुमलतायुतम्

    tatastaddhanumānvīro babhañja pramadāvanam

    mattadvijasamāghuṣṭaṃ nānādrumalatāyutam

15. 15

    तद्वनं मथितैर्वृक्षैर्भिन्नैश्च सलिलाशयैः

    चूर्णितैः पर्वताग्रैश्च बभूवाप्रियदर्शनम्

    tadvanaṃ mathitairvṛkṣairbhinnaiśca salilāśayaiḥ

    cūrṇitaiḥ parvatāgraiśca babhūvāpriyadarśanam

16. 16

    लतागृहैश्चित्रगृहैश्च नाशितैर्महोरगैर्व्यालमृगैश्च निर्धुतैः

    शिलागृहैरुन्मथितैस्तथा गृहैः प्रनष्टरूपं तदभून्महद्वनम्

    latāgṛhaiścitragṛhaiśca nāśitairmahoragairvyālamṛgaiśca nirdhutaiḥ

    śilāgṛhairunmathitaistathā gṛhaiḥ pranaṣṭarūpaṃ tadabhūnmahadvanam

17. 17

    स तस्य कृत्वार्थपतेर्महाकपिर्महद्व्यलीकं मनसो महात्मनः

    युयुत्सुरेको बहुभिर्महाबलैः श्रिया ज्वलंस्तोरणमाश्रितः कपिः

    sa tasya kṛtvārthapatermahākapirmahadvyalīkaṃ manaso mahātmanaḥ

    yuyutsureko bahubhirmahābalaiḥ śriyā jvalaṃstoraṇamāśritaḥ kapiḥ