15 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
युधिष्ठिरस्य नृपतेर्दुर्योधनपितुस्तथा
नान्तरं ददृशू राजन्पुरुषाः प्रणयं प्रति
vaiśaṃpāyana uvāca
yudhiṣṭhirasya nṛpaterduryodhanapitustathā
nāntaraṃ dadṛśū rājanpuruṣāḥ praṇayaṃ prati
- 2
यदा तु कौरवो राजा पुत्रं सस्मार बालिशम्
तदा भीमं हृदा राजन्न् अपध्याति स पार्थिवः
yadā tu kauravo rājā putraṃ sasmāra bāliśam
tadā bhīmaṃ hṛdā rājann apadhyāti sa pārthivaḥ
- 3
तथैव भीमसेनो ऽपि धृतराष्ट्रं जनाधिपम्
नामर्षयत राजेन्द्र सदैवातुष्टवद्धृदा
tathaiva bhīmaseno 'pi dhṛtarāṣṭraṃ janādhipam
nāmarṣayata rājendra sadaivātuṣṭavaddhṛdā
- 4
अप्रकाशान्यप्रियाणि चकारास्य वृकोदरः
आज्ञां प्रत्यहरच्चापि कृतकैः पुरुषैः सदा
aprakāśānyapriyāṇi cakārāsya vṛkodaraḥ
ājñāṃ pratyaharaccāpi kṛtakaiḥ puruṣaiḥ sadā
- 5
अथ भीमः सुहृन्मध्ये बाहुशब्दं तथाकरोत्
संश्रवे धृतराष्ट्रस्य गान्धार्याश्चाप्यमर्षणः
atha bhīmaḥ suhṛnmadhye bāhuśabdaṃ tathākarot
saṃśrave dhṛtarāṣṭrasya gāndhāryāścāpyamarṣaṇaḥ
- 6
स्मृत्वा दुर्योधनं शत्रुं कर्णदुःशासनावपि
प्रोवाचाथ सुसंरब्धो भीमः स परुषं वचः
smṛtvā duryodhanaṃ śatruṃ karṇaduḥśāsanāvapi
provācātha susaṃrabdho bhīmaḥ sa paruṣaṃ vacaḥ
- 7
अन्धस्य नृपतेः पुत्रा मया परिघबाहुना
नीता लोकम् अमुं सर्वे नानाशस्त्रात्तजीविताः
andhasya nṛpateḥ putrā mayā parighabāhunā
nītā lokam amuṃ sarve nānāśastrāttajīvitāḥ
- 8
इमौ तौ परिघप्रख्यौ भुजौ मम दुरासदौ
ययोर् अन्तरम् आसाद्य धार्तराष्ट्राः क्षयं गताः
imau tau parighaprakhyau bhujau mama durāsadau
yayor antaram āsādya dhārtarāṣṭrāḥ kṣayaṃ gatāḥ
- 9
ताविमौ चन्दनेनाक्तौ वन्दनीयौ च मे भुजौ
याभ्यां दुर्योधनो नीतः क्षयं ससुतबान्धवः
tāvimau candanenāktau vandanīyau ca me bhujau
yābhyāṃ duryodhano nītaḥ kṣayaṃ sasutabāndhavaḥ
- 10
एताश्चान्याश्च विविधाः शल्यभूता जनाधिपः
वृकोदरस्य ता वाचः श्रुत्वा निर्वेदम् आगमत्
etāścānyāśca vividhāḥ śalyabhūtā janādhipaḥ
vṛkodarasya tā vācaḥ śrutvā nirvedam āgamat
- 11
सा च बुद्धिमती देवी कालपर्यायवेदिनी
गान्धारी सर्वधर्मज्ञा तान्यलीकानि शुश्रुवे
sā ca buddhimatī devī kālaparyāyavedinī
gāndhārī sarvadharmajñā tānyalīkāni śuśruve
- 12
ततः पञ्चदशे वर्षे समतीते नराधिपः
राजा निर्वेदम् आपेदे भीमवाग्बाणपीडितः
tataḥ pañcadaśe varṣe samatīte narādhipaḥ
rājā nirvedam āpede bhīmavāgbāṇapīḍitaḥ
- 13
नान्वबुध्यत तद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
श्वेताश्वो वाथ कुन्ती वा द्रौपदी वा यशस्विनी
nānvabudhyata tadrājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
śvetāśvo vātha kuntī vā draupadī vā yaśasvinī
- 14
माद्रीपुत्रौ च भीमस्य चित्तज्ञावन्वमोदताम्
राज्ञस्तु चित्तं रक्षन्तौ नोचतुः किंचिद् अप्रियम्
mādrīputrau ca bhīmasya cittajñāvanvamodatām
rājñastu cittaṃ rakṣantau nocatuḥ kiṃcid apriyam
- 15
ततः समानयामास धृतराष्ट्रः सुहृज्जनम्
बाष्पसंदिग्धम् अत्यर्थम् इदम् आह वचो भृशम्
tataḥ samānayāmāsa dhṛtarāṣṭraḥ suhṛjjanam
bāṣpasaṃdigdham atyartham idam āha vaco bhṛśam

